Kristrún sneri baki við Þorgerði Katrínu
Raddir í greininni
Niðurstöður
Heimildir vantar Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra og formaður Samfylkingar mætti ekki á sjónvarpsfund formanna stjórnmálaflokka til að ræða þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar um þjóðaratkvæðagreiðslu vegna ESB-umsóknar. Flokkastefnur
Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra og formaður Samfylkingar mætti ekki á sjónvarpsfund formanna stjórnmálaflokka til að ræða þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðagreiðslu vegna ESB-umsóknar.
Fullyrðing: Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra og formaður Samfylkingar mætti ekki á sjónvarpsfund formanna stjórnmálaflokka til að ræða þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar um þjóðaratkvæðagreiðslu vegna ESB-umsóknar.
Engar heimildir í staðreyndagrunninum fjalla beint um fjarveru Kristrúnar af sjónvarpsfundi formanna. PARTY-DATA-016 staðfestir að Kristrún er formaður Samfylkingarinnar og forsætisráðherra, og POLITICAL-DATA-003 staðfestir ráðherrastöðu hennar. Þingsályktunartillaga Þorgerðar Katrínar er staðfest í SOV-LEGAL-028. Sjálf fjarvistan af sjónvarpsfundi er hins vegar ekki staðfest eða afsönnuð af fyrirliggjandi heimildum.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta bakgrunnsatriði (Kristrún er forsætisráðherra, þingsályktunin var lögð fram) en engar heimildir fjalla um sjónvarpsfundinn sjálfan eða fjarveru Kristrúnar af honum.
Að hluta staðfest Þingsályktun Þorgerðar Katrínar um þjóðaratkvæðagreiðslu vegna ESB-umsóknar var kynnt á alþingi sama dag og sjónvarpsfundurinn var haldinn. Fullveldi
Þann sama dag var þingsályktun Þorgerðar Katrínar kynnt á alþingi.
Fullyrðing: Þingsályktun Þorgerðar Katrínar um þjóðaratkvæðagreiðslu vegna ESB-umsóknar var kynnt á alþingi sama dag og sjónvarpsfundurinn var haldinn.
SOV-LEGAL-028 staðfestir að þingsályktunartillagan var lögð fram á alþingi föstudaginn 7. mars 2026. SOV-PARL-001 staðfestir að Þorgerður Katrín flutti tillöguna 9. mars 2026. Dagsetning sjónvarpsfundarins er hins vegar ekki staðfest í heimildum, þannig að ekki er hægt að sannreyna hvort tvennt hafi verið sama daginn. Grunnforsenda fullyrðingarinnar — að Þorgerður Katrín hafi lagt fram þingsályktun — er vel studd.
Samhengi sem vantar
Heimildir gefa tvær mismunandi dagsetningar: SOV-LEGAL-028 segir 7. mars (föstudagur) og SOV-PARL-001 segir 9. mars (mánudagur). Ekki er ljóst á hvaða degi sjónvarpsfundurinn var haldinn, svo ekki er hægt að staðfesta tímasambandið.
Að hluta staðfest Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-umsókn er stærsta pólitíska mál ríkisstjórnarinnar og jafnframt það umdeildasta. Fullveldi
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-umsókn er stærsta pólitíska mál ríkisstjórnarinnar og jafnframt það umdeildasta.
Fullyrðing: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-umsókn er stærsta pólitíska mál ríkisstjórnarinnar og jafnframt það umdeildasta.
Heimildir styðja að þjóðaratkvæðagreiðslan sé mjög umdeild — SOV-PARL-005 lýsir harðri andstöðu stjórnarandstöðunnar og POL-DATA-024 sýnir að upplýsingaherferðin hefur valdið pólitískum deilum. PARTY-DATA-013 staðfestir að þetta var lykilatriði í stjórnarsáttmálanum. Hins vegar er fullyrðingin um að þetta sé «stærsta» málið mat sem heimildir styðja ekki beint — ríkisstjórnin hefur einnig lagt áherslu á ríkisfjármál og efnahagsmál samkvæmt PARTY-DATA-016.
Samhengi sem vantar
Samkvæmt PARTY-DATA-016 sagði Kristrún fyrir kosningar að forgangsverkefnin væru efnahagsmál, ríkisfjármál og heilbrigðismál. Hvort þjóðaratkvæðagreiðslan sé «stærsta» málið fer eftir mælikvarða — hún er án efa umdeildasta málið, en hvort hún sé stærsta er matskennd fullyrðing.
Að hluta staðfest Til að fá þingsályktun um ESB-þjóðaratkvæðagreiðsluna samþykkta á alþingi þarf ríkisstjórnarmeirihlutinn að standa saman. Fullveldi
Til að fá þingsályktun samþykkta á alþingi þarf ríkisstjórnarmeirihlutinn að standa saman.
Fullyrðing: Til að fá þingsályktun um ESB-þjóðaratkvæðagreiðsluna samþykkta á alþingi þarf ríkisstjórnarmeirihlutinn að standa saman.
PARTY-DATA-013 staðfestir að stjórnarflokkarnir þrír hafa 32 af 63 þingsætum — mjór meirihluti. Þar sem stjórnarandstaðan er á móti þingsályktuninni (SOV-PARL-005) þarf meirihlutinn að standa saman til samþykktar. Fullyrðingin er í meginatriðum rétt en einföld — fræðilega gæti einstakur stjórnarandstöðuþingmaður greitt atkvæði með og vegið upp fráhvarf úr stjórnarmeirihutanum.
Samhengi sem vantar
Flokkur fólksins er ESB-efasemdarflokkur þrátt fyrir þátttöku í ríkisstjórninni (PARTY-DATA-013). Samþykkt þingsályktunarinnar krefst einfalds meirihluta, og mögulegt er að einstakir þingmenn frá stjórnarandstöðu greiði atkvæði með — eða að einstakir stjórnarþingmenn brjóti línuna.
Að hluta staðfest Þorgerður Katrín utanríkisráðherra lenti í harðri orðasenu við Sigmund Davíð formann Miðflokksins sem vakti athygli á að Kristrún þvæði hendur sínar af ESB-málinu. Flokkastefnur
Hún lenti í stælum við Sigmund Davíð formann Miðflokksins sem vakti athygli á að Kristrún þvæði hendur sínar af málinu.
Fullyrðing: Þorgerður Katrín utanríkisráðherra lenti í harðri orðasenu við Sigmund Davíð formann Miðflokksins sem vakti athygli á að Kristrún þvæði hendur sínar af ESB-málinu.
SOV-PARL-002 staðfestir að Sigmundur Davíð hélt harðorða ræðu 9. mars 2026 þar sem hann sakaði ríkisstjórnina um «baktjaldamakk». PARTY-DATA-012 staðfestir að hann er formaður Miðflokksins og harður andstæðingur ESB-aðildar. Hins vegar lýsa heimildir ekki beinni orðasenu milli hans og Þorgerðar Katrínar, né staðfesta þær að hann hafi sérstaklega sagt að Kristrún «þvæði hendur sínar af málinu».
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta harðorða gagnrýni Sigmundar Davíðs á ríkisstjórnina varðandi ESB-málið, en nákvæm orðasena við Þorgerði Katrínu er ekki skráð. SOV-PARL-002 lýsir andstöðuræðu hans en ekki beinni senu milli tveggja einstaklinga.
Að hluta staðfest Svokallað kjarnorkuákvæði í þingskölum vofir yfir ESB-málinu samkvæmt frétt Nútímans. Fullveldi
Nútíminn birti frétt um að svokallað kjarnorkuákvæði í þingskölum vofir yfir ESB-málinu.
Fullyrðing: Svokallað kjarnorkuákvæði í þingskölum vofir yfir ESB-málinu samkvæmt frétt Nútímans.
Heimildir staðfesta að þingsköp Alþingis innihalda ákvæði sem gætu haft áhrif á afgreiðslu ESB-málsins. SOV-LEGAL-019 fjallar um 24. grein þingskapa um samráðsskyldu utanríkismálanefndar, og SOV-LEGAL-028 lýsir andstöðu vegna ófullnægjandi samráðs. SOV-DATA-002 og SOV-LEGAL-027 fjalla um stjórnarskrárfyrirkomulag sem gæti tafið ferlið. Hins vegar er hugtakið «kjarnorkuákvæði» ekki útskýrt í heimildum og frétt Nútímans er ekki í staðreyndagrunninum.
Samhengi sem vantar
Hugtakið «kjarnorkuákvæði» er ekki skilgreint í heimildum. Líklega er átt við ákvæði sem gæti stöðvað eða tafið þingsályktunina, en nákvæmlega hvaða ákvæði er átt við er óljóst. Frétt Nútímans er ekki í staðreyndagrunninum og ekki hægt að sannreyna efni hennar.
Að hluta staðfest Þórunn Sveinbjarnardóttir er þingforseti og þingmaður Samfylkingar. Flokkastefnur
Þórunn Sveinbjarnardóttir er þingforseti. Hún er þingmaður Samfylkingar.
Fullyrðing: Þórunn Sveinbjarnardóttir er þingforseti og þingmaður Samfylkingar.
POLITICAL-DATA-008 staðfestir að Þórunn Sveinbjarnardóttir er þingmaður Samfylkingarinnar, kosin í Suðvesturkjördæmi. Hins vegar staðfesta engar heimildir í grunninum beint að hún gegni embætti þingforseta. Þingræðurnar sýna hana í forsetahlutverki (hún stýrir umræðum og nefnir «forseti» í ræðum frá 2025), sem styður fullyrðinguna óbeint.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta flokksaðild Þórunnar en ekki formlega embætti þingforseta. Þingræðurnar benda þó sterklega til þess að hún gegni því hlutverki — hún stýrir fundargöngu og er nefnd «forseti» í umræðum.