SOV-DATA-025
Alþjóðastofnun
Há
Ísland og ESB undirrituðu öryggis- og varnarsáttmála þann 18. mars 2026 í Brussel. Samningurinn tekur til stuðnings við Úkraínu, Atlantshafsmála, hafryðjuöryggis, netöryggis, tækniþróunar og loftslagsöryggis, og kveður á um árlegan samráðsfund. Utanríkisráðuneytið lýsti sáttmálanum sérstaklega sem pólitískri yfirlýsingu sem felur ekki í sér bindandi skuldbindingar né fjárhagslegar greiðslur.
Enska frumtextinn
The EU and Iceland signed a Security and Defence Partnership on 18 March 2026 in Brussels. The agreement was signed by EU High Representative Kaja Kallas and Iceland's Foreign Minister Thorgerður Katrín Gunnarsdóttir. It covers support to Ukraine, Arctic matters, maritime security, cyber issues, emerging technologies, economic security, and climate-security nexus. It includes an annual Security and Defence Dialogue. Iceland's foreign ministry explicitly stated the declaration is non-binding and entails no obligations or financial contributions. Iceland is the 12th country to sign such a partnership with the EU.
Heimild
EEAS Joint Press Release
Evrópska utanríkisþjónustan (EEAS) annast utanríkisstefnu ESB og gengur frá öryggis- og varnarsáttmálum við þriðju ríki fyrir hönd sambandsins.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Samstarfið er pólitísk yfirlýsing, ekki lagalega bindandi sáttmáli. Það telst ekki skref í aðildarferli að ESB. Efnisatriði eru fengin úr fréttatilkynningu frá Útvarpsþjónustu Evrópusambandsins (EEAS); heildartexti yfirlýsingarinnar hefur ekki verið birtur sérstaklega.
Notuð í greiningum (21)
Brenglað stöðumat vegna ESB bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra mætti á ársfund Íslandsstofu 18. mars 2026 í staðinn fyrir Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra.
- Staðfest Styður Ríkisstjórn Íslands reisir stöðumat sitt á því að «geópólítík og alþjóðasamkeppni» hafi í ríkara mæli áhrif á stefnumótun ESB og afstöðuna til innri markaðarins.
- Að hluta staðfest Styður Höfuðáhersla ESB er nú á að auka hergagnaframleiðslu í Evrópu og tryggja fjárhagsaðstoð við Úkraínu.
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra Íslands tilkynnti eftir fund í Brussel 18. mars að samstarfsyfirlýsing í öryggis- og varnarmálum með ESB tryggði þátttökurétt íslenskra fyrirtækja í hergagnaframleiðslu.
Brusselspuni um öryggismál bjorn_is
- Staðfest Styður Á fundi Ursula von der Leyen með forsætisráðherra og utanríkisráðherra Íslands í júlí 2025 var ákveðið að hefja viðræður um samstarfsyfirlýsingu milli Íslands og ESB um öryggis- og varnarmál.
- Að hluta staðfest Styður Markmið viðræðnanna um samstarfsyfirlýsinguna var að ljúka þeim fyrir árslok 2025.
- Að hluta staðfest Styður Til stóð að undirrita öryggis- og varnaryfirlýsinguna milli Íslands og ESB í nóvember 2025 en því var frestað.
- Staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir er utanríkisráðherra Íslands og þess vegna hlutaðeigandi að öryggis- og varnaryfirlýsingunni við ESB.
- Að hluta staðfest Andmælir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra nýtur ekki stuðnings meirihluta alþingis til að rita undir öryggis- og varnaryfirlýsingu við ESB, að mati greinarinnar.
Dagur fagnar heimsókn Ursulu von der Leyen DV
- Staðfest Styður Noregur og Kanada hafa gert samninga við ESB á sviði öryggis- og varnarmála.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Staðfest Styður Efnahagslegar og hernaðarlegar breytingar í heiminum hafa breytt forsendum ESB-umræðunnar.
Erum við í ofbeldissambandi við ESB? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB er pólitískt bandalag sem stendur vörð um hagsmuni aðildarríkja sinna og hefur í auknum mæli augun á þjóðaröryggi aðildarríkja sinna.
ESB-viðræðurnar eru hafnar Blog.is
- Staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir fór til Brussel og hitti meðal annarra Mörtu Kos stækkunarstjóra ESB.
Feilspor til Brussel bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Ráðherra heldur því fram að yfirlýsingar Trumps hafi styrkt samningsstöðu Íslands gagnvart ráðamönnum í Brussel.
Hefur ekki mótmælt orðum Ólafs Stjórnmálin
- Staðfest Styður Marta Kos, stækkunarráðherra Evrópusambandsins, hefur rætt við Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra um «sérstakar aðstæður» Íslands.
- Að hluta staðfest Styður Ólafur Ragnar Grímsson fullyrðir að ríkisstjórnin sé að hefja aðildarviðræður við ESB í trássi við þjóðaratkvæðagreiðsluna sem halda á í lok ágúst.
Hvað er í pakkanum? Heimssýn
- Staðfest Styður Með aðild að ESB yrði Ísland hluti af sameiginlegri utanríkis- og öryggisstefnu sambandsins.
Hvernig borðar maður spægipylsu Morgunblaðið
- Þarfnast samhengis Andmælir Utanríkisráðherra Íslands undirritaði í maímánuði 2025 samkomulag í Brussel þar sem Íslendingar samþykktu að samræma utanríkisstefnu sína stefnu Evrópusambandsins og taka þátt í efnahagsþvingunum sem ESB kynti að beita einstök ríki.
Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Sameiginleg utanríkis- og varnarstefna ESB nær ekki til Íslands.
Ísland á heima í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður ESB hefur verið lykilaðili við stuðning við Úkraínu í stríðinu við Rússa.
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Að hluta staðfest Andmælir Öryggi Íslands er borgið með aðild að NATO og með varnarsamstarfi við Bandaríkin.
Ræddu 'fjóra strámenn', vonbrigði og hagsmunaárekstra Vísir
- Staðfest Styður Utanríkisráðherra hefur átt í viðræðum við ráðamenn í ESB í Brussel, bæði með formlegum og óformlegum hætti.
Ríkisstjórn á reki til ESB bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Áhersla Brusselmanna í umfjöllun um Ísland hefur undanfarið snúist meira um öryggis- og varnarmál en efnahagsmál.
RÚV birtir ekki gagnrýni Ólafs Ragnars Nútíminn
- Staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra heimsótti Brussel og ræddi við fulltrúa Evrópusambandsins um aðild Íslands.
- Að hluta staðfest Styður Ólafur Ragnar Grímsson fullyrðir að aðildarviðræður Íslands við ESB hafi þegar hafist, þrátt fyrir að þjóðaratkvæðagreiðslan hafi ekki farið fram.
Segir 'af og frá' að viðræður séu hafnar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ráðherrann hafði átt bæði formleg og óformleg samtöl við ráðamenn í Brussel.
Staða nokkurra mála í Íslandsfarsa blogis
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra Íslands er á sífelldum fundum með stjórnvöldum ESB í útlöndum og hjálpar ESB við að semja skýrslu um ESB-aðild Íslands
Sterkari saman á óvissutímum Viðreisn
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórnin setti öryggis- og varnarmál á oddinn vegna vaxandi óvissu í alþjóða- og öryggismálum.
- Að hluta staðfest Styður Norðmenn, Bretar og Kanadamenn mæla óhikað með því að treysta samstarfið við Evrópusambandið og ríki álfunnar til að renna stoðum undir Atlantshafsbandalagið og vestræna samvinnu.
- Staðfest Styður Bandalagsríki utan Evrópusambandsins — þ.m.t. Bretland, Noregur og Kanada — hafa kosið að styrkja samstarf sitt við Evrópusambandið um öryggis- og varnarmál.
- Staðfest Styður Bretland, Noregur og Kanada hafa styrkt samstarf sitt við Evrópusambandið um öryggis- og varnarmál á grundvelli sameiginlegra yfirlýsinga.
Vanbúið Schengen-áritanafrumvarp Morgunblaðið
- Staðfest Styður Utanríkisráðherra Íslands undirritaði samstarfsyfirlýsingu um öryggis- og varnarmál við ESB í Brussel 18. mars 2026.
- Að hluta staðfest Styður Samstarfsyfirlýsingin um öryggis- og varnarmál við ESB tekur fram að Íslendingar leggja sitt af mörkum til innra öryggis í Evrópu með aðild sinni að Schengen-svæðinu.
„Við hefðum náð meiri árangri með því að vera innan Evrópusambandsins“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið er að dýpka innbyrðis samstarf sitt og verja hagsmuni sinna fyrirtækja vegna þróunar heimsmála.