Samfylkingin
StjórnmálaflokkurStjórnmálaflokkur (Samfylkingin)
Stjórnmálaflokkur — hlynnt ESB-aðild.
Þingmenn í umræðunni (10)
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (10)
Staðfest Samfylkingin hafði í stefnu sinni fyrir síðustu alþingiskosningar að stefnt væri að þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild á yfirstandandi kjörtímabili Umorðað Flokkastefnur
Nei þetta var ekki forgangsatriði. Ég get alveg tekið undir það í kosningabaráttu Samfylkingarinnar fyrir síðustu alþingiskosningar. En hins vegar stóð þar í stefnunni að það væri stefnt að þjóðaratkvæðagreiðslu um málið á þessu kjörtímabili.
Þingræðan frá Magnúsi Árna staðfestir þetta beint — í ræðu á Alþingi 1. febrúar 2024 vitnaði hann í stefnuskrá Samfylkingarinnar: "Samfylkingin stefnir að fullri aðild að Evrópusambandinu með upptöku evru að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu." POL-DATA-001 staðfestir að Samfylkingin hefur stutt ESB-aðild frá 2007. PARTY-DATA-016 sýnir hins vegar að Kristrún sagði ESB-aðild ekki á dagskrá sem forgangsatriði.
Samhengi sem vantar
Munur er á flokksstefnu og kosningaáherslum. Stefnuskráin nefndi þjóðaratkvæðagreiðslu en Kristrún undirstrikaði í kosningabaráttunni að ESB-aðild yrði ekki á dagskrá sem forgangsatriði (PARTY-DATA-016). Flokkurinn var þannig ekki að segja ósatt í stefnu sinni en var heldur ekki að berjast fyrir málinu.
Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir Morgunblaðið
Staðfest ESB-aðild var ekki forgangsatriði í kosningabaráttu Samfylkingarinnar fyrir síðustu alþingiskosningar Umorðað Flokkastefnur
Nei þetta var ekki forgangsatriði. Ég get alveg tekið undir það í kosningabaráttu Samfylkingarinnar fyrir síðustu alþingiskosningar.
PARTY-DATA-016 staðfestir þetta skýrt. Kristrún Frostadóttir sagði fyrir kosningarnar í nóvember 2024 að ESB-aðild yrði ekki á dagskrá á næsta kjörtímabili. Forgangsverkefnin voru efnahagsmál, ríkisfjármál og heilbrigðismál. Þetta er í fullu samræmi við fullyrðinguna.
Samhengi sem vantar
Þótt ESB-málið hafi ekki verið forgangsatriði í kosningabaráttunni var það engu að síður hluti af stefnuskrá Samfylkingarinnar. Stefnubreytingin eftir kosningar hefur vakið gagnrýni og andstæðingar hafa sakað Kristrúnu um svikræði.
Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir Morgunblaðið
Staðfest Samfylkingin er Evrópusinnaður flokkur. Fullyrt Flokkastefnur
ég er í Samfylkingunni sem er Evrópusinnaður flokkur
POLITICAL-DATA-008 staðfestir beint: «Samfylkingin is pro-EU and leads the current government.» Flokkurinn lagði fram umsókn Íslands um ESB-aðild árið 2009 undir forystu Jóhönnu Sigurðardóttur. POL-DATA-021 lýsir Samfylkingunni sem «explicitly pro-EU membership» og aðaldrifkrafti þjóðaratkvæðagreiðslunnar. POL-DATA-001 staðfestir að Samfylkingin hefur stutt ESB-aðild frá 2007.
Samhengi sem vantar
Þó flokkurinn sé formlega ESB-sinnaður benda POLITICAL-DATA-008 á að einstakir þingmenn kunni að hafa mismunandi skoðanir á tilteknum aðildarskilmálum.
Vonar hálfpartinn að niðurstaðan verði nei Stjórnmálin
Staðfest ESB-aðild er á stefnuskrá Samfylkingarinnar. Fullyrt Flokkastefnur
maður skynjar það að það er náttúrlega ríkur stuðningur við aðild í Samfylkingunni, enda er þetta á stefnuskrá Samfylkingarinnar að sækja um aðild að ESB.
POL-DATA-001 staðfestir að Samfylkingin hefur stutt ESB-aðild frá árinu 2007 og leiddi umsóknarferlið 2009. POLITICAL-DATA-008 bendir á sama — flokkurinn er opinberlega ESB-hlynntur og leiðir núverandi ríkisstjórn. Fullyrðingin er rétt og vel studd af heimildum.
Samhengi sem vantar
PARTY-DATA-016 bendir á athyglisverðan forgrunn: Kristrún Frostadóttir sagði fyrir kosningarnar 2024 að ESB-aðild yrði ekki á dagskrá á næsta kjörtímabili. Stefnubreytingin eftir ríkisstjórnarmyndun hefur vakið gagnrýni.
Heiða Kristín Helgadóttir: Nei er stórt svar – Já býður upp á valmöguleika DV
Staðfest Samfylkingin er Evrópusinnaður flokkur sem stefnir að fullri aðild að Evrópusambandinu, að því tilskildu að full yfirráð yfir auðlindum Íslands séu tryggð. Fullyrt Flokkastefnur
enda sé Samfylkingin Evrópusinnaður flokkur sem vilji stefna að fullri aðild að Evrópusambandinu svo lengi sem full yfirráð yfir auðlindum Íslands séu tryggð
Heimildir staðfesta skýrt að Samfylkingin er Evrópusinnaður flokkur. Samkvæmt POL-DATA-001 hefur flokkurinn stutt ESB-aðild frá 2007 og leiddi umsóknarferlið 2009. POLITICAL-DATA-008 staðfestir Evrópusinnað stefnuskrá flokksins. Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir hefur ítrekað að auðlindavernd sé skilyrði, eins og PARTY-PARL-001 sýnir: hún lýsti «grundvallarprinsippum» um orku og sjávarútveg og neitaði að skrifa undir samning sem tryggir ekki yfirráð Íslands.
Samhengi sem vantar
Einstakir þingmenn Samfylkingarinnar kunna að hafa blæbrigðaríkari afstöðu til aðildarskilmála, eins og POLITICAL-DATA-008 bendir á. Skilyrðið um «full yfirráð yfir auðlindum» er pólitísk yfirlýsing en ekki lagalega bindandi skuldbinding.
Ríkisstjórnin verði að standa við loforð sín Morgunblaðið
Að hluta staðfest Flokksstjórnarfundur Samfylkingarinnar fagnar komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið. Fullyrt Flokkastefnur
Flokksstjórnarfundur Samfylkingarinnar fagnar komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið.
Heimildir staðfesta að Samfylkingin er aðalafl á bak við þjóðaratkvæðagreiðsluna og hefur beitt sér fyrir henni á Alþingi. POL-DATA-021 lýsir flokknum sem «primary driver of the referendum» og PARTY-DATA-013 staðfestir að ríkisstjórnin, með Samfylkinguna í fararbroddi, ákvað dagsetninguna. Hins vegar fjalla engar heimildir beint um ályktun flokksstjórnarfundar Samfylkingarinnar — sú tilvísun er sértæk og staðfestist ekki í staðreyndagrunni.
Samhengi sem vantar
Staðreyndagrunnurinn inniheldur ekki beinar heimildir um ályktanir flokksstjórnarfundar Samfylkingarinnar. Fullyrðingin er sennileg miðað við stefnu flokksins, en formleg staðfesting vantar.
Ríkisstjórnin verði að standa við loforð sín Morgunblaðið
Að hluta staðfest Tiltekt stjórnarmeirihlutans í ríkisfjármálum hafi skilað lækkun ríkisskulda. Fullyrt Annað
tiltekt stjórnarmeirihlutans í ríkisfjármálum hafi skilað hagræðingu, lækkun ríkisskulda
SOV-DATA-013 staðfestir almenna þróun ríkisskulda á Íslandi — þær lækkuðu úr um 95% af VLF árið 2011 í um 65% árið 2025. Lánshæfismat hefur batnað jafnt og þétt. Hins vegar bendir sama heimild á að skuldaminnkun hófst undir ríkisstjórnum frá 2013 og hefur haldið áfram yfir fleiri stjórnartímabil. Ekki er hægt að eigna núverandi ríkisstjórn einum skuldaminnkunina, enda var hún sett á laggirnar í desember 2024 og hefur aðeins starfað í rúmt ár.
Samhengi sem vantar
Skuldaminnkunin er langtímaþróun sem hófst undir fyrri ríkisstjórnum. SOV-DATA-013 bendir sérstaklega á að «whether specific improvements are attributable to the current government versus longer-term trends is debated.» Núverandi ríkisstjórn tekur við minnkandi skuldum frá fyrri stjórnartímabilum.
Ríkisstjórnin verði að standa við loforð sín Morgunblaðið
Heimildir vantar Ríkisstjórnin stefnir að hallaláusum fjárlögum árið 2027. Fullyrt Annað
stefnumörkun um hallalaus fjárlög árið 2027
Engar heimildir í staðreyndagrunninum staðfesta eða hrekja þessa tilteknu fjárlagastefnu. PARTY-DATA-016 nefnir að forsætisráðherra hafi talað um ríkisfjármál sem forgangsverkefni, en tilgreinir ekki áætlun um hallalaus fjárlög 2027. SOV-DATA-013 fjallar um almenna skuldaminnkun en nefnir ekki sértæk fjárlagamarkmið. Fullyrðingin krefst beins aðgangs að fjárlagaáætlunum ríkisstjórnarinnar.
Samhengi sem vantar
Staðreyndagrunnurinn inniheldur ekki heimildir um fjárlaga- eða áætlanamarkmiðin. Ef ríkisstjórnin hefur sett þetta markmið opinberlega er það utan gagna sem liggja fyrir.
Ríkisstjórnin verði að standa við loforð sín Morgunblaðið
Að hluta staðfest Lánshæfismat Íslands hafi hækkað á stjórnartíma núverandi ríkisstjórnar. Fullyrt Viðskipti
hærra lánshæfismati
SOV-DATA-013 staðfestir að lánshæfismat Íslands hefur batnað umtalsvert frá hruninu — A2 hjá Moody's, A hjá S&P og A hjá Fitch frá og með 2025. Heimildin nefnir þó sérstaklega að batinn er langtímaþróun sem hófst undir fyrri ríkisstjórnum: uppfærsla Moody's var 2017 og S&P 2019. Núverandi ríkisstjórn tók við völdum í desember 2024, og heimildir staðfesta ekki sértæka hækkun lánshæfismats á hennar valdatíma. Matið er rétt í stóru samhengi en eignar ranglega batann að núverandi ríkisstjórn.
Samhengi sem vantar
Helstu uppfærslur á lánshæfismati (Moody's 2017, S&P 2019) áttu sér stað undir fyrri ríkisstjórnum. SOV-DATA-013 bendir á að «whether specific improvements are attributable to the current government versus longer-term trends is debated.» Ekki liggja fyrir gögn um breytingu lánshæfismats eftir desember 2024.
Ríkisstjórnin verði að standa við loforð sín Morgunblaðið
Staðfest Samfylkingin stefnir að fullri aðild Íslands að ESB með upptöku evru að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu. Tilvitnað Flokkastefnur
Samfylkingin vill stefna að fullri aðild Íslands að Evrópusambandinu með upptöku evru að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu.
Samfylkingin hefur stutt ESB-aðild formlega síðan 2007 og leiddi umsóknarferlið 2009 í ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur (POL-DATA-001, POLITICAL-DATA-008). Flokkurinn er lykilafl á bak við þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst 2026 og forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir hefur talað um ESB-aðild sem forsendur efnahagslegs stöðugleika (POL-DATA-021). Fullyrðingin endurspeglar opinbera stefnuskrá Samfylkingarinnar um fulla aðild og evruupptöku að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu.
Samhengi sem vantar
Kristrún Frostadóttir sagði skýrt fyrir kosningarnar 2024 að ESB-aðild yrði ekki á dagskrá á kjörtímabilinu — stefnubreyting varð eftir myndun ríkisstjórnar (PARTY-DATA-016). Andstæðingar hafa gagnrýnt þetta sem svikræði gagnvart kjósendum. Þá er evruupptaka tæknilega skylda nýrra aðildarríkja en framkvæmdin er sveigjanleg — Svíþjóð hefur forðast evru endalaust þrátt fyrir formlega skuldbindingu.
Hvað þýðir góður samningur? Bændablaðið