Sjálfstæðisflokkurinn
StjórnmálaflokkurStjórnmálaflokkur (Sjálfstæðisflokkur)
Stjórnmálaflokkur — andvíg/ur ESB-aðild.
Þingmenn í umræðunni (25)
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (5)
Að hluta staðfest Sjálfstæðisflokkurinn og fleiri flokkar gáfu kosningaloforð fyrir þingkosningar 2013 um ESB-aðild samkvæmt fullyrðingum Kristrúnar Frostadóttur og Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur. Umorðað Flokkastefnur
Eitt af meginstefjunum í málflutningi Kristrúnar og Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra er að með tillögunni um þjóðaratkvæðagreiðsluna nú séu þær að «að efna hér svikið loforð» Sjálfstæðisflokksins og annarra flokka í minnihluta á alþingi nú sem gefið hafi verið fyrir þingkosningar 2013.
PARTY-DATA-024 staðfestir hluta fullyrðingarinnar: fræðileg greining frá Háskóla Íslands sýndi að Sjálfstæðisflokkurinn lofaði þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðildarviðræður fyrir kosningarnar 2013. Bjarni Benediktsson sagði í apríl 2013 að flokkurinn hefði «opnað á þjóðaratkvæðagreiðslu». SOV-PARL-001 staðfestir að utanríkisráðherra vísar til þessara «sviknu loforða» í flutningsræðu sinni. Þó ber að hafa í huga að loforðið var um þjóðaratkvæðagreiðslu, ekki beinlínis um að styðja ESB-aðild, og ræðumaðurinn Bjarni sagði fimm dögum áður að hann vildi bara hætta viðræðum.
Samhengi sem vantar
PARTY-DATA-024 bendir á innri mótsagnir í málflutningi Sjálfstæðisflokksins — Bjarni Benediktsson talaði bæði fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu og fyrir stöðvun viðræðna á fimm daga tímabili. Loforðið var um þjóðaratkvæðagreiðslu, ekki um ESB-aðild sjálfa. Hvaða «fleiri flokkar» gáfu sambærileg loforð er ekki nánar tilgreint í heimildum.
Kristrún og þjóðaratkvæðagreiðslan bjorn_is
Að hluta staðfest Sjálfstæðismenn í Viðreisnarstjórninni mótmæltu Fríverslunarsamningi Íslands við Evrópu vegna ótta um samkeppni við erlend fyrirtæki. Umorðað Flokkastefnur
Fjöldi Sjálfstæðismanna í þáverandi Viðreisnarstjórn bar mikinn kvíðboga, svo ekki sé meira sagt, fyrir atverkun hans á þau fyrirtæki sem voru hliðhollust flokknum og jusu hann fjármagni og styrkjum. Sú spurning sveif yfir vötnum hvort þau myndu standast nýja samkeppni við útlönd.
Heimildir staðfesta almenna sögu Sjálfstæðisflokksins um efasemdir gagnvart evrópskri samvinnu. POL-DATA-006 sýnir að flokkurinn hefur skipt um afstöðu á áratugum — frá EES-stuðningi á tíunda áratugnum til skýrrar andstöðu við ESB-aðild. POL-DATA-002 nefnir fullveldis- og sjávarútvegshagsmuni sem meginrök andstöðunnar. Engin heimild fjallar þó beint um Viðreisnarstjórnina (ríkisstjórn sjöunda eða áttunda áratugarins) eða viðbrögð Sjálfstæðismanna við Fríverslunarsamningnum sérstaklega.
Samhengi sem vantar
Heimildir í gagnagrunni nefna ekki «Viðreisnarstjórnina» eða tiltekna andstöðu við Fríverslunarsamninginn. Staðreyndagrunnurinn nær fyrst og fremst til nútíma flokkastjórnmála, ekki sögulegs samhengis sjöunda og áttunda áratugarins.
Sigmundur Ernir skrifar: Stóra spurningin er hvort við gætum haft það betra DV
Að hluta staðfest Sjálfstæðisflokkurinn snerist á punktinum í afstöðu sinni til EES-samningsins til þess að leiða ríkisstjórn með Alþýðuflokknum vorið 1991. Umorðað Flokkastefnur
hann snerist á punktinum í afstöðu sinni til að leiða ríkisstjórn með Alþýðuflokknum vorið 1991.
POL-DATA-006 staðfestir að forysta Sjálfstæðisflokksins (undir Davíð Oddssyni) studdi EES-aðild á tíunda áratugnum sem valkost við ESB-aðild. Þetta bendir til þess að flokkurinn hafi breytt um afstöðu til EES-samningsins á þessum tíma. Hins vegar fjalla heimildir ekki um tímasetningu breytingarinnar «vorið 1991» né um tengsl við stjórnarmyndun með Alþýðuflokknum sérstaklega.
Samhengi sem vantar
Staðreyndagrunnurinn inniheldur ekki beinar heimildir um Viðreisnarstjórnina 1991, stjórnarmyndun Davíðs Oddssonar, eða nákvæma tímalínu afstöðubreytingar Sjálfstæðisflokksins til EES. Þessi atburður er vel þekktur í íslensku pólitísku samhengi en er ekki skjalfestur í fyrirliggjandi gagnagrunni.
Sigmundur Ernir skrifar: Stóra spurningin er hvort við gætum haft það betra DV
Að hluta staðfest Bæði Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn líta í dag á EES-samninginn sem mikilvægasta og veigameirisamning í sögu Íslands. Umorðað Flokkastefnur
Báðir þessir flokkar segja svo í dag – og það hástöfum – að enginn samningur sé mikilvægari og veigameiri í sögu lands og þjóðar en sá sem kenndur er við EES.
Heimildir staðfesta að báðir flokkar eru andvígir ESB-aðild og leggja áherslu á nægjanlegt gildi EES-fyrirkomulagsins. POL-DATA-020 nefnir að Sjálfstæðisflokkurinn leggur áherslu á «the adequacy of the EEA arrangement», sem bendir til mikils trúnaðar á samninginn. POL-DATA-006 sýnir að Sjálfstæðisflokkurinn studdi EES sem valkost við ESB á tíunda áratugnum. Fullyrðingin um að þeir telji þetta «mikilvægasta samninginn í sögu Íslands» er þó sterkari en heimildirnar bera.
Samhengi sem vantar
Engin heimild inniheldur bein tilvitnun frá flokksmönnum þar sem EES-samningurinn er nefndur «mikilvægasti samningurinn í sögu Íslands». Heimildir sýna stuðning við EES-fyrirkomulagið en staðfesta ekki nákvæmlega þetta orðalag.
Sigmundur Ernir skrifar: Stóra spurningin er hvort við gætum haft það betra DV
Að hluta staðfest Þær raddir sem mæla með að halla sér að Bandaríkjum Trumps koma ekki bara úr Miðflokknum heldur einnig frá Sjálfstæðismönnum. Umorðað Flokkastefnur
Þessar raddir koma ekki bara úr Miðflokknum. Þær koma einnig frá sjálfstæðismönnum, sérstaklega þeim sem í huganum hafa yfirgefið Sjálfstæðisflokkinn en samt ekki enn tekið stökkið í fangið á hinum hægri öfgasinnaða Miðflokki.
Tengsl Miðflokksins við Trump-aðila eru vel skjalfest: PARTY-DATA-012 og PARTY-DATA-022 staðfesta fundi Miðflokksins við bandaríska repúblikana og heimsóknir pólitísks ráðgjafa tengds Farage. Hvað Sjálfstæðismenn varðar er staðan óljósari — PARTY-DATA-022 nefnir «og mögulega Sjálfstæðisflokkurinn» en flokkurinn hefur ekki tjáð sig opinberlega. POL-DATA-002 staðfestir að Sjálfstæðisflokkurinn er andvígur ESB-aðild, og PARTY-DATA-015 sýnir að flokkurinn er aðili að ECR, en engin heimild staðfestir beint að Sjálfstæðismenn séu meðal þeirra sem mæla með því að «halla sér að Bandaríkjum Trumps».
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta tengsl Miðflokksins við bandaríska repúblikana og Farage-tengt net, en staðfesting um Sjálfstæðismenn er veikari — byggð á óstaðfestum fréttum. Alþjóðleg pólitísk tengsl eru eðlilegur hluti lýðræðislegrar starfsemi og þýða ekki endilega að flokkar «halli sér að» erlendum leiðtogum í stefnumálum.
Kolbrún segir stjórnarandstöðuna tala niður til þjóðarinnar DV