Hvað með afskipti Evrópusambandsins?
Raddir í greininni
Niðurstöður
Að hluta staðfest Greiningardeildin hjá ríkislögreglustjóra hyggst meta hvort erlend ríki eða aðrir hagsmunaaðilar reyni að hafa áhrif á þjóðaratkvæðið um ESB-aðild á Íslandi. Fullveldi
Til stendur að leggja mat á það af hálfu greiningardeildar ríkislögreglustjóra hvort erlend ríki eða erlendir aðrir hagsmunaaðilar kunni að reyna að hafa áhrif á þjóðaratkvæðið í lok sumars um það hvort sækjast eigi á ný eftir inngöngu í Evrópusambandið.
Fullyrðing: Greiningardeildin hjá ríkislögreglustjóra hyggst meta hvort erlend ríki eða aðrir hagsmunaaðilar reyni að hafa áhrif á þjóðaratkvæðið um ESB-aðild á Íslandi.
SOV-PARL-005 staðfestir að utanríkisráðherra varaði við erlendum afskiptum af þjóðaratkvæðinu og sagði þau óásættanleg, hvort sem um ESB eða önnur ríki væri að ræða. Þetta styður almenna umræðu um erlend áhrif á kosningaferlið. Hins vegar nefnir engin heimild greiningardeild ríkislögreglustjóra sérstaklega, né þau áform deildarinnar að meta erlend áhrif. Fullyrðingin er því aðeins studd að hluta — umræðan um erlend afskipti er staðfest, en hlutverk lögreglunnar er ekki staðfest.
Samhengi sem vantar
Engin heimild nefnir greiningardeild ríkislögreglustjóra eða áform hennar um mat á erlendum áhrifum. SOV-LEGAL-025 lýsir banni við erlendum fjárframlögum til stjórnmálasamtaka, en tekur ekki til ólöglegra áhrifa eða njósnastarfsemi. Til þyrfti yfirlýsingu frá ríkislögreglustjóra eða opinbera staðfestingu á þessum áformum.
Að hluta staðfest Samkvæmt skýrslu Evrópuþingsins um norðurslóðir ráða Ísland, Noregur og Grænland yfir stærstu sjálfbæru fiskimiðum norðurslóða. Sjávarútvegur
Þar segir til að mynda að löndin þrjú ráði yfir stærstu sjálfbæru fiskimiðum norðurslóða sem séu mikilvæg fyrir matvælaöryggi Evrópusambandsins.
Fullyrðing: Samkvæmt skýrslu Evrópuþingsins um norðurslóðir ráða Ísland, Noregur og Grænland yfir stærstu sjálfbæru fiskimiðum norðurslóða.
Efnislega styðja heimildir þá mynd að Ísland og Noregur séu stærstu sjávarútvegslöndin í Evrópu. FISH-DATA-019 og FISH-DATA-021 sýna afla Íslands (1,0–1,2 milljónir tonna) og Noregs (~2,5 milljónir tonna), sem eru langt umfram afla einstakra ESB-ríkja. FISH-COMP-001 staðfestir stærð norska sjávarútvegsins. Þó er frumtexti skýrslunnar ekki í staðreyndagrunninum, þannig að ekki er hægt að sannreyna nákvæmt orðalag hennar. Auk þess er fullyrðingin um «stærstu sjálfbæru fiskimiðin» víðtækari en gögn um aflamagn eingöngu — sjálfbærni byggist á stofnmati sem heimildir staðfesta aðeins að hluta.
Samhengi sem vantar
Frumtexti skýrslunnar vantar til staðfestingar á orðalaginu. FISH-COMP-003 sýnir að 60% af metnum fiskistofnum í Norðaustur-Atlantshafi eru nýttir við eða undir hámarks sjálfbærri nýtingu, en stofnmat fyrir fiskimið Grænlands er ekki sérstaklega staðfest í heimildunum. Hugtakið «stærstu sjálfbæru fiskimiðin» gæti verið umdeilanlegt eftir skilgreiningu á sjálfbærni.
Að hluta staðfest Skýrslan lýsir fiskimiðum Íslands, Noregs og Grænlands sem mikilvægum fyrir matvælaöryggi Evrópusambandsins. Sjávarútvegur
sem séu mikilvæg fyrir matvælaöryggi Evrópusambandsins
Fullyrðing: Skýrslan lýsir fiskimiðum Íslands, Noregs og Grænlands sem mikilvægum fyrir matvælaöryggi Evrópusambandsins.
Þótt frumtexti skýrslunnar sé ekki í staðreyndagrunninum styðja heimildir undirliggjandi staðhæfinguna. FISH-DATA-021 sýnir að samanlagður afli Íslands og Noregs (~3,5–3,7 milljónir tonna) er verulegur í samanburði við heildarafla ESB-27 (~4,2 milljónir tonna). FISH-DATA-019 staðfestir stöðu Íslands meðal stærstu sjávarútvegslönda Evrópu. Hins vegar er orðalag skýrslunnar sjálfrar ekki staðfest — fullyrðingin vísar í efni sem staðreyndagrunnurinn getur ekki sannreynt beint.
Samhengi sem vantar
Orðalagið «mikilvæg fyrir matvælaöryggi» felur í sér pólitískt mat sem heimildir staðfesta ekki beint. Samkvæmt PREC-DATA-018 er Noregur næststærsti sjávarútvegslandi heimsins miðað við útflutningsverðmæti, en matvælaöryggi ESB veltur einnig á innri framleiðslu, innflutningi frá öðrum aðilum og vinnslu — þætti sem heimildir gera ekki grein fyrir.
Að hluta staðfest Skýrsla Evrópuþingsins um norðurslóðir fjallar um mikilvægi orkuauðlinda svæðisins, þar með taldar auðlindir Íslands, fyrir Evrópusambandið. Orkumál
Eins er fjallað um mikilvægi orkuauðlinda svæðisins fyrir sambandið og þar með taldar auðlindir Íslands.
Fullyrðing: Skýrsla Evrópuþingsins um norðurslóðir fjallar um mikilvægi orkuauðlinda svæðisins, þar með taldar auðlindir Íslands, fyrir Evrópusambandið.
Frumtexti skýrslunnar er ekki aðgengilegur í staðreyndagrunninum, en undirliggjandi staðreyndir eru vel studdar. ENERGY-DATA-005 sýnir að Ísland er með hæsta hlutfall endurnýjanlegrar orku í Evrópu (~85% af heildarorkuframleiðslu). ENERGY-DATA-002 staðfestir verulegan ónotaðan jarðhitamátt (1.500–2.000 MW). ENERGY-TREATY-001 sýnir að orkustefna ESB leggur áherslu á orkuöryggi og endurnýjanlega orku. Þessar heimildir styðja þá ályktun að orkuauðlindir Íslands séu áhugaverðar fyrir ESB, en frumtextinn sjálfur er ósannreyndur.
Samhengi sem vantar
Frumtexti norðurslóðaskýrslunnar er nauðsynlegur til að staðfesta nákvæma umfjöllun um orkuauðlindir Íslands. SOV-DATA-001 nefnir að ESB-norðurslóðastefnan leggur áherslu á loftslagsmál og sjálfbæra þróun, en nefnir ekki orkuauðlindir sérstaklega. ENERGY-LEGAL-003 bendir á að 194. grein sáttmálans um starfshætti ESB verndar rétt aðildarríkja til að ráðstafa eigin orkuauðlindum.
Að hluta staðfest Lögregluyfirvöld á Íslandi líta til þess hvort ríki með sérstakan hag af auðlindum Íslands gætu reynt að hafa áhrif á þjóðaratkvæðagreiðsluna. Fullveldi
"Það eru ríki sem gætu séð hag í því að Ísland sé hluti af Evrópusambandinu, þau hafi mögulega einhvers konar auðlindir sem að menn sjá fyrir að þeir gætu sótt í," sagði hann enn fremur.
Fullyrðing: Lögregluyfirvöld á Íslandi líta til þess hvort ríki með sérstakan hag af auðlindum Íslands gætu reynt að hafa áhrif á þjóðaratkvæðagreiðsluna.
SOV-PARL-005 staðfestir að utanríkisráðherra varaði við erlendum afskiptum af þjóðaratkvæðinu og nefndi ESB og önnur ríki. Almennt styðja heimildir þá umræðu að erlend afskipti séu áhyggjuefni. Hins vegar nefna heimildir ekki lögregluyfirvöld né greiningardeild ríkislögreglustjóra í þessu samhengi. Tilvitnunin í fullyrðingunni bendir til sérstaks einstaklings sem ræðir auðlindahagsmuni erlendra ríkja, en staðreyndagrunnurinn inniheldur enga heimild sem tengir lögregluyfirvöld beint við þetta mat.
Samhengi sem vantar
SOV-DATA-019 og SOV-LEGAL-017 fjalla um auðlindavernd og stjórnarskrárákvæði, en tengja þessi málefni ekki við lögregluyfirvöld eða erlend áhrif á kosningar. SOV-DATA-020 nefnir bandaríska og erlenda fjárfestingarhagsmuni á Íslandi en nefnir ekki lögreglulegt eftirlit. Til þyrfti yfirlýsingu frá ríkislögreglustjóra eða opinbera fréttaflutning til fullrar staðfestingar.