Samkvæmt 16. gr. (6. mgr.) reglugerðar ESB nr. 1380/2013 um sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna ráðstafa aðildarríki sjálfstætt hvernig þau úthluta kvóta sínum innbyrðis til skipa — þetta er alfarið á forræði hvers ríkis. Nokkur aðildarríki, þar á meðal Danmörk og Holland, nota einstaklingsbundna framseljanlegra kvóta sem eru sambærilegir við íslenska kvótakerfið, en lykilmissir fullveldisréttar við hugsanlega ESB-aðild Íslands felst í ákvarðanatöku um heildaraflamark og aðgang að efnahagslögsögu, ekki í innri kvótaskiptingu.
Enska frumtextinn
Under the EU Common Fisheries Policy, once the Council of Ministers sets Total Allowable Catches (TACs) and allocates national shares via relative stability keys, each member state has full sovereignty over how it distributes its quota internally. Article 16(6) of Regulation 1380/2013 states that member states 'shall decide on the allocation of the fishing opportunities' among their vessels. Several member states use transferable quota systems similar to Iceland's ITQ model: Denmark uses individual transferable quotas (ITQs) for most commercial species (since 2007); the Netherlands operates a co-management ITQ system (since 1976); Estonia introduced ITQs after EU accession. Germany uses non-transferable individual quotas. The CFP does not prescribe any particular internal allocation mechanism — it is entirely a national competence. Iceland's ITQ system is therefore structurally compatible with CFP internal allocation rules.
Heimild
EU Regulation 1380/2013 on the Common Fisheries Policy, Article 16(6); OECD Review of Fisheries 2024
EUR-Lex er opinleg gagnasafn ESB-löggjafar þar sem reglugerðir og tilskipanir eru birtar; OECD gefur reglulega út úttektir á fiskveiðistefnu og fiskveiðistjórnun aðildarríkja.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Þrátt fyrir að innri úthlutun sé á forræði ríkja setur sameiginlega sjávarútvegsstefnan (CFP) kröfur sem hafa áhrif á kvótakerfi: brottkastbann (landanirsskylda), eftirlit með skipum, skýrsluskil og hámark afkastagetu flota. Jafnræðisreglan þýðir að skip frá öðrum ESB-ríkjum geta veitt í efnahagslögsögu (EEZ) aðildarríkis (utan 12 sjómílna), jafnvel þótt innra kvótakerfi þess ríkis sé lokað. Mesta fullveldisafsalið fyrir Ísland fælist í ákvörðunum um heildarafla (TAC) og aðgangi að efnahagslögsögunni, en ekki í innra úthlutunarkerfinu. Reynslan frá Írlandi sýnir að það að hafa kerfi líkt framseljanlegum aflahlutdeildum (ITQ) verndar ekki ríki fyrir því að fá litla hlutdeild á landsvísu.
Notuð í greiningum (18)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Innan ESB er það hvert aðildarríki sem útfærir aflaheimildir sínar og skiptir þeim milli fyrirtækja; ríkið myndi áfram stýra úthlutun og Ísland gæti haldið kvótakerfinu sínu.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt regluverki ESB fá aðildarríki úthlutað kvóta til að tryggja sjálfbærni fiskistofna, og kvótanum er skipt milli aðildarríkja út frá ákveðnum forsendum eins og landfræðilegri stöðu.
- Staðfest Styður Það er undir aðildarríkjum ESB komið hvernig þau úthluta veiðiheimildum til útgerða innan lands.
- Að hluta staðfest Styður Fullyrðingin um að með ESB-aðild muni hingað koma erlend skip með erlendri áhöfn sem veiði allan fiskinn standist ekki skoðun á regluverki ESB.
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á veiðistjórnarkerfið á Íslandi, eins og að allur afli fari á markað og rekjanleiki afla frá sjó til búðar, rúmast innan regluverks ESB.
Draumurinn um ESB-samning er uppgjöf Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengur í ESB mun stjórn veiða á miðsjávarfiski falla undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB og aðganginum yrði deilt með stórþjóðum álfunnar
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi kæfa þróun á nýtingu miðsjávarfisks í fæðingu
ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir
- Staðfest Styður Að opna sjávarútvegskafla í aðildarviðræðum við ESB þýðir að Ísland færi hluta stjórnar fiskveiða úr íslenskri lögsögu inn í sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB.
- Að hluta staðfest Andmælir Innganga Íslands í sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB myndi færa störf, verðmæti, laun og skatttekjur tengdar sjávarútvegi út úr landi.
ESB-ummæli Þorgerðar í brennidepli á Alþingi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir lét þau ummæli falla á fundi með forvígismönnum íslenskra millilandaviðskiptaráða að í hugsanlegum aðildarviðræðum við ESB sé líklegra að sambandið tæki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Íslendingar þyrftu að aðlaga sig sjávarútvegsstefnu ESB.
Hvað er í pakkanum? Heimssýn
- Að hluta staðfest Andmælir Samkvæmt CFP ákveður ESB nýtingu og stjórnun fiskistofna innan lögsögu aðildarríkjanna.
Hver er reynsla Svía af 30 ára ESB aðild? Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Fyrstu áhrif ESB-aðildar á sænska útgerð var minnkun fiskveiðilögsögunnar úr 20 sjómílum í 12 sjómílur samkvæmt alþjóðlegum staðli.
- Staðfest Styður Fiskveiðum í Svíþjóð er stjórnað af sjávarútvegsnefnd ESB-ríkjanna sem setur aflakvóta.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Samkvæmt reglum ESB fá eingöngu þjóðir með nýlega veiðireynslu að veiða fisk í lögsögu aðildarríkja.
- Þarfnast samhengis Andmælir Eingöngu Íslendingar hafa veiðireynslu í íslenskri lögsögu og því sætu íslensk skip áfram ein að íslenskum miðum eftir aðild.
- Staðfest Styður Aðildarríki ráða sjálf hvernig þau útdeila kvóta sínum.
- Að hluta staðfest Styður Allar auðlindir utan 12 sjómílna lögsögu aðildarríkis eru sameiginleg eign viðkomandi ríkis og ESB.
- Staðfest Styður Ef Ísland gengur í ESB myndi ESB stjórna fiskveiðum í íslenskri landhelgi utan 12 sjómílna.
Kvótinn: Þriðji valkosturinn Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ríkið getur tekið kvótann til baka vegna þess að það veitti hann upphaflega
Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kvótakerfið hefur í reynd skapað aðgang að auðlind sem getur gengið milli kynslóða í gegnum eignarhald fyrirtækja, þótt formlega sé ekki um eignarrétt yfir fiskinum að ræða.
- Að hluta staðfest Andmælir Í núverandi kerfi skiptir í reynd litlu máli hvort ESB ráðskist með þjóðarauðlindina eða hvort hún sitji áfram hjá fámennum hópi einkaaðila innanlands, þar sem þjóðin hefur takmarkað vald yfir henni hvort sem er.
Samfylking í aftursætinu og Inga Sæland í skottinu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Með ESB-aðild féllu fiskimiðin undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB og ákvarðanir um kvóta og stjórnun fiskistofna yrðu hluti af sameiginlegri ákvörðunartöku innan ESB.
Segir 'af og frá' að viðræður séu hafnar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ráðherrann taldi líklegt að Evrópusambandið myndi frekar taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Ísland þyrfti að laga sig að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu sambandsins.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Hvert aðildarríki hefur nær allt um það að segja hvernig þeim veiðiheimildum sem því er úthlutað er útdeilt.
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á veiðistjórnunarkerfi Íslands sem höfundur óskar eftir rúmast innan regluverks ESB og skylda meira að segja góðan hluta þeirra.
Steinn í vegi aðildar að ESB Vísir
- Staðfest Styður Þegar aðlögunarfrestir renna út verður fiskveiðistjórnun hluti af sameiginlegri stefnumörkun Evrópusambandsins og ákvarðanir teknar innan stofnanakerfis þess ásamt öðrum aðildarríkjum.
Svarar ekki beint um undanþágur en segir stöðu Íslands sterka Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Til eru sérreglur og aðlögunartímabil fyrir sum ríki eða svæði innan sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Staðfest Styður Með ESB-aðild féllu fiskimiðin undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB og ákvarðanir um kvóta og stjórnun fiskistofna yrðu hluti af sameiginlegri ákvörðunartöku innan ESB.
Valdið færi annars til Brussel Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Það er ekki mögulegt fyrir Ísland að halda fullum yfirráðum yfir sjávarútvegsmálum við ESB-aðild nema með varanlegri undanþágu, sem er ekki í boði.
„Við hefðum náð meiri árangri með því að vera innan Evrópusambandsins“ Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Tryggja þarf yfirráð Íslands yfir fiskveiðiauðlindinni í hugsanlegum aðildarsamningi.