← Til baka á Heimildir
EEA-DATA-029 Sérfræðigreining
EES/ESB-löggjöf Lögfræðilegt
Ísland hefur við innleiðingu EES-tilskipana í nokkrum tilvikum sett strangari kröfur en ESB-lágmarksreglur gera ráð fyrir — svokölluð ofinnleiðing (e. gold-plating). Skjalfest dæmi: Ísland innleiddi tilskipun um birtingu ófjárhagslegra upplýsinga með 250 starfsmannamörkum í stað lágmarksins 500, sem þýðir að fleiri íslenskar fyrirtæki sæta auknum reglubyrðum en ESB krefst.
Enska frumtextinn

Gold-plating occurs when Iceland implements EEA directives with stricter requirements than the EU minimum. Since directives allow 'choice of form and method' (EEA Agreement Article 7) and often establish minimum harmonisation, Iceland can exceed EU standards. A documented example: Iceland implemented the Non-Financial Disclosure Directive (2014/94) with a 250-employee threshold instead of the required 500-employee minimum, affecting significantly more Icelandic firms and increasing compliance costs. A Foreign Minister task force (established January 2024) now requires transparent disclosure and justification when stricter rules are adopted beyond EU minimums.

Heimild

Vísindavefurinn — Margrét Einarsdóttir, Professor, Law Faculty, University of Iceland (March 2026)

Vísindavefurinn er fræðilegur svarsíðuvefur Háskóla Íslands þar sem sérfræðingar svara spurningum almennings um vísindaleg og félagsleg efni.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Gefið út í mars 2026 sérstaklega fyrir umræðu vegna þjóðaratkvæðagreiðslu. Hugtakið um ofurinnleiðingu er vel þekkt í EES-rétti en mikilvægi þess fyrir Ísland veltur á því hversu oft hún á sér stað og hver uppsöfnuð reglubyrði er. Dæmið um ófjárhagslega upplýsingagjöf er lýsandi en endurspeglar ekki endilega það sem venja er. Frumkvæði starfshópsins frá 2024 bendir til þess að ríkisstjórnin líti á ofurinnleiðingu sem raunverulegt áhyggjuefni.

Notuð í greiningum (8)

Enn eitt dæmi um gullhúðun Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Íslensk fyrirtæki búa við strangari reglur um ársreikninga en almennt tíðkast á Evrópska efnahagssvæðinu, ef frumvarp Hönnu Katrínar Friðriksson gengur eftir.
  • Að hluta staðfest Styður Frumvarp atvinnuvegaráðherra um breytingar á lögum um ársreikninga felur í sér gullhúðun á EES-reglum.

Gullhúðun að flugvellir þurfi starfsleyfi heilbrigðiseftirlits Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Starfsleyfisskylda flugvalla á Íslandi er séríslensk gullhúðun á EES-reglum.

Ísland heldur í gullhúðun á kaupauka Viðskiptablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Íslenska sérreglan um 25% kaupaukaþak er gullhúðun — hún er strangari en krafist er samkvæmt evrópsku IFD-tilskipuninni.

Regluverkið kallað „blýþung gullhúðun“ Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Íslensk lög um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka ganga lengra en sú Evróputilskipun sem þau innleiða — þ.e. svokölluð gullhúðun (gold-plating) hefur átt sér stað.
  • Að hluta staðfest Styður Strangar peningaþvættisnreglur leiða til hærri kostnaðar og hærra vöruverðs hjá þeim sem falla undir þær.

Sammála um að regluverkið sé gullhúðað Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Flugvellir á Íslandi eru starfsleyfisskyldir gagnvart heilbrigðiseftirliti samkvæmt íslenskri útfærslu á EES-reglum — sem er séríslensk gullhúðun á þessum reglum.

Þorgerður Katrín er ekki skýringin. Blog.is

  • Óstutt Andmælir Regluverk ESB gilti ekki þegar Össur Skarphéðinsson mætti á fund (um áratug áður en Kristrún Frostadóttir mætti á samsvarandi fund)

„Villandi og rangt“ orðalag í frumvarpi Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Frumvarpið felur í sér skýra «gullhúðun» umfram EES-kröfur.
  • Að hluta staðfest Styður Breytingar atvinnuvegaráðherra á skilgreiningum stærðarflokka fyrirtækja leiða til þess að mun fleiri félög falli undir strangari kröfur en ef skilgreiningum Evrópusambandsins væri fylgt.
  • Að hluta staðfest Styður Breytingarnar fjölga verulega þeim fyrirtækjum sem þurfa að sæta aukinni upplýsingagjöf, endurskoðun og eftirliti.
  • Að hluta staðfest Styður Gildissvið reglnanna er útvíkkað svo að íslensk fyrirtæki sitji ekki við sama borð og keppinautar þeirra í EES.
  • Að hluta staðfest Styður Með breytingunum verða íslensk fyrirtæki látin uppfylla þyngri kröfur en almennt gerist innan EES.
  • Að hluta staðfest Styður Íslensk fyrirtæki sæta þyngri kröfum og þar með aukinni reglubyrði miðað við fyrirtæki í Evrópusambandinu.
  • Að hluta staðfest Styður SA gagnrýna að ekki sé nýtt það svigrúm sem felst í EES-regluverkinu til einföldunar, heldur sé gengið lengra en lágmarkskröfur kveða á um.
  • Að hluta staðfest Styður Nýting EES-svigrúms umfram lágmarkskröfur gengur þvert gegn yfirlýstum markmiðum stjórnvalda um að draga úr reglubyrði og einfalda rekstrarumhverfi fyrirtækja.

Vísar fullyrðingum um gullhúðun alfarið til föðurhúsanna RÚV

  • Að hluta staðfest Andmælir Ísland er á örmarkaði, sem skýrir mun á viðmiðum um örfyrirtæki miðað við Evrópusambandið.
  • Staðfest Styður Stefna íslenskra stjórnvalda er að draga úr gullhúðun — innleiðingu strangari reglna en EES krefst.
  • Að hluta staðfest Styður Íslensk fyrirtæki búa nú við strangari reglur varðandi skilgreiningu örfyrirtækja en almennt tíðkist innan EES, samkvæmt Samtökum atvinnulífsins.