Hver á þennan bústað, já eða nei?
Raddir í greininni
Niðurstöður
Að hluta staðfest Ríkisstjórnin hefur ekki birt upplýsingar um áætlaðan kostnað ESB-aðildarviðræðna, sem líklega hleypur á milljörðum króna. Fullveldi
Í gögnum málsins er hvorki að finna upplýsingar um áætlaðan kostnað, sem líklega hleypur á milljörðum, né hvers vegna ríkisstjórnin telur yfirhöfuð rétt að bera þessa stóru spurningu undir þjóðina.
Fullyrðing: Ríkisstjórnin hefur ekki birt upplýsingar um áætlaðan kostnað ESB-aðildarviðræðna, sem líklega hleypur á milljörðum króna.
Heimildir staðfesta að andstöðuflokkar hafa gagnrýnt upplýsingagjöf ríkisstjórnarinnar. Samkvæmt SOV-PARL-003 sagði Guðrún Hafsteinsdóttir að ríkisstjórnin hefði ekki birt samningsmarkmið né nákvæmar forsendur, og SOV-PARL-005 staðfestir að formleg samráðsferli hafi ekki átt sér stað. Engin heimild í staðreyndagrunninum fjallar þó sérstaklega um kostnaðarmat aðildarviðræðna eða staðfestir fullyrðinguna um að kostnaður «hleypi á milljörðum króna» — sá hluti er því ósannanlegur.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin sameinar tvennt: annars vegar gagnrýni á upplýsingaskort (stutt af heimildum) og hins vegar áætlun um milljörðakostnað sem engin heimild staðfestir eða hafnar. Ríkisstjórnin hefur hins vegar sett af stað upplýsingaherferð (POL-DATA-024) sem andstöðuflokkar telja ófullnægjandi.
Að hluta staðfest Gögn ríkisstjórnarinnar um ESB-aðildarviðræðurnar innihalda ekki haldbær samningsmarkmið um hverju eigi að ná fram. Fullveldi
Þar er heldur ekki að finna haldbær samningsmarkmið um hverju eigi að ná fram.
Fullyrðing: Gögn ríkisstjórnarinnar um ESB-aðildarviðræðurnar innihalda ekki haldbær samningsmarkmið um hverju eigi að ná fram.
Heimildir styðja að ríkisstjórnin hafi ekki tilgreint nákvæm samningsmarkmið. Samkvæmt PARTY-PARL-001 neitaði forsætisráðherra að leggja fram «nákvæmt orðalag» á Alþingi og nefndi aðeins «grundvallarprinsipp». SOV-PARL-003 staðfestir gagnrýni Guðrúnar Hafsteinsdóttur á skort á samningsmarkmiðum. Þó ber að geta þess að forsætisráðherra hefur sett fram almenn markmið — «skýr rauð flögg» um sjávarútveg og orku — sem gætu talist einhvers konar markmið, þótt þau séu ekki «haldbær» í þeim skilningi sem fullyrðingin á við.
Samhengi sem vantar
Utanríkisráðherra hefur lýst yfir að hún muni «aldrei skrifa undir samning sem tryggir ekki okkar markmið og okkar yfirráð» (SOV-PARL-001) og forsætisráðherra nefndi «grundvallarprinsipp» um sjávarútveg og orku. Hvort slík yfirlýsing teljist «haldbært samningsmarkmið» er matsatriði. Ríkisstjórnin hefur rökstutt höfnun á nákvæmum markmiðum með samningalegri varfærni.
Að hluta staðfest Þjóðin fær ekki tækifæri til að kynna sér haldbærar upplýsingar áður en hún er beðin um að kjósa um hvort hefja skuli ESB-aðildarviðræður. Fullveldi
Miðað við gögn málsins eins og þau eru lögð fyrir nú virðist þjóðin ekki eiga að fá að glöggva sig á neinu haldbæru til að vega þetta og meta, bara mæta og kjósa.
Fullyrðing: Þjóðin fær ekki tækifæri til að kynna sér haldbærar upplýsingar áður en hún er beðin um að kjósa um hvort hefja skuli ESB-aðildarviðræður.
Andstöðuflokkar hafa gagnrýnt upplýsingagjöf ríkisstjórnarinnar harðlega. SOV-PARL-003 vitnar í kröfu um að ríkisstjórnin upplýsi þjóðina sem «algjört lágmark», og SOV-PARL-005 staðfestir að formleg samráðsferli hafi skort. Á hinn bóginn sýnir POL-DATA-024 að ríkisstjórnin hafi sett af stað upplýsingaherferð með vefsíðu, fundum og efni — þótt andstöðuflokkar telji hana hlutdræga. Fullyrðingin er of afdráttarlaus: þjóðin fær upplýsingar, en deilt er um hvort þær séu «haldbærar» eða nægilegar.
Samhengi sem vantar
Ríkisstjórnin hefur sett af stað upplýsingaherferð (POL-DATA-024) en andstöðuflokkar telja hana hlutdræga og ónákvæma. Þjóðaratkvæðagreiðslan er um framhald viðræðna, ekki um aðild — ríkisstjórnin hefur rökstutt að ítarlegri upplýsingar komi fram í viðræðuferlinu sjálfu. Sú afstaða er umdeild.
Að hluta staðfest Ríkisstjórnin hyggst veita nauðsynlegar upplýsingar um ESB-aðildarviðræðurnar fyrst eftir atkvæðagreiðsluna. Fullveldi
Frasi mánaðarins um að "treysta þjóðinni" trompar upplýsingagjöf sem er ýmist kölluð smáatriði eða ekki tímabært að ræða fyrr en eftir atkvæðagreiðsluna
Fullyrðing: Ríkisstjórnin hyggst veita nauðsynlegar upplýsingar um ESB-aðildarviðræðurnar fyrst eftir atkvæðagreiðsluna.
Forsætisráðherra neitaði á Alþingi að tilgreina nákvæm samningsmarkmið og sagði slíkt ekki tímabært (PARTY-PARL-001). Andstöðuflokkar hafa túlkað þetta sem frestun upplýsingagjafar til eftir kosningu (SOV-PARL-003, SOV-PARL-005). Þó sýnir POL-DATA-024 að ríkisstjórnin hafi hafið upplýsingaherferð og SOV-PARL-001 að utanríkisráðherra hafi sett fram almenn markmið. Fullyrðingin er túlkun á afstöðu ríkisstjórnarinnar sem hefur stoð í framkomu hennar á Alþingi, en hún einfaldar málið — ríkisstjórnin hefur veitt almennar upplýsingar, þótt ítarlegar forsendur bíði.
Samhengi sem vantar
Ríkisstjórnin greinir á milli almennrar upplýsingagjafar (sem hún hefur hafið) og nákvæmra samningsforsendna (sem hún segir eðlilegt að ræða í viðræðuferlinu sjálfu). Þjóðaratkvæðagreiðslan snýst um hvort hefja eigi viðræður, ekki um endanleg aðildarskilmála — forsætisráðherra hefur nefnt að lokasamningur þyrfti sérstaka þingafgreiðslu og hugsanlega aðra þjóðaratkvæðagreiðslu (PARTY-DATA-019).