Í aðildarviðræðum Íslands var landbúnaðarkafli (kafli 11) byggður á nokkrum meginvarnarlínum: bann við innflutningi lifandi búfjár til varnar gegn dýrasjúkdómum, tollvernd mjólkur- og kjötvara, löng aðlögunartímabil, beinar greiðslur sambærilegar við norðlæga aðstoð Finnlands og Svíþjóðar, og vernd erfðaauðlindar íslenskra búfjárstofna.
Enska frumtextinn
During Iceland's EU accession negotiations (2010–2013), the Icelandic government's negotiating position on agriculture (Chapter 11) included several core defensive priorities: (1) maintaining the ban on import of live animals to protect Iceland's disease-free livestock status (no BSE, foot-and-mouth, or other common European livestock diseases); (2) preserving high tariff protection for domestic dairy and meat products; (3) securing extended transition periods for tariff reduction; (4) negotiating CAP direct payment terms comparable to Finland/Sweden's Article 142 northern aid; (5) maintaining Iceland's strict food safety standards, particularly regarding antibiotic use in livestock; (6) protecting the genetic uniqueness of Icelandic horse, sheep, and cattle breeds. The agriculture minister of the period (Jón Bjarnason, Left-Green Movement, 2009–2011; then Steingrímur J. Sigfússon, Left-Green, 2011–2012) presented the government's position to cabinet (ríkisstjórn) that the live animal import ban was non-negotiable. The EU's acquis does not prohibit disease-prevention import restrictions per se — several member states maintain heightened biosecurity controls — but the EU expected Iceland to align with EU veterinary standards over a transition period.
Heimild
Aðildarviðræður Íslands og ESB — Landbúnaðarkaflinn (Chapter 11); Utanríkisráðuneytið
Utanríkisráðuneytið fer með utanríkismál Íslands og stýrði aðildarviðræðum við Evrópusambandið á árunum 2010–2013 ásamt sérhæfðum samninganefndum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Nákvæmur fjöldi „varnarlína“ er skilgreindur með ólíkum hætti í mismunandi heimildum – sumar telja þær með undirliðum, aðrar safna þeim saman. Skilgreiningin á „tíu varnarlínum“ kemur fyrir í íslenskri stjórnmálaumræðu en formlegu samningsafstöðuskjölin eru ekki öll aðgengileg almenningi. Afstaðan til innflutnings á lifandi dýrum var stefna stjórnvalda en hafði ekki verið formlega reynd í aðildarviðræðum við ESB áður en þær voru stöðvaðar.
Notuð í greiningum (13)
390.000 hektarar af landbúnaðarlandi breytast í skóg og votlendi Vísir
- Staðfest Styður Ef Ísland færi í aðildarviðræður væri eðlilegt að landbúnaður yrði eitt af lykilmálunum.
ESB aðild hefði veruleg neikvæð áhrif á hagsmuni íslenskra bænda RÚV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi leiða til galopnunar landamæranna á innflutningi matvöru og landbúnaðarafurða til Íslands.
ESB og smitsjúkdómar í búfé Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Á fyrri viðræðum Íslands um ESB-aðild tókst ekki að opna kaflann um landbúnaðarmál, meðal annars vegna andstöðu þáverandi landbúnaðarráðherra við kröfu ESB um frjálsan flutning búfjár til landsins.
- Að hluta staðfest Styður Krafa ESB um frjálst flæði búfjár var ein af forsendum þess að hægt væri að opna landbúnaðarpakkann í aðildarviðræðum sumarið 2012, og var þetta ein ástæða þess að viðræður sigldu í strand.
Hvað felst í liggja lágt leiðinni? DV
- Að hluta staðfest Styður Samningsmarkmið ríkisstjórnarinnar fela meðal annars í sér sjálfstætt fiskveiðistjórnarsvæði og stuðning við landbúnaðinn.
Hver eru markmiðin? Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi leiða til þess að erlendar landbúnaðarvörur nytu óhefts, tollalauss aðgangs að íslenskum markaði.
Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ráðherra landbúnaðarmála var ekki tilbúinn að víkja frá banni við innflutningi á lifandi dýrum í aðildarviðræðunum.
- Að hluta staðfest Styður Ráðherra landbúnaðarmála kynnti í ríkisstjórn að ekki yrði vikið frá afstöðunni um innflutning á lifandi dýrum.
- Að hluta staðfest Styður Vegna afstöðu Íslands um innflutning lifandi dýra var ekki hægt að leggja fram áætlun um aðlögun að regluverki ESB og kaflinn um matvælaöryggi og dýraheilbrigði var ekki opnaður til viðræðna.
- Að hluta staðfest Styður Í aðildarviðræðunum lagði Ísland fram tíu varnarlínur í landbúnaðarmálum.
- Staðfest Styður Meðal varnarlína Íslands í landbúnaðarmálum voru kröfur um að tollvernd yrði haldið áfram.
- Að hluta staðfest Styður Ráðherra landbúnaðarmála gerði tollverndina að forgangsmáli sínu í aðildarviðræðunum.
- Að hluta staðfest Styður Ísland vildi halda sömu landbúnaðarstefnu áfram í grundvallaratriðum en það var ekki í boði þar sem sameiginleg landbúnaðarstefna ESB er grunnurinn.
- Að hluta staðfest Andmælir Íslensk stjórnvöld lögðu aldrei fram áætlun um hvernig þau hygðust breyta stjórnsýslu landbúnaðarmála til samræmis við kröfur ESB.
- Staðfest Styður Rýniskýrsla Evrópusambandsins um landbúnaðarmálin og dýraheilbrigðismálin kom út og lýsir hvað Ísland þyrfti að gera í þessum málaflokkum.
- Staðfest Styður Ísland vildi fá sérreglur eða aðlögunartíma og viðhalda tollvernd og stuðningskerfum í landbúnaði.
- Staðfest Styður Mikill munur var á stjórnsýslu landbúnaðarmála á Íslandi og kröfum ESB, bæði hvað varðar stefnu og framkvæmd.
Setja ætti niður samningsmarkmið Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Í síðustu atrennu voru samningsmarkmið Íslands gagnvart ESB nokkuð skýr varðandi landbúnaðinn.
- Að hluta staðfest Styður Ísland búr við einhverjar öflugustu reglur í heiminum gegn innfluttum dýrasjúkdómum og erfðablöndun erlendra búfjárkynja.
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt reglum ESB væri íslenskt bann á innflutningi lifandi dýra og erlendra búfjárkynja ósamrýmanlegt innri markaðnum.
- Að hluta staðfest Styður ESB gæti gert kröfur til Íslands um að taka upp sameiginlegar reglur um innflutning á lifandi dýrum, rekjanleika og heilbrigðiseftirlit við aðild.
Það má ýmislegt segja um pakkann Bændablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Samningsafstaða Íslands í landbúnaði lá aldrei fyrir í fyrri aðildarviðræðum, nema varðandi bann við innflutningi á lifandi dýrum, fersku kjöti og tilteknum plöntum.
- Staðfest Styður Ef landbúnaður á Íslandi á ekki að verða fyrir miklu, varanlegu tjóni verða stjórnvöld að knýja fram sérlausnir í aðildarviðræðum.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Staðfest Styður Sjávarútvegur og landbúnaður verða áhersluþáttur í aðildarviðræðum Íslands við ESB.
- Að hluta staðfest Styður Verndun og viðgangur evrópsks landbúnaðar hefur verið eitt af höfuðmarkmiðum Evrópusamstarfsins nánast frá upphafi og engar líkur á að það breytist.
Tollabandalag ESB og hugmyndir um tímabundna tollvernd Blog.is (Heimssýn)
- Að hluta staðfest Styður Í aðildarviðræðum Íslands við ESB á árunum 2009–2013 var óskað eftir áframhaldandi tollvernd fyrir búvörur.
Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Í aðildarviýræðum Íslands við ESB (2009–2013) settu Bændasamtök Íslands kröfu um að tollvernd yrði áfram til staðar.
Varar við því að samþykkja frjálst flæði lifandi dýra Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Í aðildarviðræðunum 2009–2013 bar málið um frjálst flæði lifandi dýra til Íslands hart á milli aðila.
- Að hluta staðfest Styður Frjálst flæði lifandi dýra til Íslands myndi óhjákvæmilega leiða til innflutnings alvarlegra dýrasjúkdóma og valda íslenskum landbúnaði og fæðuöryggi óbærilegu tjóni.
Viðræður sjálfstæð uppspretta óvissu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Til að landbúnaður á Íslandi verði ekki fyrir miklu og varanleg tjóni þurfa stjórnvöld að knýja fram sérlausnir við ESB-aðildarviðræður