Landbúnaðarkaflinn (11. kafli) var aldrei opnaður í aðildarviðræðum Íslands og ESB (2010–2013), að hluta til vegna ágreinings milli hagsmunaaðila á Íslandi um samningsstöðu. Lykilmálin hefðu verið umfang innlends stuðnings, tollalækkun á mjólkurvörum og kjöti, og hvort Ísland gæti tryggt sér sérstakar heimildir í anda 142. greinar.
Enska frumtextinn
The agriculture chapter (Chapter 11) was never opened during Iceland's EU accession negotiations (2010–2013). Iceland was invited to submit a negotiating position on agriculture but never did so, reportedly because of irreconcilable disagreements within Iceland between farming interests, the negotiating team, and political parties. The six chapters that were never opened included agriculture, fisheries, food safety, environment, regional policy, and freedom to provide services — all considered among the most sensitive. Had negotiations continued, the core issues would have been: (1) how much domestic agricultural support Iceland could maintain, (2) whether production-linked subsidies would be permitted, (3) transition periods for tariff dismantling on dairy and meat products, and (4) potential Article 142-style national aid for harsh-climate regions. The European Commission's screening report noted Iceland's high level of agricultural protection as a key challenge.
Heimild
Summary of findings: Status of the accession negotiations between Iceland and the EU (Icelandic Ministry for Foreign Affairs, 2013); European Parliament briefing on EU-Iceland relations (2026)
Utanríkisráðuneytið og Evrópuþingið veita skjöl og greiningar um stöðu og sögu aðildarviðræðna Íslands við Evrópusambandið.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
The fact that agriculture was never opened means there is no precedent from the 2010–2013 round for what terms Iceland might achieve. Any resumed negotiations would effectively start from scratch on this chapter. The EU's agricultural acquis has also evolved significantly since 2013 (new CAP 2023–2027, Green Deal, Farm to Fork).
Notuð í greiningum (5)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Staðfest Styður Aðildarviðræður við ESB eru í raun aðlögunarviðræður og það þarf að uppfylla ákveðin skilyrði til að opna kaflana um sjávarútveg og landbúnað.
Flott embætti í boði fyrir ESB ríki Vísir
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt minnisblaði til ríkisstjórnarinnar frá 2013 höfðu viðræður um mikilvægustu kaflana ekki hafist þegar viðræðunum var slitið.
Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ekki er hægt að fá varanlegar undanþágur frá sameiginlegri landbúnaðarstefnu ESB.
- Staðfest Styður Landbúnaðarkaflinn var m.a. ástæða þess að aðildarviðræður Íslands við ESB stöðvuðust á sínum tíma.
Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ráðherra landbúnaðarmála var ekki tilbúinn að víkja frá banni við innflutningi á lifandi dýrum í aðildarviðræðunum.
- Að hluta staðfest Styður Vegna afstöðu Íslands um innflutning lifandi dýra var ekki hægt að leggja fram áætlun um aðlögun að regluverki ESB og kaflinn um matvælaöryggi og dýraheilbrigði var ekki opnaður til viðræðna.
- Staðfest Styður Meðal varnarlína Íslands í landbúnaðarmálum voru kröfur um að tollvernd yrði haldið áfram.
- Staðfest Styður Ísland vildi halda sömu landbúnaðarstefnu áfram í grundvallaratriðum en það var ekki í boði þar sem sameiginleg landbúnaðarstefna ESB er grunnurinn.
- Staðfest Styður Íslensk stjórnvöld lögðu aldrei fram áætlun um hvernig þau hygðust breyta stjórnsýslu landbúnaðarmála til samræmis við kröfur ESB.
- Staðfest Styður Þegar aðildarviðræðum Íslands við ESB var hætt árið 2013 höfðu sex kaflar af 33 ekki verið opnaðir.
- Að hluta staðfest Styður Óopnuðu kaflarnir sex voru: sjávarútvegsmál, landbúnaður og byggðaþróun, matvælaöryggi, dýra- og plöntuheilbrigðismál, byggðastefna og stjórnun byggðatengdra aðgerða.
- Villandi Styður Það að kaflar voru ekki opnaðir þýðir að Ísland uppfyllti ekki skilyrði ESB í þeim málaflokkum.
- Staðfest Styður Landbúnaðarkaflinn hafði ekki verið opnaður þegar aðildarviðræðum var hætt.
- Óstutt Andmælir Evrópusambandið hafði ekki einu sinni lokið rýni og greiningu markmiða Íslands í landbúnaðarmálum — það skref var ekki tekið.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Staðfest Styður Sjávarútvegur og landbúnaður verða áhersluþáttur í aðildarviðræðum Íslands við ESB.
- Villandi Andmælir Engin ástæða er til að ætla að sjávarútvegur og landbúnaður muni bera skarðan hlut frá borði í aðildarviðræðum við ESB.