Minnihluti félaga í FA vill halda áfram viðræðum
Raddir í greininni
Niðurstöður
Heimildir vantar 45% félagsmanna Félags atvinnurekenda lýsa sig hlynnt þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna. Kannanir
45% lýsa sig hlynnt því að efnt verði til þjóðaratkvæðagreiðslu
Fullyrðing: 45% félagsmanna Félags atvinnurekenda lýsa sig hlynnt þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna.
Heimildir fjalla um almenningskannanir Gallup (POLL-DATA-014, POLL-DATA-021) sem sýna 52–57% stuðning við þjóðaratkvæðagreiðslu meðal almennings, en engar heimildir staðfesta tölur úr FA-könnuninni sérstaklega. Fyrra mat úr fullyrðingabanka á ekki við þar sem það fjallar um almenningskönnun Gallup, ekki FA-könnun.
Samhengi sem vantar
Stuðningur FA-félagsmanna (45%) er minni en stuðningur almennings (~52–57% samkvæmt Gallup). Þetta samræmist þeirri mynd að atvinnurekendur séu efins um ESB en útskýrir ekki muninn nákvæmlega. Spurningin um þjóðaratkvæðagreiðslu er önnur en spurningin um ESB-aðild.
Að hluta staðfest Í könnun meðal félagsmanna Félags atvinnurekenda í febrúar segjast 20% sammála eða mjög sammála því að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Kannanir
Í könnuninni sem gerð var í febrúar segjast 20% sammála eða mjög sammála því að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið
Fullyrðing: Í könnun meðal félagsmanna Félags atvinnurekenda í febrúar segjast 20% sammála eða mjög sammála því að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið.
POLL-DATA-023 sýnir að stuðningur SI-félagsmanna við ESB-aðild lækkaði — «mjög fylgjandi» úr 17% í 10% og «frekar hlynntir» úr 20% í 15% milli 2024 og 2026. Samanlagt stuðningshlutfall SI-félagsmanna (um 25%) er nálægt en ekki nákvæmlega 20%. Þó er FA annað félag en SI og fyrra mat á fullyrðingabanka um SI-gögn á ekki beint við. Talan 20% er trúverðug í ljósi SI-gagnanna en ekki staðfest beint.
Samhengi sem vantar
FA-könnunin (61 svarendur) er mun minni en SI-könnunin. Aðferðafræði könnunarinnar (úrtaksstærð, svarhlutfall, spurningaform) hefur ekki verið óháð staðfest. Fyrirvari um FA og SI aðgreiningu gildir — samtökin hafa ólíkt félagatal og mögulega ólík viðhorf.
Að hluta staðfest 53% félagsmanna Félags atvinnurekenda eru ósammála eða mjög ósammála því að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Kannanir
53% ósammála eða mjög ósammála
Fullyrðing: 53% félagsmanna Félags atvinnurekenda eru ósammála eða mjög ósammála því að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið.
ORG-DATA-001 sýnir að 57% félagsmanna SI eru andvígir ESB-aðild, þar af 43% mjög andvígir. Talan 53% hjá FA er lægri en 57% hjá SI, sem gæti endurspeglað mismunandi samsetningu félaganna. Heimildir styðja almennt að meirihluti atvinnurekenda er andvígur ESB-aðild en staðfesta ekki 53% töluna beint þar sem hún kemur úr annarri könnun.
Samhengi sem vantar
Fyrra mat úr fullyrðingabanka vísar í SI-könnun (57%) sem er ekki sama og FA-könnunin (53%). Munurinn (4 prósentustig) getur skýrst af ólíkum félagahópum eða spurningaformi. Úrtaksstærð FA-könnunarinnar (61 af 153) gefur vikmörk um ±10 prósentustig.
Að hluta staðfest Félag atvinnurekenda hefur spurt um Evrópu- og gjaldmiðlamál í könnunum meðal félagsmanna um árabil og hefur andstæðingahópurinn allan þann tíma verið mun stærri en fylgishópurinn. Kannanir
spurt hafi verið um Evrópu- og gjaldmiðlamál í könnunum meðal félagsmanna um árabil. Allan þann tíma hafi sá hópur sem andvígur er aðild að Evrópusambandinu verið mun stærri en sá sem er hlynntur aðild
Fullyrðing: Félag atvinnurekenda hefur spurt um Evrópu- og gjaldmiðlamál í könnunum meðal félagsmanna um árabil og hefur andstæðingahópurinn allan þann tíma verið mun stærri en fylgishópurinn.
ORG-DATA-001 staðfestir að 57% SI-félagsmanna eru andvígir ESB-aðild árið 2026 og andstaðan tvöfaldaðist frá 2024. POLL-DATA-023 sýnir lækkandi stuðning meðal SI-félagsmanna á síðustu árum. Þó er fullyrðingin um «allan þann tíma» of víð — samkvæmt fullyrðingu 8 var meirihluti FA-félagsmanna hlynntur viðræðum eftir hrunið (allt að 60%), sem stangast beint á við þá fullyrðingu að andstæðingahópurinn hafi alltaf verið stærri.
Samhengi sem vantar
Fullyrðing 8 í sömu grein nefnir að meirihluti FA-félagsmanna (allt að 60%) var hlynntur viðræðum eftir efnahagshrunið. Þetta stangast á við «allan þann tíma» hluta fullyrðingarinnar. Fyrst eftir 2017 varð andstöðuhópurinn stærri samkvæmt greininni sjálfri (sjá fullyrðingar 9–11).
Að hluta staðfest Eftir að Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu í kjölfar efnahagshrunsins varð meirihluti félagsmanna Félags atvinnurekenda hlynntur framhaldi aðildarviðræðna, allt að 60%. Kannanir
á tímabili, eftir að Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu í kjölfar efnahagshrunsins, hafi meirihluti félagsmanna verið hlynntur framhaldi aðildarviðræðna, eða allt að 60%
Fullyrðing: Eftir að Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu í kjölfar efnahagshrunsins varð meirihluti félagsmanna Félags atvinnurekenda hlynntur framhaldi aðildarviðræðna, allt að 60%.
POLL-DATA-009 staðfestir að stuðningur almennings við ESB-aðild hækkaði úr ~35% í ~55% í kjölfar efnahagshrunsins 2008–2010. POLL-DATA-004 sýnir svipaða þróun — hámark ~55% árið 2009. Þessi almenna þróun styður að stuðningur hafi aukist meðal atvinnurekenda líka, en 60% talan kemur úr FA-könnun sem ekki er í staðreyndagrunni. Almenningskannanir sýna ~55% hámark, ekki 60%.
Samhengi sem vantar
Talan 60% úr FA-könnun er ekki staðfest beint af heimildum sem fjalla um almenna þjóðarskoðanakannanir. Hugsanlegt er að atvinnurekendur hafi verið hlynntari en almenningur eftir hrunið vegna gengisáhættu og viðskiptahagsmuna, en heimildir staðfesta það ekki. Samband efnahagshruns og ESB-stuðnings er vel skjalfest (POLL-DATA-009).
Heimildir vantar 45% félagsmanna Félags atvinnurekenda eru ósammála eða mjög ósammála því að taka eigi upp evru við aðild að Evrópusambandinu. Gjaldmiðill
45% segjast nú ósammála eða mjög ósammála því að taka eigi upp evru við aðild að ESB
Fullyrðing: 45% félagsmanna Félags atvinnurekenda eru ósammála eða mjög ósammála því að taka eigi upp evru við aðild að Evrópusambandinu.
Engar heimildir í staðreyndagrunni fjalla sérstaklega um viðhorf FA-félagsmanna til evrunnar. POLL-DATA-023 og ORG-DATA-001 sýna aukna ESB-andstöðu meðal SI-félagsmanna sem er í samræmi við almennan tón, en tölurnar eru ekki beint sambærilegar. Fyrra mat úr fullyrðingabanka fjallar um SI, ekki FA.
Samhengi sem vantar
45% andstaða við evru er lægri en 53% andstaða við ESB-aðild (fullyrðing 6). Þetta bendir til þess að sumir sem eru andvígir aðild séu samt opnir fyrir evru, eða öfugt — spurningin um evru er aðgreind frá aðildarspurningunni. CURR-DATA-011 bendir á að evruupptaka er ekki sjálfkrafa afleiðing aðildar — hægt er að fresta henni.
Heimildir vantar 36% félagsmanna Félags atvinnurekenda eru sammála eða mjög sammála því að taka eigi upp evru við aðild að Evrópusambandinu. Gjaldmiðill
36% segjast því sammála eða mjög sammála
Fullyrðing: 36% félagsmanna Félags atvinnurekenda eru sammála eða mjög sammála því að taka eigi upp evru við aðild að Evrópusambandinu.
Sama staða og fullyrðing 17 — engar heimildir staðfesta þessa FA-könnunartölu. POL-DATA-012 sýnir að SA styður ESB-aðild og nefnir gjaldmiðilskostnað sem rök, en þetta er önnur stofnun. Talan 36% er innbyrðis samkvæm (36% + 45% = 81%, ~19% hlutlausir) en ekki staðfestanleg.
Samhengi sem vantar
Stuðningur við evru (36%) er hærri en stuðningur við ESB-aðild (20% í fullyrðingu 5). Þetta virðist þversagnarkennt en skýrist líklega af ólíku spurningaformi — sumir kunna að vilja evru ef aðild næðist jafnvel þótt þeir séu á móti aðild sem slíkri.
Heimildir vantar Hópurinn sem telur að taka eigi einhliða upp annan gjaldmiðil hefur frá upphafi verið lítill meðal félagsmanna Félags atvinnurekenda. Gjaldmiðill
Hópurinn sem telur að taka eigi einhliða upp annan gjaldmiðil hefur frá upphafi verið lítill
Fullyrðing: Hópurinn sem telur að taka eigi einhliða upp annan gjaldmiðil hefur frá upphafi verið lítill meðal félagsmanna Félags atvinnurekenda.
Engar heimildir í staðreyndagrunni fjalla um FA-félagsmenn og einhliða gjaldmiðilsupptöku. SOV-LEGAL-005 og CURR-DATA-012 fara yfir almenn sjónarhorn á gjaldmiðilsbreytingu en innihalda ekkert um FA-kannanir. Fullyrðingin er trúverðug í ljósi þess að einhliða gjaldmiðilsupptaka er gagnrýnd víða, en ekki staðfestanleg.
Samhengi sem vantar
Einhliða gjaldmiðilsupptaka (t.d. evru án ESB-aðildar) er fræðilega möguleg en hefur fáa talsmenn á Íslandi. CURR-DATA-012 nefnir að smáríki eins og San Marínó og Andorra nota evru án ESB-aðildar, en aðstæður þeirra eru allt aðrar en Íslands.
Staðfest Vegna smæðar úrtaksins eru tölfræðileg vikmörk í könnunum Félags atvinnurekenda há. Kannanir
vegna smæðar úrtaksins eru tölfræðileg vikmörk í þessum könnunum há
Fullyrðing: Vegna smæðar úrtaksins eru tölfræðileg vikmörk í könnunum Félags atvinnurekenda há.
Þetta er rétt ályktun sem leiðir beint af úrtaksstærð FA-könnunarinnar. Samkvæmt fullyrðingu 21 bárust 61 svör af 153 félagsmönnum. Við 95% öryggismörk gefa 61 svör vikmörk á bilinu ±10–13 prósentustig, sem er ótvírætt hátt. POLL-DATA-023 nefnir sérstaklega að aðferðafræði SI-kannana (og þar með FA-kannana) hefur ekki verið óháð staðfest. Greinin sjálf nefnir þetta atriði, sem er til marks um gagnsæi.
Samhengi sem vantar
Til samanburðar hafa vikmörk Gallup Þjóðarpúls (~810 svör) verið ~±3,5 prósentustig (POLL-DATA-019). FA-könnunin hefur þannig um þrefalt meiri skekkju. Þetta þýðir að niðurstöður nálægt 50/50 (eins og fullyrðingar 1 og 2) eru ekki tölfræðilega marktækar.