Óljóst hvort minnihlutinn virði þjóðaratkvæðagreiðslu

Niðurstöður

Staðfest: 1 Að hluta staðfest: 2

Fullyrðingar (3)

Staðfest Meirihluti stjórnenda fyrirtækja innan Félags atvinnurekenda er andvígur því að ganga til viðræðna við ESB eða neikvæður gagnvart aðild. Samtakastefnur
Aðeins Samtök iðnaðarins og Félag atvinnurekenda hafa kannað hug sinna félagsmanna sérstaklega og þar er meirihluti andvígur því að ganga til viðræðna við ESB eða neikvæður gagnvart aðild.

Fullyrðing: Meirihluti stjórnenda fyrirtækja innan Félags atvinnurekenda er andvígur því að ganga til viðræðna við ESB eða neikvæður gagnvart aðild.

ORG-DATA-002 staðfestir að 51% félagsmanna FA séu andvígir því að opna viðræður við ESB og 53% andvígir ESB-aðild. Þessar tölur styðja fullyrðinguna um meirihlutaandstöðu bæði gagnvart viðræðum og aðild. Könnunin var gerð í mars 2026, sem gerir gögnin ferskjuleg og viðeigandi.

Samhengi sem vantar

FA er minni samtök en SA (Samtök atvinnulífsins) og meðlimir þeirra eru aðallega lítil og meðalstór fyrirtæki. Aðferðafræði könnunarinnar — úrtaksstærð, svarhlutfall og spurningaorðalag — er ekki opinber. SA styðja hins vegar ESB-aðild (POL-DATA-012), sem sýnir skýran klofning innan atvinnulífsins.

Heimildir: ORG-DATA-002
Að hluta staðfest Meirihluti stjórnenda fyrirtækja innan Samtaka iðnaðarins er andvígur því að ganga til viðræðna við ESB eða neikvæður gagnvart aðild. Samtakastefnur
Aðeins Samtök iðnaðarins og Félag atvinnurekenda hafa kannað hug sinna félagsmanna sérstaklega og þar er meirihluti andvígur því að ganga til viðræðna við ESB eða neikvæður gagnvart aðild.

Fullyrðing: Meirihluti stjórnenda fyrirtækja innan Samtaka iðnaðarins er andvígur því að ganga til viðræðna við ESB eða neikvæður gagnvart aðild.

ORG-DATA-001 staðfestir að 57% félagsmanna SI voru andvígir ESB-aðild — meirihluti félagsmanna er þannig andvígur eins og fullyrðingin segir. Hins vegar er seinni hluti fullyrðingarinnar — að samtökin hafi ekki tekið formlega afstöðu — í ósamræmi við POL-DATA-016, sem segir að forysta SI styðji ESB-aðild og hafi birt greiningarstefnuskjöl þar að lútandi. Munur er á formlegri afstöðu forystunnar og viðhorfum félagsmanna, sem fullyrðingin tekur ekki tillit til.

Samhengi sem vantar

Forysta SI hefur tekið afstöðu með ESB-aðild í ársskýrslu 2025 og stefnuskjölum um CBAM og Horizon Europe, þótt félagsmenn séu á annarri skoðun. Þetta skapar spennu milli forystunnar og meðlima samtakanna. Fullyrðingin um að samtökin hafi «ekki tekið formlega afstöðu» er villandi í ljósi þessara opinberu yfirlýsinga.

Andstæðar heimildir: POL-DATA-016
Að hluta staðfest Flest ríkin sem tóku upp evru voru áður með tiltölulega lágt gengi á sínum gjaldmiðlum. Gjaldmiðill
Flest ríkin sem tekið hafa upp evru voru áður með tiltölulega lágt gengi á sínum gjaldmiðlum, eins munaði mestu á láglaunasvæðum stóru ríkjanna (Suður-Frakkland, Extremadura/Andalúsía á Spáni og suðurhluti Ítalíu).

Fullyrðing: Flest ríkin sem tóku upp evru voru áður með tiltölulega lágt gengi á sínum gjaldmiðlum.

CURR-DATA-012 staðfestir að 21 af 27 ESB-ríkjum hafa tekið upp evru, þar á meðal bæði stór og smá ríki með ólíka efnahagssögu. Fullyrðingin um «tiltölulega lágt gengi» á við um sum ríki (t.d. Eystrasaltsríkin, Grikkland, Portúgal) en ekki önnur — Þýskaland, Frakkland og Holland voru með sterka gjaldmiðla áður en evran var tekin upp. Staðhæfingin er of víð til að teljast fullstaðfest þar sem stofnríki evrusvæðisins voru meðal sterkustu hagkerfa Evrópu.

Samhengi sem vantar

Engar heimildir í staðreyndagrunninum fjalla sérstaklega um gengisstöðu ríkja fyrir upptöku evrunnar. Þýska markið, franska frankinn og hollenskt gyllini voru sterkir gjaldmiðlar — þessi ríki voru stofnmeðlimir evrusvæðisins. Nýrri ríki (Eystrasaltsríkin, Slóvakía, Króatía) höfðu yfirleitt veikari gjaldmiðla, en þau eru minnihluti evruríkjanna. Fullyrðingin er þar af leiðandi of einföld mynd af fjölbreyttum evruríkjum.

Heimildir: CURR-DATA-012