SOV-LEGAL-032
Lagalegur texti
Há
ESB-aðild myndi flytja viðskiptastefnulögsögu frá Íslandi til ESB, þar sem sameiginleg viðskiptastefna og tollasamband falla undir einkaréttarlögsögu sambandsins samkvæmt TFEU. Í stað 31 fríverzlunarsamnings EFTA við 43 viðskiptafélaga fengi Ísland aðgang að viðskiptaneti ESB sem nær til yfir 70 landa — en myndi missa sjálfstæðan samningsrétt; sérstaka þýðingu hefðu verndartollar á landbúnaðarvörur þar sem Ísland heldur nú 30–100%+ tollum á mjólk- og kjötvörur.
Enska frumtextinn
EU membership would transfer trade policy sovereignty from Iceland to the EU. Under the EU's exclusive competence in common commercial policy (Article 207 TFEU) and customs union (Article 28 TFEU), Iceland would lose the ability to negotiate bilateral trade agreements independently. Currently, Iceland negotiates trade agreements through EFTA (which has 31 free trade agreements covering 43 partners) and bilaterally. As an EU member, Iceland would benefit from the EU's extensive trade agreement network (covering over 70 countries), but would be unable to pursue independent trade deals. The EU's Common External Tariff would replace Iceland's national tariff schedule, potentially affecting import prices for goods not covered by existing EEA arrangements — particularly agricultural products, where Iceland maintains high protective tariffs (30–100%+ on dairy and meat). Iceland would gain a voice in EU trade policy through the Council's Trade Policy Committee but would be one of 28+ member states.
Heimild
TFEU Articles 28, 207; EFTA — Free Trade Agreements list; European Commission — Trade agreements overview
EFTA (Fríverslunarsamtök Evrópu) annast fríverzlunarsamninga fyrir aðildarríkin, þ.m.t. Ísland, Noreg og Sviss, og birtir yfirlit yfir gildandi samninga.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Heildaráhrif á viðskipti Íslands fara eftir því hvort viðskiptasamningar ESB bjóða upp á betri eða verri kjör en samningar EFTA/tvíhliða samningar í atvinnugreinum sem eru Íslandi mikilvægar. Núverandi viðskiptasamningar EFTA ná yfir flesta helstu viðskiptaaðila Íslands en samningar ESB ná til landa (t.d. Japan og Mercosur) þar sem samningar EFTA eru ófullnægjandi. Afnám tolla á landbúnaðarvörur hefði veruleg áhrif innanlands en hægt væri að stýra þeim með aðlögunartímabilum.
Notuð í greiningum (35)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Hagsmunamat ESB er núna þannig að sambandið lítur á stóru myndina og vill að líkt þenkjandi ríki standi saman, til dæmis í tollastríði.
Að hafa vit fyrir sjálfum sér Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Andmælir Aðildarríki ESB eru fullvalda og sjálfstæð ríki.
Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Aðildarríki ESB eru fullvalda og sjálfstæð ríki.
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild Íslands gæti veikt lítillega viðskiptahagsmuni Bandaríkjanna gagnvart Íslandi.
Draumurinn um ESB-samning er uppgjöf Vísir
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild myndi Ísland afsala sér tækjunum til að leiðrétta eigin vandamál í samfélaginu
Eðlismunur á EES og ESB Heimssýn
- Staðfest Styður Ísland heldur sjálfstæðri viðskiptastefnu gagnvart þriðju ríkjum og gerir eigin fríverslunarsamninga, meðal annars á vettvangi EFTA eða beint við ríki á borð við Kína.
- Staðfest Styður Við fulla aðild Íslands að ESB myndi heimild til að gera sjálfstæða viðskiptasamninga hyrfa.
- Staðfest Styður Aðild að ESB felur í sér aðild að stofnanakerfi sem fer með sjálfstætt lagasetningarvald á tilteknum sviðum.
- Staðfest Styður ESB-aðild felur í sér þátttöku í tollabandalagi og sameiginlegri viðskiptastefnu, og aðildarríki framselja samningsvald á því sviði til sambandsins.
- Staðfest Styður Aðildarríki ESB geta ekki gert sjálfstæða viðskiptasamninga við þriðju ríki.
Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn
- Að hluta staðfest Andmælir Íslenskt þjóðfélag telur 380 þúsund íbúa og hefur því engar stærðarhagkvæmni í verslun.
Erum við í ofbeldissambandi við ESB? Vísir
- Staðfest Styður Evrópusambandið er tollabandalag gagnvart þriðju ríkjum.
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið hefur stærsta net fríverslunar- og samstarfssamninga í heiminum.
ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Innganga Íslands í sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB myndi færa störf, verðmæti, laun og skatttekjur tengdar sjávarútvegi út úr landi.
Fáir treysta ESB í spillingarmálum Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild Íslands myndi þýða að yfirstjórn langflestra mála Íslendinga yrði framseld til stofnana og embættismanna sambandsins, þar á meðal framkvæmdastjórnar ESB og Evrópuþingsins.
Haraldur Ólafsson: Auðvitað er hættuspil fyrir íslensku að Ísland gangi í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland er eitt af tæplega 200 sjálfstæðum ríkjum í heiminum.
- Staðfest Styður Með ESB-aðild flyðist umtalsverður hluti stjórnvalds Íslands úr landi.
- Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðild yrðu Íslendingar neyddir til að hlíta lögum sem samin eru erlendis af aðilum sem hafa hagsmuni ótalmargra annarra þjóða til viðmiðunar.
Hópurinn sem myndi hagnast mest Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengi í Evrópusambandið myndi landið koma inn fyrir tollamúra sambandsins gagnvart öðrum heimshlutum, sem myndi leiða til dýrari innfluttra vara.
Hvað felst í 'liggja lágt' leiðinni? Viðreisn
- Staðfest Styður Full aðild að Evrópusambandinu felur meðal annars í sér tollabandalag með þjóðum sem vilja tryggja frjáls viðskipti.
- Staðfest Styður Með ESB-aðild gæti enginn ógna Íslandi með tollum án þess að ógna öllu Evrópusambandinu.
Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Vísir
- Staðfest Styður Ísland er með fleiri tugi fríverslunarsamninga við ríki um allan heim, bæði á eigin vegum og í gegnum EFTA.
Hver eru markmiðin? Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi leiða til þess að erlendar landbúnaðarvörur nytu óhefts, tollalauss aðgangs að íslenskum markaði.
Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Vísir
- Staðfest Styður Ísland er utan tollabandalags ESB og getur sjálft samið við ríki utan EES um fríverslun og tollasamninga.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Flestar ákvarðanir yrðu eftir sem áður teknar á Alþingi Íslendinga við ESB-aðild.
- Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðild yrðu öll viðskipti og netinnkaup Íslendinga án tolla og annarra gjalda milli Evrópuríkja.
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi leiða til þess að Ísland missi sjálfræði sitt og gæti ekki lengur sett sína eigin stefnu.
Mun Trump reyna að koma í veg fyrir inngöngu Íslands í ESB? Blog.is
- Staðfest Styður Innganga Íslands í ESB er ákvörðun milli Íslands og aðildarríkja Evrópusambandsins.
Ný samtök um andstöðu gegn Evrópusambandinu Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Evrópusamvinna þróaðist frá einföldu viðskipta- og tollabandalagi í sífellt ólýðræðislegra skrifræðisbákn.
…og ég vil að þjóðin segi sitt álit Vísir
- Staðfest Styður ESB-aðild snertir efnahag, fullveldi, viðskipti, gildi og stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu.
Óþarfa sannleiksleit Vísir
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild myndi Ísland festa sig í göllum Evrópusamstarfsins, sérstaklega gagnvart náttúruauðlindum.
Ríkisstjórn á reki til ESB bjorn_is
- Staðfest Styður ESB-umræðan á Íslandi hefur lengst af snúist um fullveldi, sjávarútveg, gjaldmiðil og stjórnskipan.
Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Í núverandi kerfi skiptir í reynd litlu máli hvort ESB ráðskist með þjóðarauðlindina eða hvort hún sitji áfram hjá fámennum hópi einkaaðila innanlands, þar sem þjóðin hefur takmarkað vald yfir henni hvort sem er.
Samfylking í aftursætinu og Inga Sæland í skottinu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ísland myndi missa sjálfstæða viðskipta- og tollastefnu við aðild að ESB og færi inn í sameiginlegt tollabandalag og viðskiptastefnu sambandsins.
- Staðfest Styður Við ESB-aðild gæti Ísland ekki lengur haft sína eigin tollastefnu eða gert fríverslunarsamninga við önnur ríki — slíkir samningar yrðu gerðir af ESB fyrir Íslands hönd.
Sigmundur Ernir skrifar: Svona eykst sjálfstæði Íslands með ESB-aðild DV
- Staðfest Styður Ef Ísland gengi í ESB fengi landið sæti í ráðherraráði ESB á þeim sviðum sem skipta mestu fyrir íslenska hagsmuni.
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild Íslands myndi styrkja sjálfstæði landsins fremur en draga úr því.
Sjötíu og fimm prósent sannleikur – samkvæmt tilfinningu, Dagur? Blog.is
- Staðfest Styður Tollabandalag ESB fellur að mestu leyti utan EES-samningsins.
Skiptir máli hvort Jens Garðar sé á þingi? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Evrópusambandið hefur 27 fullvalda og sjálfstæð ríki sem aðildarríki.
Steinn í vegi aðildar að ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild felur í sér raunverulega tilfærslu valds á ákveðnum sviðum frá Alþingi til yfirþjóðlegra stofnana ESB — framsal á fullveldi sem erfitt eða ómögulegt er að taka til baka.
Stjórnarskráin og ESB DV
- Staðfest Styður ESB-aðild fæli í sér víðtækara, skýrara og beinna framsal valdheimilda ríkisins en EES-samningurinn gerir ráð fyrir.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Staðfest Styður Ísland myndi missa sjálfstæða viðskipta- og tollastefnu með aðild að ESB.
- Staðfest Styður Með ESB-aðild færi Ísland inn í sameiginlegt tollabandalag og viðskiptastefnu sambandsins.
- Staðfest Styður Ísland gæti ekki lengur haft sína eigin tollastefnu eða gert fríverslunarsamninga við önnur ríki ef það gengi í ESB; slíkir samningar yrðu gerðir af ESB fyrir hönd Íslands.
Þórdís myndi vilja þétta samstarf við ESB Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Aðildarríki Evrópusambandsins eru fullvalda og sjálfstæð ríki.
- Staðfest Styður ESB-aðild felur í sér verulegt valdaframsal.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Full ESB-aðild myndi færa íslensku atvinnulífi aukinn fyrirsjáanleika, öryggi, stöðugleika og traust.
- Þarfnast samhengis Andmælir Íslensk fyrirtæki fylgja nú þegar stórum hluta þeirra reglna sem gilda á innri markaði Evrópu og því væri óverulegt sem bættist við með fullri aðild.
- Að hluta staðfest Styður Vöruverð á Íslandi myndi lækka við ESB-aðild vegna þess að allur innflutningur frá ESB-löndum yrði tollfrjáls.
Trump sagður beita sér í ESB-umræðunni hér á landi Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild Íslands myndi veikja samningsstöðu Bandaríkjanna gagnvart Íslandi í viðskiptamálum.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Staðfest Styður ESB mun verða í forsvari í sjávarútvegsmálum innan alþjóðastofnana og í samningaviðræðum við ríki utan ESB ef Ísland gengur í sambandið.