Einar S. Hálfdánarson
EinstaklingurHæstaréttarlögmaður
Hæstaréttarlögmaður — andvíg/ur ESB-aðild.
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (4)
Að hluta staðfest Davíð Oddsson var formaður Seðlabanka Íslands á tímum bankahrunsins og náði að koma í veg fyrir algera lokun Íslands frá umheiminum. Fullyrt Fordæmi
Aðeins Seðlabanki Íslands undir forystu Davíðs heitins Oddsonar náði, Guði sé lof, að koma í veg fyrir algera lokun Íslands frá umheiminum.
Heimildir staðfesta að Seðlabanki Íslands gegndi lykilhlutverki á tímum bankahrunsins — m.a. með innleiðingu gjaldeyrishafta í nóvember 2008 (CURR-DATA-002) og viðbrögðum við hruni krónunnar (CURR-DATA-001). Heimildir nefna þó einnig að Seðlabankinn gat ekki virkað sem lánveitandi til þrautavara í erlendri mynt (CURR-DATA-001), sem bendir til takmarkana í viðbrögðum hans. Hlutverk Davíðs Oddssonar sem seðlabankastjóra er ekki staðfest í heimildum, né fullyrðingin um að hann hafi «komið í veg fyrir algera lokun». Matið á árangri seðlabankans er umdeilanlegt — gjaldeyrishöftin voru bæði lofuð og gagnrýnd.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta ekki beint að Davíð Oddsson hafi verið seðlabankastjóri né meta hlutverk hans sérstaklega. Samkvæmt CURR-DATA-001 gat Seðlabankinn ekki virkað sem lánveitandi til þrautavara í erlendri mynt, sem dregur úr fullyrðingunni um að bankinn hafi «komið í veg fyrir algera lokun». Gjaldeyrishöftin voru umdeild — þau vernduðu efnahaginn en komu í veg fyrir frjálsa fjármagnsflutninga í tæpan áratug.
Málssókn á hendur Ísrael og framhald ESB-innlimunar Íslands Morgunblaðið
Heimildir vantar Ríkisstjórn Íslands leitaði til ESB um dagsetningu þjóðaratkvæðagreiðslunnar um ESB-aðild. Fullyrt Fullveldi
Enginn þeirra, sem eru líklega hátt í þriðja tug, hver öðrum vandaðri, hefði fyrst ráðgast við erlent ríkjasamband um dagsetningu þjóðaratkvæðis um innlimun þess sama ríkjasambands á landinu okkar. – Ekki einn einasti.
Heimildirnar fjalla um þingsályktunartillöguna og ákvarðanatökuferlið (SOV-DATA-006, SOV-PARL-005, SOV-LEGAL-028, SOV-PARL-001), en engin þeirra staðfestir né hrekur að ríkisstjórnin hafi leitað til ESB um dagsetninguna. Heimildir sýna að utanríkisráðherra lagði fram tillöguna á Alþingi og að dagsetningin 29. ágúst var valin af ríkisstjórninni. Andstæðingar hafa gagnrýnt ferlið, en sú gagnrýni snýst um samráðsleysi við Alþingi, ekki um samráð við ESB um dagsetninguna.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin um samráð við ESB um dagsetninguna er ekki studd né hrekjuð af neinum heimildum. PARTY-DATA-016 nefnir að dagsetningin var «hraðað» úr 2027 í 2026, en segir ekki hvort ESB hafi verið ráðfært. Mögulegt er að þessi fullyrðing eigi rætur í pólitískri umræðu sem staðreyndagrunnurinn nær ekki yfir.
Málssókn á hendur Ísrael og framhald ESB-innlimunar Íslands Morgunblaðið
Óstutt Ísland er að ljúka eða hefur lokið aðildarviðræðum við ESB. Fullyrt Flokkastefnur
Útvarp allra landsmanna verður nú að standa vörð um sannleikann um «framhald aðildarviðræðna».
Heimildir hrekja þessa fullyrðingu skýrt. Samkvæmt EEA-LEGAL-020 voru aðeins 11 af 27 opnuðum köflum lokaðir bráðabirgðalega á tímabilinu 2010–2013. POLITICAL-DATA-010 staðfestir að viðræður voru frystar 2013 og Ísland óskaði eftir að vera ekki lengur litið á sem umsóknarríki 2015. Erfiðustu kaflarnir — sjávarútvegur (13. kafli), landbúnaður (11. kafli) og efnahags-/peningamálastefna (17. kafli) — voru aldrei opnaðir (EEA-LEGAL-020). Viðræðurnar eru langt frá því að vera lokið.
Samhengi sem vantar
Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst fjallar um «framhald viðræðna» — þ.e. hvort taka eigi viðræður upp á ný — ekki um að ljúka þeim. Samkvæmt EEA-LEGAL-018 hefur regluverkið stækkað umtalsvert frá 2013, þannig að nýtt skoðunarferli yrði nauðsynlegt. Fullyrðingin gefur ranga mynd af stöðu viðræðnanna.
Málssókn á hendur Ísrael og framhald ESB-innlimunar Íslands Morgunblaðið
Að hluta staðfest Bandaríkin sjá um varnir Íslands. Fullyrt Fullveldi
Er hægt að hugsa sér meiri öryggistryggingu en að Bandaríkin verji landið okkar og þar með sitt eigið land?
Heimildir staðfesta að Bandaríkin og Ísland undirrituðu tvíhliða varnarsamning 1951 þar sem Bandaríkin tóku á sig ábyrgð á vörnum Íslands (SOV-HIST-002). Ísland er stofnaðili að NATO og á enga herlið. Bandaríkin höfðu varanlega herstöð í Keflavík til 2006. Hins vegar sýna heimildir einnig að hernaðarviðveru Bandaríkjanna lauk 2006, þótt varnarsamningurinn sé enn í gildi (SOV-DATA-008). NATO-lofthernaðareftirlit á Keflavíkurflugvelli er á snúningskerfi meðal NATO-ríkja, ekki eingöngu bandarískt (SOV-HIST-003). Fullyrðingin er rétt í grófum dráttum en einfaldar varnarfyrirkomulagið.
Samhengi sem vantar
Bandaríkin lokuðu flugherstöðinni í Keflavík 2006 og viðhaldslaust hernaðarnávist er ekki lengur til staðar — aðeins reglubundnar sendingar. Varnir Íslands byggjast á NATO-samstarfi (hóp ríkja) frekar en eingöngu á Bandaríkjunum, þótt tvíhliða samningurinn frá 1951 sé enn í gildi. Ísland undirritaði einnig öryggis- og varnarsamstarf við ESB í mars 2026 (SOV-DATA-025), sem sýnir fjölbreyttari öryggisfyrirkomulag en fullyrðingin gefur til kynna.
Málssókn á hendur Ísrael og framhald ESB-innlimunar Íslands Morgunblaðið