Þorsteinn Pálsson
StjórnmálafólkPistlahöfundur (Viðreisn)
Pistlahöfundur (Viðreisn) — hlynnt ESB-aðild.
Þingvirkni um ESB-mál
Ræður á Alþingi um ESB- og Evrópumál.
Sjá þingræður →Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (4)
Að hluta staðfest Evrópusambandið hefur tekið frumkvæði í vörnum gegn fjölþáttaógnum að beiðni NATO. Fullyrt Fullveldi
Að beiðni NATO hefur Evrópusambandið tekið frumkvæði í vörnum gegn fjölþáttaógnum.
SOV-HIST-003 lýsir vaxandi varnarsamstarfi ESB, þar á meðal stefnumarksskjalinu (Strategic Compass) frá 2022, hraðbrögðuliði (5.000 manns) og 150 milljarða evra varnaráætlun. Skjalið tekur fram að ESB-varnir séu «viðbót við NATO» — sem styður hugmyndina um samstarf en staðfestir ekki beint að ESB hafi tekið «frumkvæði að beiðni NATO». EEA-LEGAL-023 og SOV-LEGAL-010 fjalla um undanþágur frá varnarstefnu ESB (Danmörk afnam varnarundanþágu sína 2022). Engin heimild staðfestir sérstaklega að ESB hafi tekið frumkvæði í fjölþáttaógnavörnum «að beiðni NATO» — heimildir benda fremur á samhliða þróun og samræmingu en formlega beiðni.
Samhengi sem vantar
Orðalagið «að beiðni NATO» er lykilatriði sem heimildir styðja ekki. SOV-HIST-003 lýsir ESB-vörnum sem viðbót við NATO, ekki sem verkefni sem NATO hafi óskað eftir. Samband ESB og NATO á varnarsviði er flókið og í þróun — 23 ESB-ríki eru NATO-aðilar, sem skapar töluverða skörun, en formlega eru stofnanirnar sjálfstæðar.
Að hluta staðfest ESB-aðild myndi opna möguleika á að auka tollfrjálsan útflutning sjávarafurða inn á stærsta frjálsa markað í heimi um þriðjung. Fullyrt Sjávarútvegur
Í allsherjar tollastríði myndi aðild að tollabandalagi Evrópusambandsins opna möguleika á að auka tollfrjálsan útflutning sjávarafurða inn á stærsta frjálsa markað í heimi um þriðjung.
TRADE-DATA-002 staðfestir að EES-samningurinn undanskilur sjávarafurðir frá fullum tollfrjálsum aðgangi og að ESB-aðild myndi fella niður þá tolla. TRADE-DATA-001 sýnir að ESB er stærsti viðskiptaaðili Íslands. Talan «um þriðjung» er hins vegar ekki studd af neinum gögnum í staðreyndagrunni — engin heimild gefur nákvæma prósentuaukningu tollfrjálsra sjávarafurða. FISH-COMP-005 sýnir að Bretland missti um 18% af sjávarafurðaútflutningi til ESB eftir útgöngu, sem bendir til þess að tollaleysi skipti máli, en staðfestir ekki þriðjungsaukninguna.
Samhengi sem vantar
Talan «um þriðjung» er óstudd í heimildum. Auk þess myndi ESB-aðild krefjast þess að Ísland samþykkti sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna, sem snertir kvótastjórnun — veruleg gagnáhrif sem fullyrðingin nefnir ekki.
Staðfest ESB-aðild þýðir að enginn getur ógna Íslandi með tollum án þess að ógna öllu Evrópusambandinu. Fullyrt Viðskipti
Enginn gæti heldur ógnað Íslandi með tollum nema ógna öllu Evrópusambandinu.
TRADE-DATA-002 staðfestir að ESB-aðild myndi færa Ísland í tollabandalagið, sem þýðir sameiginlegan utanríkistoll. Þar af leiðandi gæti ekkert ríki lagt sérstaka tolla á Ísland án þess að leggja þá á allt ESB — þetta er grundvallareinkenni tollabandalags. Rökfræðilega er fullyrðingin rétt sem lýsing á tollabandalagi.
Samhengi sem vantar
Ísland hefur þegar víðtækan tollfríðan markaðsaðgang gegnum EES-samninginn (nema sjávarafurðir og landbúnaðarvörur). Viðbótarvernd tollabandalagsins skiptir aðallega máli í tollastríðsaðstæðum eins og lýst er í samhengi fullyrðingarinnar.
Að hluta staðfest ESB er stærsti frjáls markaður í heimi. Fullyrt Viðskipti
stærsta frjálsa markað í heimi
EEA-LEGAL-022 og TRADE-DATA-001 staðfesta að ESB er gríðarlega stór markaður — innri markaðurinn nær til um 450 milljóna manna og er stærsti viðskiptaaðili heimsins. TRADE-DATA-028 sýnir að ESB-Mercosur samningurinn myndi skapa markað 780 milljóna manna. Fullyrðingin um «stærsta frjálsa markað í heimi» er þó háð skilgreiningu: innri markaður ESB er stærstur ef miðað er við VLF, en Bandaríkin eru stærsti einstaki neytendamarkaðurinn, og RCEP-svæðið í Asíu nær til fleiri manna. Engrar heimildar nýtur við sem ræðir beint samanburð á stærð frjálsra markaða.
Samhengi sem vantar
Skilgreining á «stærsti frjálsi markaður» skiptir máli — ESB er stærstur miðað við heildar-VLF, en Bandaríkin og RCEP-svæðið eru stærri á öðrum mælikvörðum. Engin heimild fjallar beint um þennan samanburð.