Óhinn höfundur
EinstaklingurPistlahöfundur
Pistlahöfundur
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (6)
Að hluta staðfest Aðildarviðræður við ESB eru í raun aðlögun umsóknarríkis að regluverk ESB, ekki samningagerð í hefðbundnum skilningi. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Þetta sannar svo ekki verður um villst hvaða eðli viðræður við esb um inngöngu þíða. Þar er ekki verið að gera samning í hefðbundnum skilningi, heldur verið að aðlaga okkar stjórnkerfi við stjórnkerfi sambandsins.
Fullyrðingin er tvíþætt og bæði hlutar hafa stoð — en einnig takmarkanir. Rétt er að viðræðurnar snúast ekki um «alla löggjöf», þar sem Ísland hefur þegar innleitt u.þ.b. þriðjung regluverksins gegnum EES (EEA-DATA-003). Ísland getur samið um aðlögunartímabil og tæknilegar aðlaganir (EEA-LEGAL-021, EEA-LEGAL-016). Hins vegar staðfesta heimildir skýrt að viðræðurnar eru í eðli sínu aðlögunarviðræður — regluverkið sjálft er ekki samningsatriði, aðeins tímasetning og framkvæmd (EEA-LEGAL-017, EEA-LEGAL-021). Um 95% regluverksins er ósemjanlegt samkvæmt fræðilegri samstöðu (EEA-LEGAL-016).
Samhengi sem vantar
Framkvæmdastjórn ESB segir sjálf að viðræður snúist um «hvenær og hvernig» umsóknarríki innleiðir regluverk — ekki «hvort» (EEA-LEGAL-017). Aðlögunartímabil geta þó verið mikilvæg í reynd — Pólland fékk 12 ára frest á landakaupum (EEA-LEGAL-021 caveats). Munurinn á «aðlögunarviðræðum» og «samningaviðræðum» er raunverulegur en getur verið ýktur í báðar áttir.
ESB og smitsjúkdómar í búfé Blog.is
Að hluta staðfest Kynningarbæklingar ESB um skyldur umsóknarríkja ganga út á að aðlögun sé lokið á meðan á viðræðum stendur. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Þetta er einmitt það sem fram kemur í öllum kynningarbæklingum sambandsins um skyldur umsóknarríkis, meðan á viðræðum stendur.
EEA-LEGAL-017 staðfestir að Framkvæmdastjórnin lýsir ferlinu sem «adoption, implementation and enforcement of all current EU rules» og að umsóknarríki «samþykki regluskrána eins og hún stendur við aðild». Viðræðuferlið felur í sér lokunarskilyrði (closing benchmarks) sem krefjast framkvæmdar áður en kafla er lokað (EEA-LEGAL-013). Fullyrðingin er í meginatriðum rétt, en orðalagið «aðlögun sé lokið á meðan á viðræðum stendur» er of einfalt — aðlögunartímabil eru veigamikill hluti ferlisins og geta varað árum eftir inngöngu. Samkvæmt EEA-LEGAL-021 eru tímabundnar undanþágur (3–12 ár) meðal þeirra hluta sem eru samningsatriði.
Samhengi sem vantar
Aðlögunartímabil (transition periods) eru veigamikill hluti samningaviðræðna og fela í sér að aðlögun er ekki endilega lokið þegar viðræðum lýkur. Til dæmis fengu ríki sem gengu í ESB 2004 allt að 7 ára aðlögun á frjálsri för vinnuafls.
ESB og smitsjúkdómar í búfé Blog.is
Að hluta staðfest Þjóðaratkvæðagreiðsla að loknum aðildarviðræðum er samkvæmt höfundi einungis formsatriði þar sem aðlögun er þegar lokið. Fullyrt Fullveldi
Eftir að samningarviðræðum er lokið er kosning um þann samning einungis formsatriði, aðlögun lokið og því ekkert um að kjósa í raun.
Fullyrðingin byggir á réttri forsendu — EEA-LEGAL-017 og EEA-LEGAL-016 staðfesta að regluskráin er í raun óumsemjanleg og aðlögun fer fram á viðræðutímanum. Þó er niðurstaðan «einungis formsatriði» ýkt. Þjóðaratkvæðagreiðsla um aðildarsamning er bindandi pólitísk ákvörðun — SOV-DATA-002 bendir á að íslenski þjóðaratkvæðisrétturinn sé ráðgefandi en Alþingi heldur lokaákvörðunarvaldinu. Samkvæmt SOV-DATA-029 gæti þurft stjórnarskrárbreytingu. Fordæmin sýna raunverulegan kraft: franska og hollenska «nei»-atkvæðið 2005 hafði veruleg áhrif á Evrópusamruna.
Samhengi sem vantar
Þjóðaratkvæðagreiðslur hafa hafnað aðildarsamningum áður — Norðmenn kusu gegn ESB-aðild 1972 og 1994 þrátt fyrir loknar samningaviðræður. Kosning er því ekki formsatriði heldur raunverulegt lýðræðislegt úrræði. Fullyrðingin sleppur einnig því að aðlögunartímabil geta varað árum eftir aðild.
ESB og smitsjúkdómar í búfé Blog.is
Að hluta staðfest Innan regluverks ESB eru nú um 100.000 reglur í gildi. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Hægt er í þeim viðræðum að sækja um frestun einstakra reglna af þeim 100.000 reglum sem nú eru í gildi innan sambandsins.
Talan 100.000 er nálæg sögulegu mati Framkvæmdastjórnarinnar á 80.000–100.000 blaðsíðum af regluverki (EEA-LEGAL-011). EEA-DATA-001 sýnir hins vegar að yfir 151.000 bindandi lagagerðir (reglugerðir og tilskipanir) hafa verið samþykktar frá 1958 — en margar hafa verið felldar úr gildi. Nýrra mat frá 2023 (EEA-LEGAL-011) bendir til u.þ.b. 170.000 blaðsíðna í gildi. Talan «100.000 reglur» er úrelt áætlun úr kynningarefni frá 2000-áratugnum og ruglar saman blaðsíðum og einstökum lagagerðum. Réttara væri að tala um tugþúsundir lagagerða í gildi á hverjum tíma.
Samhengi sem vantar
Talning «reglna» veltur á aðferðafræði — tæknilegar reglugerðir (t.d. tollbreytingar, verðleiðréttingar) blása upp töluna en hafa takmörkuð áhrif á stefnumótun. EEA-DATA-003 bendir til þess að Ísland hafi þegar innleitt um þriðjung regluverksins í gegnum EES-samninginn.
ESB og smitsjúkdómar í búfé Blog.is
Að hluta staðfest Í aðildarviðræðum er einungis hægt að sækja um frestun á einstaklingum reglum til skamms tíma, og ef reglur eru ekki uppfylltar að þeim tíma liðnum koma refsiaðgerðir frá ESB, oftast í formi sektargreiðslna. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Hægt er í þeim viðræðum að sækja um frestun einstakra reglna af þeim 100.000 reglum sem nú eru í gildi innan sambandsins, en einungis til skamms tiltekins tíma. Ef ekki er búið að uppfylla breytinguna þegar sá tími er liðinn, koma á refsiaðgerðir frá sambandinu á hendur viðkomandi ríki, oftast í formi sektargreiðslna.
Rétt er að aðlögunartímabil eru tímabundin (EEA-LEGAL-017, EEA-LEGAL-021) og að umsóknarríki geta samið um frestun innleiðingar. Lýsingin «einungis til skamms tíma» er þó ónákvæm — EEA-LEGAL-021 nefnir aðlögunartímabil á bilinu 3–12 ár, og 12 ár er varla «skammur tími». Hvað varðar refsiaðgerðir er meginreglan rétt — ESB-dómstóllinn getur beitt sektum gegn aðildarríkjum sem uppfylla ekki skuldbindingar (Article 260 TFEU). Orðið «oftast í formi sektargreiðslna» er þó of vítt þar sem ferill brotamála byrjar á formlegum ásökunum og dómstólsúrskurði áður en sektir koma til.
Samhengi sem vantar
Aðlögunartímabil geta verið 3–12 ár — Pólland fékk 12 ára frest á landakaupum. Brotamálaferli ESB felur fyrst í sér formlegar áskoranir og dómsúrskurði áður en sektir koma til, og ekki er víst að sektir séu algengasta úrræðið — ríki laga sig oft áður en þangað kemur.
ESB og smitsjúkdómar í búfé Blog.is
Að hluta staðfest ESB krefst þess af umsóknarríkjum að þau gangi að kröfum sambandsins, og ef ríki gera það ekki er viðræðum hætt. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Svar esb er einfalt, ef þið ekki viljið gangast að okkar kröfum höfum við ekkert við ykkur að tala. Það á við um kröfurnar og það á við um viðræðurnar sjálfar. Sambandið stýrir þar ferð og ef umsóknarríki ekki fer að þeirra boði, er viðræðum hætt.
Grundvallarforsenda fullyrðingarinnar er rétt — regluverkið er óumsemjanlegt í efni sínu (EEA-LEGAL-017, EEA-LEGAL-016). Umsóknarríki verða að samþykkja regluskrána eins og hún stendur. Lýsingin er þó yfirborgandi. Samkvæmt EEA-LEGAL-013 er ferlið skipulagt og tekur áratug eða lengur — ESB hættir viðræðum ekki einfaldlega ef umsóknarríki þarf lengri tíma. Tyrkland hefur til dæmis verið í viðræðum frá 2005 þótt flestir kaflar séu lokaðir, og Ísland hætti viðræðum einhliða 2013. Myndin af ESB sem «einveldi» í viðræðunum vantar þann blæbrigðamun að svigrúm er raunverulegt í tímaáætlun og fjárhagslegum skilmálum.
Samhengi sem vantar
ESB hefur aldrei einhliða hætt aðildarviðræðum við neitt ríki. Ísland hætti viðræðum sjálft 2013. Tyrkland er enn formlega í viðræðum eftir 20+ ár. Fullyrðingin gefur ranga mynd af ESB sem einræðisstjórnanda viðræðna þegar raunveruleikinn er mun flóknari.
ESB og smitsjúkdómar í búfé Blog.is