Bubbi Morthens
EinstaklingurTónlistarmaður
Tónlistarmaður — andvíg/ur ESB-aðild.
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (6)
Að hluta staðfest Fjársterkir aðilar hafa keypt upp stóran hluta húsnæðis á Íslandi og sett á leigumarkað, sem hefur leitt til verulegs hækkunar leiguverðs. Umorðað Húsnæðismál
Hann segir að fjársterkir aðilar hafi keypt upp stóran hluta húsnæðis og sett á leigumarkað, sem hafi leitt til þess að leiguverð hafi hækkað verulega.
Leiguverð hefur sannanlega hækkað mikið — samkvæmt HOUSING-DATA-004 hefur leiguverð hækkað umfram verðbólgu í Reykjavík frá 2018 og HOUSING-DATA-007 sýnir um 50% hækkun leiguverðs á sama tímabili. Þó staðfesta heimildir ekki sérstaklega að «fjársterkir aðilar» sem keyptu húsnæði til útleigu séu meginskýring hækkunarinnar. Samkvæmt HOUS-DATA-008 eru aðaldrifkraftar húsnæðisvandans framboðsskortur, skipulagshindranir og fólksfjölgun — innlend skipulagsvandamál fremur en uppkaup fjárfesta.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta leiguverðshækkun en benda á framboðsskort, fólksfjölgun og skipulagshindranir sem aðaldrifkrafta — ekki sérstaklega uppkaup fjársterkra aðila. Leigumarkaðurinn á Íslandi er lítill og lítt eftirlitsskyldur í samanburði við önnur Norðurlönd (HOUSING-DATA-004). Engar heimildir í staðreyndagrunni meta hlutdeild stórfjárfesta á leigumarkaði sérstaklega.
Bubbi Morthens segir að fólk eigi aldrei að kjósa Viðreisn Nútíminn
Að hluta staðfest Eignarhald fiskimiða og laxeldis á Íslandi er í höndum fárra fjölskyldna. Fullyrt Sjávarútvegur
Bubbi heldur því fram að eignarhald sé í höndum fárra fjölskyldna og að hugmyndin um að auðlindir séu í eigu þjóðarinnar standist ekki.
FISH-DATA-005 staðfestir verulega samþjöppun: þrír stærstu kvótahafar ráða yfir 45–50% af heildarkvóta og tíu stærstu um 70%. Samþjöppunin hefur aukist jafnt og þétt síðan kvótakerfið varð varanlegt árið 1990. FISH-DATA-024 nefnir helstu útgerðarfélög — Brim, Samherja, Skinney-Þinganes, Síldarvinnslu og Eskju — en bendir um leið á að eignarhaldsmynstrið sé flóknara en «fáar fjölskyldur» gefur til kynna; sum fyrirtækjanna eru skráð á markað. Fullyrðingin nær ekki til laxeldis sérstaklega og heimildir staðreyndagrunnsins fjalla ekki um eignarhald laxeldisleyfa.
Samhengi sem vantar
Samkvæmt FISH-DATA-024 er orðalagið «fáar fjölskyldur» pólitískt hlaðið — eignarhald er flókið, sum fyrirtæki eru skráð á markað og önnur fjölskyldueignuð. Engar heimildir eru í staðreyndagrunninum um samþjöppun eignarhalds í laxeldi sérstaklega, þótt fullyrðingin nái til þess. Lagaleg takmörk eru á eignarhaldi einstakra aðila (12% af heildarkvóta), en tengd félög geta í reynd haldið meiru sameiginlega.
Bubbi Morthens segir að fólk eigi aldrei að kjósa Viðreisn Nútíminn
Að hluta staðfest Erlendir aðilar hafa þegar komið að íslenskum sjávarútvegi og laxeldi. Fullyrt Sjávarútvegur
Hann bendir á að erlendir aðilar hafi þegar komið að íslenskum sjávarútvegi og laxeldi og telur að þróunin hafi gengið of langt.
TRADE-DATA-023 staðfestir að erlend fjárfesting í sjávarútvegi er leyfð fyrir EES-ríkisborgara samkvæmt lögum um stjórn fiskveiða, og að fjárfestingarreglur hafa verið aflétt að mestu frá gjaldeyrishöftum. Þetta gefur vísbendingu um að erlendir aðilar geti átt hlut í íslenskum útgerðum. Engin heimild í staðreyndagrunninum staðfestir þó tiltekin dæmi um erlenda aðila í sjávarútvegi eða laxeldi á Íslandi. FISH-DATA-024 nefnir stóru íslensku útgerðirnar en tilgreinir ekki erlent eignarhald þeirra.
Samhengi sem vantar
Heimildir lýsa lagarammanum sem heimilar erlenda fjárfestingu frá EES-ríkjum, en engin heimild staðfestir tiltekin dæmi um erlenda aðila sem eiga hlut í íslenskum útgerðum eða laxeldisfyrirtækjum. Fullyrðingin um laxeldi er sérstaklega óstaðfest — staðreyndagrunnurinn inniheldur takmarkaðar heimildir um laxeldi almennt.
Bubbi Morthens segir að fólk eigi aldrei að kjósa Viðreisn Nútíminn
Heimildir vantar Sala útgerða til erlendra aðila er þegar hafin á Íslandi. Umorðað Sjávarútvegur
Bubbi svarar því til að slík þróun sé þegar hafin og að umræðan taki ekki nægjanlega mið af því.
Engin heimild í staðreyndagrunninum staðfestir né hafnar þessari fullyrðingu beint. TRADE-DATA-023 útskýrir lagalegan ramma sem leyfir erlenda fjárfestingu frá EES-ríkjum í sjávarútvegi, sem gefur til kynna að slík sala sé möguleg. FISH-DATA-024 nefnir helstu útgerðir en lýsir ekki erlendu eignarhaldi þeirra. Til þess að staðfesta fullyrðinguna þyrftu gögn um tiltekin viðskipti þar sem erlendir aðilar hafa keypt hlut í íslenskum útgerðum.
Samhengi sem vantar
Lagalega er erlend fjárfesting frá EES-ríkjum heimil í sjávarútvegi samkvæmt TRADE-DATA-023, en engin heimild staðfestir tiltekin dæmi. Staðreyndagrunnurinn inniheldur ekki eignarhaldsskrá yfir íslenskar útgerðir né upplýsingar um viðskipti þar sem erlendir aðilar hafi keypt hlut. Samkvæmt FISH-DATA-024 eru sumar útgerðir skráðar á markað, sem opnar möguleika á erlendu eignarhaldi í gegnum hlutabréfakaup.
Bubbi Morthens segir að fólk eigi aldrei að kjósa Viðreisn Nútíminn
Að hluta staðfest Ákvarðanir stjórnvalda í tengslum við nýja laxeldislöggjöf hafa leitt til þess að verðmæti hafi færst frá almenningi til fárra aðila. Fullyrt Sjávarútvegur
Hann telur að ákvarðanir stjórnvalda hafi gert það að verkum að verðmæti hafi færst frá almenningi til fárra aðila.
Staðreyndagrunnurinn inniheldur engar beinar heimildir um íslenska laxeldislöggjöf eða leyfisveitingar í laxeldi. Hins vegar styðja heimildir um kvótakerfið hliðstæða röksemdafærslu: FISH-DATA-005 sýnir mikla samþjöppun í sjávarútvegi og FISH-DATA-008 bendir á að veiðigjald sé undir 5% af áætluðum auðlindaarði, sem styður hugmyndina um að verðmæti auðlinda skili sér ekki til almennings. FISH-DATA-024 staðfestir að útgerðarfélög hafi notið skuldaleiðréttinga eftir bankahrunið. Þó eru þessar heimildir um sjávarútveg, ekki laxeldi, og fullyrðingin á sérstaklega við um laxeldislöggjöf.
Samhengi sem vantar
Staðreyndagrunnurinn inniheldur engar beinar heimildir um íslenska laxeldislöggjöf, leyfisveitingar eða gjaldtöku í laxeldi. Heimildirnar sem styðja matið fjalla um kvótakerfi sjávarútvegsins, sem er hliðstætt kerfi en ekki sama kerfi og fullyrðingin vísar til. Til að meta fullyrðinguna þyrftu gögn um nýja laxeldislöggjöf, leyfisveitingar og gjaldtöku fyrir laxeldisréttindi á Íslandi.
Bubbi Morthens segir að fólk eigi aldrei að kjósa Viðreisn Nútíminn
Að hluta staðfest Fákeppni og einokun einkenni íslenskan matvörumarkað og bankakerfi, þar sem gróðinn safnist á fárra hendur. Fullyrt Viðskipti
Hann bendir á að fákeppni og einokun einkenni meðal annars matvörumarkað og bankakerfi, þar sem gróðinn safnist á fárra hendur.
TRADE-DATA-021 staðfestir að háir tollar á landbúnaðarafurðir (30–80% á mjólkurvörur og kjöt) vernda innlenda framleiðendur en hækka neysluverð, sem gefur til kynna takmarkaða samkeppni á matvörumarkaði. Þetta bendir til samþjöppunar, en heimildir staðfesta ekki fákeppni á matvörumarkaði beint. Engar heimildir í staðreyndagrunninum fjalla um samkeppni í íslensku bankakerfi. Fullyrðingin er þó samræmanleg við almenna þekkingu á smáum mörkuðum — TRADE-DATA-040 bendir á að Ísland sé 400.000 manna hagkerfi þar sem fáir aðilar ráða náttúrulega á mörgum mörkuðum.
Samhengi sem vantar
Heimildir í staðreyndagrunninum fjalla hvorki beint um samkeppnisstöðu á íslenskum matvörumarkaði né í bankakerfinu. Til að meta fullyrðinguna þyrftu gögn frá Samkeppniseftirlitinu um markaðshlutdeild og samþjöppun í matvöruverslun og bankaþjónustu. Háir tollar á matvæli (TRADE-DATA-021) gefa vísbendingu um vernd en staðfesta ekki fákeppni beint. Ísland á þrjá stóra viðskiptabanka eftir hrun, sem gæti bent til samþjöppunar, en engin heimild styður þetta.
Bubbi Morthens segir að fólk eigi aldrei að kjósa Viðreisn Nútíminn