Bandaríkin hafa haft hernaðarlega hagsmuni á Íslandi vegna legu landsins við GIUK-bilið og varnarsamningsins frá 1951. Sumir fræðimenn telja að Bandaríkin vilji Ísland utan ESB til að viðhalda tvíhliða samskiptum, en engin opinber stefna styður þá túlkun.
Enska frumtextinn
The United States has historically maintained strategic interests in Iceland due to Iceland's location in the North Atlantic (controlling the GIUK gap — Greenland-Iceland-UK passage — which is critical for monitoring submarine activity) and through the 1951 bilateral defence agreement. The US maintained a permanent military presence at Naval Air Station Keflavík from 1951 until its closure in 2006. After the closure, bilateral defence cooperation continued through periodic deployments and the 2016 Iceland-US Security Cooperation Agreement, which provided US funding for upgrading military infrastructure at Keflavík. Some analysts and political commentators have argued that the US may prefer Iceland to remain outside the EU to maintain uncomplicated bilateral defence and trade relations. However, there is no documented evidence of direct US government opposition to Icelandic EU membership — the official US position has been that EU membership is Iceland's sovereign decision. The US has close EU allies (France, Germany, the Netherlands) and also has NATO allies outside the EU (Norway, Turkey), suggesting that EU membership status does not inherently conflict with US alliance interests.
Heimild
1951 US-Iceland Defence Agreement; 2016 Iceland-US Security Cooperation Agreement; US Department of State bilateral relations factsheet
Bandaríska utanríkisráðuneytið ber ábyrgð á utanríkisstefnu Bandaríkjanna og birtir reglulega yfirlýsingar og staðreyndarblöð um tvíhliða samskipti við önnur ríki.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Geopolitical analysis of US preferences regarding Iceland's EU membership is speculative. The US has publicly stated it is Iceland's sovereign choice. Some Icelandic commentators from both pro- and anti-EU perspectives have projected US preferences onto the debate without citing direct evidence. The strategic calculus may have shifted since Russia's 2022 invasion of Ukraine, which has made transatlantic unity (including EU-NATO cooperation) a higher US priority.
Notuð í greiningum (5)
Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Vísir
- Staðfest Styður NATO-aðild var tilfinningarríkt mál í áratuði á Íslandi.
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórn Bandaríkjanna hafi hag af því að halda Íslandi fyrir utan Evrópusambandið.
- Villandi Styður Bandaríkin líti þannig á að ESB-aðild Íslands myndi skarast á við varnarhagsmuni landsins.
- Villandi Andmælir Bandaríkin líti þannig á að ESB-aðild Íslands myndi skarast á við varnarhagsmuni landsins.
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild Íslands gæti veikt lítillega viðskiptahagsmuni Bandaríkjanna gagnvart Íslandi.
- Að hluta staðfest Styður Í huga Bandaríkjanna séu viðskiptahagsmunir og varnarhagsmunir samofnir hvað Ísland varðar.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á utanríkisstefnu Bandaríkjanna hafa áhrif á stöðu ESB og aðildarviðræður.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Ósannanlegt Styður Ólafur Ragnar Grímsson og Geir Haarde hafa sagt að Ísland eigi að nýta sér tvíhliða varnarsamning við Bandaríkin og halda lágri sýni fremur en að ganga í ESB á erfiðum tímum.
Trump sagður beita sér í ESB-umræðunni hér á landi Vísir
- Óstutt Andmælir Ríkisstjórn Donalds Trump vill halda Íslandi utan Evrópusambandsins vegna þess að innganga myndi veikja samningsstöðu Bandaríkjanna gagnvart Íslandi í viðskiptum og skaða varnarmál Bandaríkjanna.
- Óstutt Andmælir ESB-aðild Íslands myndi koma niður á varnarmálum Bandaríkjanna.
- Villandi Andmælir Það er í hag Bandaríkjanna að halda ríkjum Evrópu utan ESB og einöngruðum, samkvæmt Altinget.