Stjórnarskrá Íslands hefur ekkert ákvæði um framsal fullveldis til alþjóðastofnana, ólíkt mörgum ESB-ríkjum (t.d. Frakklandi, Þýskalandi, Írlandi). Samkvæmt 79. grein þarf stjórnarskrárbreyting samþykki tveggja þinga með kosningum á milli, sem bætir 1–2 árum við aðildarferli — en Finnland og Austurríki kláruðu sambærilegar breytingar án verulegra tafa.
Enska frumtextinn
Iceland's Constitution does not contain an explicit provision for transferring sovereignty to international organisations, unlike many EU member states that amended their constitutions specifically for EU accession (e.g., France's Article 88-1, Germany's Article 23, Ireland's Article 29.4). Article 79 of the Icelandic Constitution requires that constitutional amendments pass the Althingi, followed by a dissolution and new election, and then pass the newly elected Althingi again. If EU accession is deemed to require constitutional amendment (which is legally contested), this process would add at least 1–2 years to the accession timeline. The 2024 referendum act does not address the constitutional amendment question, creating potential legal uncertainty if the referendum produces a 'Yes' result.
Heimild
Stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, Articles 2, 21, 79; Legal commentary by Ragnhildur Helgadóttir (2024)
Stjórnarskrá lýðveldisins Íslands og lögfræðileg greining Ragnhildar Helgadóttur fjalla um stjórnskipulegar forsendur fullveldisframsals og ESB-aðildar.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
The constitutional question is primarily an issue of legal sequencing rather than a substantive barrier — if the political will exists following a referendum, the amendment process would proceed. Several EU accession states (including Finland and Austria) completed constitutional amendments as part of their accession process without significant delay.
Notuð í greiningum (3)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Staðfest Styður Umsóknarríki þurfa strax að byrja aðlögun — ráða fleiri embættismenn, búa til nýjar stofnanir og breyta lögum til að aðlaga sig að ESB á meðan á ferlinu stendur.
Braut ríkisstjórnin þingskaparlög? – Umdeilt ákvæði sem hefur ítrekað valdið átökum DV
- Staðfest Styður Í stjórnarskránni er ekki stafur um skyldu Alþingis til að hafa áhrif á utanríkismál, nema um skyldu til að fá samþykki Alþingis fyrir aðild að tilteknum þjóðréttarsamningum.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Að hluta staðfest Styður Ísland þarf stjórnarskrárbreytingu til þess að geta gengið í Evrópusambandið og þarf tvö þing að samþykkja hana.