← Til baka á Heimildir
POL-DATA-019 Sérfræðigreining
Samtakastefnur Stjórnmálalegt baendasamtok eu position
Bændasamtök Íslands hafa verið formlega andvíg ESB-aðild allt frá umsókninni 2009. Þrátt fyrir andstöðuna hafa samtökin mótað lágmarkskröfur til verndar íslenskum landbúnaði ef til aðildar kæmi, og viðurkennt þannig óbeint að aðild gæti orðið að veruleika. Á bændafundum víðs vegar um landið hefur komið í ljós að ekki allir bændur deila eindreginni andstöðu forystu samtakanna.
Enska frumtextinn

Bændasamtök Íslands (the Icelandic Farmers Association, BÍ) is officially opposed to Iceland's EU membership, a position maintained consistently since the 2009 membership application. BÍ argues that EU membership and the Common Agricultural Policy would undermine Icelandic agriculture by removing tariff protection (30–100%+ on dairy, meat, and key products), exposing small-scale Icelandic farms to competition from larger, lower-cost EU producers, and replacing Iceland's tailored subsidy system with CAP payments that may not adequately support production in harsh subarctic conditions. However, BÍ has also taken the pragmatic step of formulating minimum requirements (lágmarkskröfur) for Icelandic agriculture in any EU accession scenario, calling on the government to ensure that EU membership would not undermine the operational conditions and investments of active farmers. Internal divisions exist: farmer meetings (bændafundir) held around Iceland have revealed that not all farmers share the association leadership's certainty that opposition is the right position.

Heimild

Bændasamtök Íslands — public statements and position papers (2009–2026); Vísir reporting

Bændasamtök Íslands eru hagsmunasamtök bænda sem berjast fyrir hagsmunum íslensks landbúnaðar og gefa reglulega út afstöðuyfirlýsingar og greiningarskýrslur.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

BÍ's position represents the institutional stance of the association's leadership, not necessarily all individual farmers. The 'minimum requirements' approach suggests tacit acknowledgment that membership remains possible and preparations should be made. BÍ is one of Iceland's most influential interest groups and has significant lobbying power, particularly through Framsóknarflokkurinn (Progressive Party), historically the farmers' party.

Notuð í greiningum (4)

25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)

  • Staðfest Styður Bændasamtökin sögðu í dag að núverandi stefna ESB henti ekki íslenskum landbúnaði.

ESB aðild hefði veruleg neikvæð áhrif á hagsmuni íslenskra bænda RÚV

  • Staðfest Styður Bændasamtökin eru ekki á móti því að þjóðin fái að taka ákvörðun um hvort halda eigi áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið.
  • Villandi Styður Bændasamtökin hafa ekki komið auga á nein sérstök tækifæri fyrir heildarhagsmuni ísleńsks landbúnaðar með ESB-aðild.
  • Staðfest Styður Samkeppnisstaða íslenskra bænda er skökk gagnvart stóru matvælaframleiðslulöndunum innan ESB.
  • Staðfest Styður Bændasamtökin munu taka virkan þátt í samtali við stjórnvöld og almenning um afleiðingar ESB-aðildar fyrir ísleńskan landbúnað ef af viðræðum verður.

Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Bændasamtökin hafa ekkert á móti þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður.
  • Staðfest Styður Landbúnaður er einn sá málaflokkur sem yrði fyrir umfangsmestu og varanlegum breytingum við ESB-aðild Íslands.
  • Staðfest Styður Frjálst flæði landbúnaðarvara hentar illa íslenskum aðstæðum.

Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið

  • Staðfest Styður Ráðherra landbúnaðarmála var ekki tilbúinn að víkja frá banni við innflutningi á lifandi dýrum í aðildarviðræðunum.
  • Staðfest Styður Meðal varnarlína Íslands í landbúnaðarmálum voru kröfur um að tollvernd yrði haldið áfram.
  • Staðfest Styður Ísland vildi halda sömu landbúnaðarstefnu áfram í grundvallaratriðum en það var ekki í boði þar sem sameiginleg landbúnaðarstefna ESB er grunnurinn.
  • Að hluta staðfest Styður Á tíma aðildarviðræðnanna var stjórnsýsla landbúnaðarmála á Íslandi að miklum hluta í höndum Bændasamtakanna, sem er ekki í samræmi við reglur ESB.
  • Staðfest Styður Ísland vildi fá sérreglur eða aðlögunartíma og viðhalda tollvernd og stuðningskerfum í landbúnaði.