Munu leggja til að orðalaginu verði breytt
Raddir í greininni
Niðurstöður
Staðfest Í fyrirhugaðri spurningarlegu þjóðaratkvæðagreiðslunnar er talað um hvort viðræðum eigi «að halda áfram» við Evrópusambandið. Annað
Í fyrirhugaðri spurningu er talað um hvort viðræðum eigi «að halda áfram» við Evrópusambandið.
Fullyrðing: Í fyrirhugaðri spurningarlegu þjóðaratkvæðagreiðslunnar er talað um hvort viðræðum eigi «að halda áfram» við Evrópusambandið.
SOV-PARL-001 staðfestir orðrétt að spurningin sem þingsályktunartillagan leggur til hljóðar «Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?». SOV-PARL-008 endurtekur sama orðalag í umsögn Landskjörstjórnar 10. apríl 2026, og SOV-PARL-007 staðfestir að mál 516 fjallar um framhald aðildarviðræðna.
Samhengi sem vantar
Þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi samkvæmt SOV-DATA-006, ekki bindandi. POLL-DATA-010 og POLL-DATA-022 sýna að orðalag um «framhald viðræðna» mælist 8–12 prósentustigum hærra en spurning um beinharða aðild — sem er hluti þeirrar umræðu sem Landskjörstjórn vakti máls á.
Staðfest Staða viðræðnanna við ESB er umdeild á Íslandi og kjósendur gætu talið orðalagið «að halda áfram» ónákvæmt. Annað
Bent hefur verið á að á Íslandi sé staða viðræðnanna umdeild og að kjósendur gætu talið orðalagið «að halda áfram» ónákvæmt.
Fullyrðing: Staða viðræðnanna við ESB er umdeild á Íslandi og kjósendur gætu talið orðalagið «að halda áfram» ónákvæmt.
SOV-PARL-008 staðfestir beinlínis kjarna fullyrðingarinnar: Landskjörstjórn benti á að spurningin gefur sér að viðræðum hafi ekki verið slitið — sem er sjálft umdeilt — og að kjósendur sem telja viðræðum lokið eigi erfitt með að svara já eða nei án þess að taka óbeint afstöðu til þeirrar umdeildu forsendu. POLL-DATA-021 og POLL-DATA-022 styðja við að orðalagið hefur veruleg áhrif á túlkun og svör kjósenda.
Samhengi sem vantar
Staðreyndaleg staða viðræðnanna er sjálf efni deilu — SOV-PARL-001 sýnir að utanríkisráðherra heldur fram að umsóknin frá 2009 sé enn í gildi, en stjórnarandstaðan (sjá SOV-PARL-003) telur viðræðum hafa verið slitið. Þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi (SOV-DATA-006), sem flækir spurninguna um hvaða afleiðingar misskilið orðalag hefði.
Staðfest Landskjörstjórn hefur gert athugasemdir við orðalag spurningarinnar þar sem forsendurnar eru umdeildar. Annað
Þá hefur Landskjörstjórn gert athugasemdir við orðalag spurningarinnar þar sem forsendurnar eru umdeildar.
Fullyrðing: Landskjörstjórn hefur gert athugasemdir við orðalag spurningarinnar þar sem forsendurnar eru umdeildar.
SOV-PARL-008 staðfestir beint að Landskjörstjórn skilaði 10. apríl 2026 umsögn til utanríkismálanefndar þar sem þrjár meginathugasemdir voru gerðar við orðalag spurningarinnar — meðal annars að spurningin geri ráð fyrir umdeildri forsendu um að viðræðum hafi ekki verið slitið. Landskjörstjórn lagði til opnara og hlutlausara orðalag og einfaldaðri svarmöguleika.
Samhengi sem vantar
Heimildin byggir á samtímafréttum (Útvarp Saga, Wikipedia) og umsögnin sjálf liggur í erindaskrá Alþingis fyrir mál 516. Þorsteinn Pálsson (DV 16. apríl 2026) hefur dregið í efa hvort Landskjörstjórn hafi farið út fyrir umboð sitt með því að fjalla um efnisleg atriði umfram orðalag.
Nokkur stoð Spá Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis mun leggja til breytt orðalag á spurningunni í þjóðaratkvæðagreiðslunni. Annað
Við munum leggja til breytt orðalag en ég get ekki sagt þér á þessari stundu hvað það er nákvæmlega
Fullyrðing: Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis mun leggja til breytt orðalag á spurningunni í þjóðaratkvæðagreiðslunni.
Spáin er trúverðug í ljósi heimilda sem sýna almenna gagnrýni á orðalag spurningarinnar. SOV-PARL-008 staðfestir að Landskjörstjórn hefur þegar lagt til opnara og hlutlausara orðalag, og SOV-DATA-029 sýnir að stjórnskipuleg álitamál tengd ESB-aðild hafa lengi verið til umræðu — sem rökstyður að nefndin gæti komið með slíka tillögu. Engin heimild staðfestir hins vegar beinlínis að nefndin hafi tekið slíka ákvörðun, og útkoma nefndarstarfs er enn óviss.
Samhengi sem vantar
Þetta er spá um tiltekna nefndarákvörðun sem á eftir að koma fram. Þótt rökstuðningurinn sé trúverðugur — gagnrýni Landskjörstjórnar veitir efnislegt tilefni og nefndin er á hinu lagatæknilega sviði — eru endanlegar tillögur nefnda háðar pólitískri samsetningu og umræðum sem ekki liggja fyrir í heimildum. Hámark öryggis fyrir spá er 0,8.