Bandaríkin
Samtök/stofnunNato member state
Stofnun — hlutlaus um ESB-aðild.
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (2)
Að hluta staðfest Bandaríkin sjá um varnir Íslands. Umorðað Fullveldi
Er hægt að hugsa sér meiri öryggistryggingu en að Bandaríkin verji landið okkar og þar með sitt eigið land?
Heimildir staðfesta að Bandaríkin og Ísland undirrituðu tvíhliða varnarsamning 1951 þar sem Bandaríkin tóku á sig ábyrgð á vörnum Íslands (SOV-HIST-002). Ísland er stofnaðili að NATO og á ekkert herlið. Bandaríkin höfðu varanlega herstöð í Keflavík til 2006. Hins vegar sýna heimildir einnig að hernaðarviðveru Bandaríkjanna lauk 2006, þótt varnarsamningurinn sé enn í gildi (SOV-DATA-008). NATO-lofthernaðareftirlit á Keflavíkurflugvelli er á snúningskerfi meðal NATO-ríkja, ekki eingöngu bandarískt (SOV-HIST-003). Fullyrðingin er rétt í grófum dráttum en einfaldar varnarfyrirkomulagið.
Samhengi sem vantar
Bandaríkin lokuðu flugherstöðinni í Keflavík 2006 og viðhaldslaus hernaðarnávist er ekki lengur til staðar — aðeins reglubundnar sendingar. Varnir Íslands byggjast á NATO-samstarfi (hóp ríkja) frekar en eingöngu á Bandaríkjunum, þótt tvíhliða samningurinn frá 1951 sé enn í gildi. Ísland undirritaði einnig öryggis- og varnarsamstarf við ESB í mars 2026 (SOV-DATA-025), sem sýnir fjölbreyttara öryggisfyrirkomulag en fullyrðingin gefur til kynna.
Málssókn á hendur Ísrael og framhald ESB-innlimunar Íslands Morgunblaðið
Að hluta staðfest Bandaríkjamenn hafa tryggt varnir Íslands í yfir 80 ár. Fullyrt Fullveldi
Bandaríkjamenn sem tryggt hafa varnir landsins í yfir 80 ár.
SOV-HIST-002 staðfestir tvíhliða varnarsamning frá 5. maí 1951 þar sem Bandaríkin tóku á sig ábyrgð á vörnum Íslands — það er rúmum 75 árum og því nálægt en ekki «yfir 80 ár» nákvæmlega. SOV-DATA-008 sýnir að Bandaríkin lokuðu Keflavíkurstöðinni 2006 en samningurinn er enn í gildi. Tímatalningin er nálæg sannleikanum en ekki nákvæm.
Samhengi sem vantar
Samningurinn er frá 1951 — það eru 75 ár til 2026, ekki «yfir 80». Bandaríkin hafa ekki haft varanlega herstöð á Íslandi síðan 2006. NATO-loftrýmiseftirlit byggir á snúningskerfi NATO-ríkja, ekki eingöngu Bandaríkjanna. Ísland undirritaði einnig öryggis- og varnarsamstarf við ESB sem sýnir fjölbreyttari fyrirkomulag en fullyrðingin gefur til kynna.
Bókaspjall: Frelsið eftir Mill með Hannesi Hólmsteini Spursmál (mbl.is)