Írland býður upp á annað fyrirmynd ESB-undanþága: landið er utan Schengen, velur dóms- og innanríkismál í hverju tilviki fyrir sig, og hefur stjórnarskrárbókun um hlutleysi í varnarmálum. Írland tryggði einnig bókun um að ESB-réttur hafi ekki áhrif á stjórnarskrárákvæði um fóstureyðingar. Þetta sýnir að fullveldisviðkvæm atriði má verja innan ESB.
Enska frumtextinn
Ireland provides a different model of EU opt-outs relevant to Iceland. Ireland is not part of the Schengen Area (maintaining its own border controls), has opt-ins rather than opt-outs for justice and home affairs measures (choosing case by case whether to participate), and has a constitutional protocol guaranteeing neutrality in EU defence policy (the Lisbon Treaty's Irish Protocol). Ireland also secured a protocol confirming that EU law does not affect Ireland's constitutional provisions on abortion. These precedents suggest that sovereignty-sensitive issues can be accommodated within EU membership through protocols and declarations in accession treaties.
Heimild
Treaty of Lisbon — Protocol on the concerns of the Irish people; Protocol 21 on UK and Ireland (JHA opt-in)
Lissabon-sáttmálinn og tengdar bókanir kveða á um sérstaka stöðu Írlands innan ESB, þar á meðal undanþágur frá Schengen og dóms- og innanríkismálum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Ireland's opt-outs were secured at different historical moments (Maastricht, Amsterdam, Lisbon) and partly reflect the leverage of referendum rejections. Iceland would need to negotiate comparable protections during accession, without the same leverage. The EU's acquis has expanded significantly since Ireland's accession in 1973.
Notuð í greiningum (4)
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Að hluta staðfest Styður Mörg ESB-ríki hafa fengið sérlausnir og undanþágur um málefni sem þeim skipta máli.
ESB-pakkinn er galopinn Vísir
- Villandi Andmælir Ekki sé lengur hægt að fá undanþágur frá skilmálum ESB-aðildar.
Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið
- Staðfest Andmælir Tollvernd er hluti af sameiginlegri löggjöf Evrópusambandsins og því var óraunhæft fyrir Ísland að fara fram á að halda henni.
- Staðfest Styður Ísland fór fram á sérlausn innan sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Staðfest Styður Írland hefur verið aðili að Evrópusambandinu síðan 1973.