Íhaldsmenn á Evrópuþinginu myndu fagna aðild Íslands að ESB

RÚV ↗

Greindar 10 fullyrðingar.

Niðurstöður

Ósannanlegt: 4 Staðfest: 2 Að hluta staðfest: 4

Fullyrðingar (10)

Ósannanlegt Flokkahópur íhaldsmanna og endurbótasinna á Evrópuþinginu (ECR) myndi fagna aðild Íslands að Evrópusambandinu. Samtakastefnur
Flokkahópur íhaldsmanna og endurbótasinna á Evrópuþinginu (European Conservatives and Reformists) myndi fagna aðild Íslands að Evrópusambandinu.

Fullyrðing: Flokkahópur íhaldsmanna og endurbótasinna á Evrópuþinginu (ECR) myndi fagna aðild Íslands að Evrópusambandinu.

Engar heimildir í staðreyndagrunninum fjalla um afstöðu ECR-hópsins til hugsanlegrar ESB-aðildar Íslands. PARTY-DATA-012 og POLITICAL-DATA-013 staðfesta tengsl Miðflokksins við ECR en segja ekkert um hvort ECR-hópurinn sem heild fagni aðild Íslands. Þar sem ECR-hópurinn er almennt efasemdamaður gagnvart evrópskri samruna er fullyrðingin athyglisverð en ekki sannreynanleg út frá fyrirliggjandi heimildum.

Samhengi sem vantar

ECR-hópurinn er þekktur sem evrópskeptískur flokkahópur sem leggur áherslu á fullveldi aðildarríkja. Afstaða hópsins til stækkunar ESB gæti verið flóknari en fullyrðingin gefur til kynna — hópurinn gæti stutt stækkun ef hún þjónar pólitískum hagsmunum hans, en heimildir vantar til að staðfesta þetta.

Ósannanlegt Adam Bielan leiðir stefnumótun ECR á sviði utanríkismála og er í forsvari fyrir hópinn í þessum málaflokki. Samtakastefnur
pólski þingmaðurinn Adam Bielan, sem leiðir stefnumótun ECR á sviði utanríkismála og er í forsvari fyrir hópinn í þessum málaflokki

Fullyrðing: Adam Bielan leiðir stefnumótun ECR á sviði utanríkismála og er í forsvari fyrir hópinn í þessum málaflokki.

Staðreyndagrunnurinn inniheldur engar heimildir um Adam Bielan eða skipulag ECR-hópsins á Evrópuþinginu. PARTY-DATA-012 og POLITICAL-DATA-013 nefna ECR-hópinn í samhengi við Miðflokkinn en fjalla ekki um innri skipulag hópsins eða hlutverk einstakra þingmanna.

Samhengi sem vantar

Til að sannreyna þessa fullyrðingu þyrfti aðgang að opinberum gögnum Evrópuþingsins um skipulag ECR-hópsins og hlutverk Adam Bielan þar.

Staðfest Ísland er náið samstarfsríki Evrópusambandsins. EES/ESB-löggjöf
Ísland er náið samstarfsríki Evrópusambandsins.

Fullyrðing: Ísland er náið samstarfsríki Evrópusambandsins.

Heimildir staðfesta víðtæk tengsl Íslands og ESB. EEA-LEGAL-004 sýnir að Ísland er aðili að Schengen-svæðinu frá 2001, TRADE-DATA-001 staðfestir að ESB er stærsti viðskiptafélagi Íslands (um 50% útflutnings og 60% innflutnings), og LABOUR-DATA-013 lýsir djúpri samþættingu á vinnumarkaðssviði. Þessi tengsl — innri markaðsaðgangur, tollfrjáls verslun og frjáls för fólks — gera Ísland að einu náinna samstarfsríkja ESB utan sambandsins.

Samhengi sem vantar

EES-samningurinn er undirstaða samstarfsins og veitir Íslandi aðgang að innri markaðnum í skiptum fyrir innleiðingu á stórum hluta regluverks ESB — án atkvæðisréttar um reglurnar sjálfar.

Að hluta staðfest Nánara samstarf Íslands og ESB í efnahags- og öryggismálum myndi henta báðum aðilum. Viðskipti
nánara samstarf í efnahags- og öryggismálum myndi ljóslega henta báðum aðilum

Fullyrðing: Nánara samstarf Íslands og ESB í efnahags- og öryggismálum myndi henta báðum aðilum.

Heimildir styðja efnahagshlið fullyrðingarinnar að hluta. POL-DATA-017 sýnir mat Viðskiptaráðs um 2–4% landsframleiðsluaukningu og TRADE-DATA-022 bendir til þess að ESB hafi stefnumótandi hagsmuni af Íslandi vegna legu þess á norðurslóðum. SOV-HIST-003 undirstrikar aukna öryggispólitíska þýðingu Íslands eftir innrás Rússa í Úkraínu. Þó ber að nefna að fullyrðingin um gagnkvæman ávinning er skoðun sem ekki verður staðfest eða hrakið — heimildir sýna bæði möguleg tækifæri og áskoranir.

Samhengi sem vantar

Ávinningur af nánara samstarfi dreifist ójafnt — TRADE-DATA-022 bendir til þess að aðild Íslands hafi lítil efnahagsleg áhrif á ESB í heild. Líkanaáætlanir um landsframleiðsluaukningu eru háðar forsendum og hafa stundum reynst bjartsýnni en raunin varð.

Andstæðar heimildir: TRADE-COMP-005
Að hluta staðfest Aðildarviðræður gætu hafist fljótlega ef þjóðaratkvæðagreiðslan skilar jákvæðri niðurstöðu. Fordæmi
aðildarviðræður gætu hafist innan skamms og myndu byggja á þeim verulega árangri sem náðist í fyrri viðræðum

Fullyrðing: Aðildarviðræður gætu hafist fljótlega ef þjóðaratkvæðagreiðslan skilar jákvæðri niðurstöðu.

SOV-PARL-001 staðfestir að utanríkisráðherra sagði í flutningsræðu sinni að viðræður gætu hafist "um áramót" ef niðurstaðan verði jákvæð. Umsókn Íslands frá 2009 er enn í gildi samkvæmt sömu heimild. Hins vegar bendir TRADE-DATA-022 á að forgangsröð ESB í stækkun liggi nú annars staðar — Vestur-Balkanskagi, Úkraína og Moldóva — og Ísland sé ekki efst á lista. Tímarammi viðræðna er pólitískt markmið, ekki trygging.

Samhengi sem vantar

Þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi (SOV-DATA-006) og bindur ekki Alþingi lagalega. Jafnvel með jákvæðri niðurstöðu þarf samþykki Alþingis og formlegt samráð við ESB áður en viðræður geta hafist.

Andstæðar heimildir: TRADE-DATA-022
Að hluta staðfest Fyrri aðildarviðræður Íslands og ESB skiluðu verulegum árangri sem hægt væri að byggja á. Fordæmi
myndu byggja á þeim verulega árangri sem náðist í fyrri viðræðum

Fullyrðing: Fyrri aðildarviðræður Íslands og ESB skiluðu verulegum árangri sem hægt væri að byggja á.

TRADE-DATA-022 staðfestir að Ísland myndi ekki byrja frá grunni ef aðildarviðræður hæfust á ný — líklegt er að árangur frá 2010–2013 yrði viðurkenndur. Framkvæmdastjórn ESB gaf jákvætt álit á umsókn Íslands árið 2010. Þó vantar heimildir um nákvæman fjölda lokaðra samningskafla og hvaða kaflar standi enn opin, sem gerir erfitt að meta hvort "verulegur árangur" sé réttar lýsing eða ofmetinn.

Samhengi sem vantar

Heimildir í staðreyndagrunni greina ekki frá fjölda lokaðra samningskafla né hvaða lykilkaflar — einkum sjávarútvegur og landbúnaður — stóðu enn opnir þegar viðræðum var frestað 2013. Aðstæður innan ESB hafa breyst mikið síðan, m.a. vegna Brexit og stækkunar á Vestur-Balkanskaga.

Heimildir: TRADE-DATA-022
Staðfest ECR-hópurinn er með góð tengsl við Miðflokkinn á Íslandi. Flokkastefnur
ECR flokkahópurinn er með góð tengsl við Miðflokkinn, enda deilum við í meginatriðum sömu skoðunum á mikilvægi lýðræðislegrar ákvarðanatöku innan einstakra þjóða.

Fullyrðing: ECR-hópurinn er með góð tengsl við Miðflokkinn á Íslandi.

PARTY-DATA-012 og POLITICAL-DATA-013 staðfesta bæði að Miðflokkurinn er í tengslum við ECR-hópinn. Miðflokkurinn er flokkaður sem aðili að ECR á alþjóðlegum vettvangi og Sigmundur Davíð Gunnlaugsson hefur ræktað tengsl við alþjóðlegar íhaldshreyfingar frá stofnun flokksins 2017. Tengslin eru þó óformleg þar sem Ísland er ekki ESB-aðili og getur ekki átt beina aðild að flokkahópum Evrópuþingsins.

Samhengi sem vantar

Tengslin eru óformleg (PARTY-DATA-012) þar sem Miðflokkurinn getur ekki verið formlegur meðlimur í flokkahópi Evrópuþingsins. Nákvæm eðli og umfang samskiptanna hafa ekki verið staðfest að fullu í opinberum gögnum.

Að hluta staðfest ECR-hópurinn og Miðflokkurinn deila í meginatriðum sömu skoðunum á mikilvægi lýðræðislegrar ákvarðanatöku innan einstakra þjóða. Flokkastefnur
enda deilum við í meginatriðum sömu skoðunum á mikilvægi lýðræðislegrar ákvarðanatöku innan einstakra þjóða

Fullyrðing: ECR-hópurinn og Miðflokkurinn deila í meginatriðum sömu skoðunum á mikilvægi lýðræðislegrar ákvarðanatöku innan einstakra þjóða.

POLITICAL-DATA-013 staðfestir að Miðflokkurinn hefur sett sig á bekk evrópskeptískra og fullveldissinnaðra flokka, og ECR-hópurinn samanstendur af flokkum eins og Fratelli d'd og PiS sem leggja áherslu á þjóðríkið. Bæði aðilar eru evrópskeptískir, sem bendir til sameiginlegra grunnskoðana um þjóðlega ákvarðanatöku. Fullyrðingin er þó einföldun — ECR-hópurinn spannar breiðan meirihlutaarm og innri áherslur flokkanna eru ólíkar.

Samhengi sem vantar

ECR-hópurinn inniheldur fjölbreytta flokka með ólíkar áherslur — frá Fratelli d'd sem er ríkisstjórnarflokkur á Ítalíu til PiS í Póllandi og sænskra demókrata. Sameiginleg yfirlýsing um "lýðræðislega ákvarðanatöku innan þjóða" getur þýtt mjög mismunandi hluti innan hópsins.

Ósannanlegt Stækkun ESB ætti ekki að verða tilefni fyrir breytingar á sáttmálum eða aukinni miðstýringu, að mati ECR. Fullveldi
Á sama tíma ætti stækkun [Evrópusambandsins] ekki að verða að tylliástæðu fyrir breytingar á sáttmálum eða aukinni miðstýringu.

Fullyrðing: Stækkun ESB ætti ekki að verða tilefni fyrir breytingar á sáttmálum eða aukinni miðstýringu, að mati ECR.

Engar heimildir í staðreyndagrunninum fjalla beint um opinbera stefnu ECR-hópsins varðandi sáttmálabreytingar eða miðstýringu í samhengi við stækkun. EEA-LEGAL-012 og SOV-LEGAL-004 lýsa kröfum ESB til nýrra aðildarríkja en taka ekki á afstöðu ECR-hópsins. Fullyrðingin er pólitísk skoðun sem lýsir afstöðu ECR án þess að efni hennar sé sannreynanlegt út frá fyrirliggjandi gögnum.

Samhengi sem vantar

Umræða um sáttmálabreytingar er ofarlega á baugi innan ESB, meðal annars vegna tillagna um afnám neitunarvaldskröfu í utanríkismálum. Afstaða ECR-hópsins til slíkra breytinga er hluti af breiðari stefnumótunarumræðu innan Evrópuþingsins.

Ósannanlegt Miðflokkurinn á Íslandi á í mögulegum formlegum samningaviðræðum um aðild að ECR-hópnum. Flokkastefnur
Fréttastofa hefur einnig óskað eftir upplýsingum um hvort í gangi séu formlegar viðræður um aðild Miðflokksins að ECR hópnum.

Fullyrðing: Miðflokkurinn á Íslandi á í mögulegum formlegum samningaviðræðum um aðild að ECR-hópnum.

Fullyrðingin er sett fram sem spurning, ekki staðhæfing — greinin segir að fréttastofa hafi óskað eftir upplýsingum um þetta. PARTY-DATA-012 staðfestir að Miðflokkurinn er þegar í óformlegum tengslum við ECR, en nefnir ekki formlegar aðildarviðræður. POLITICAL-DATA-013 lýsir tengslunum sem "affiliated" en útskýrir ekki hvort formleg aðild sé til umræðu.

Samhengi sem vantar

Formlega séð geta aðeins flokkar í ESB-aðildarríkjum átt fulla aðild að flokkahópum Evrópuþingsins. ECR-flokkurinn (ECR Party) getur þó veitt samstarfsaðild eða áheyrnaraðild að flokkum utan ESB, en heimildir skýra ekki hvort slíkt sé til umræðu.