POL-DATA-022
Sérfræðigreining
Miðlungs
Kristrún Frostadóttir, hagfræðingur að mennt og forsætisráðherra frá 2024, hefur mótað málflutning sinn um ESB-aðild út frá hagrænum, gagnraunfræðilegum skilmálum frekar en hugmyndafræðilegum. Sem forsætisráðherra hefur hún lagt aukna áherslu á þjóðfélagslega sátt og sterkt lýðræðislegt umboð; ríkisstjórnin hefur að bráðabrigði sett þjóðaratkvæðagreiðsluna fram sem atkvæðagreiðslu um «viðræður» frekar en «aðild» til að lækka upplifaða freistni við valið.
Enska frumtextinn
Kristrún Frostadóttir became leader of Samfylkingin in 2022 and Prime Minister following the 2024 elections. An economist by training (MSc from the London School of Economics), she has positioned herself as a pragmatic pro-European who frames EU membership in economic terms rather than ideological ones. Her political evolution on the EU question has been noted: in earlier statements she emphasised the economic cost-benefit analysis, while as PM she has increasingly stressed the need for broad consensus and strong democratic mandate. She is the youngest PM in Iceland's history and has sought to reach younger voters who polls suggest are more pro-EU. Her government's framing of the referendum as being about 'resuming negotiations' rather than 'joining the EU' has been a deliberate strategic choice to lower the perceived stakes.
Heimild
Samfylkingin — Leadership statements; RÚV; Morgunblaðið profiles
Leiðtogayfirlýsingar Samfylkingarinnar, RÚV og Morgunblaðið — greinargerð og viðtöl um stjórnmálalega þróun forsætisráðherra.
Fyrirvarar
Lýsingar á pólitískri „þróun“ eru háðar túlkun. Stjórnmálamenn laga skilaboð að samhengi án þess að breyta endilega um skoðun. Mótun spurningarinnar í þjóðaratkvæðagreiðslunni er bundin af stjórnarsáttmálanum og þingsályktun, ekki ákvörðuð eingöngu af forsætisráðherra.
Notuð í greiningum (25)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði í aðdraganda kosninga 2024 að hún ætlaði ekki í ESB-vegferðina vegna brýnna verkefna heima fyrir, og endurtók það í áramótaávarpi sínu.
Aðlögun að ESB sé þegar hluti af daglegu lífi Vísir
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir sagði að aðlögun Íslands að EES-markaðnum hefur fyrst og fremst haft jákvæðar afleiðingar.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að hún vildi ræða samkeppnismál, tollaumhverfi og myntbandalög í tengslum við ESB-aðild.
Áróður Crybully-ríkisstjórnarinnar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir er forsætisráðherra og leiðtogi ríkisstjórnarinnar sem rekur áframhaldandi aðildarviðræður við ESB.
Ég held að það geti verið gluggi núna fyrir Ísland Kratinn
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir, formaður Samfylkingarinnar, mun greiða atkvæði með áframhaldandi aðildarviðræðum í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst 2026.
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir telur núverandi stöðu í Evrópu og alþjóðamálum skapa tækifæri fyrir Ísland til að kanna ESB-aðild.
ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur setti aðildarviðræður við Evrópusambandið á dagskrá þvert á kosningaloforð.
ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur hefur sett aðildarviðræður við Evrópusambandið á dagskrá, þvert á það sem hún lofaði fyrir síðustu kosningar.
Evrópuréttur óhjákvæmilegur inngöngu í ESB Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórnin hyggst beita sér fyrir breytingum á Evrópurétti í auðlindamálum — það sem Kristrún kallar «íslensku leiðina».
Framsóknarflokkurinn skorar á forsætisráðherra Morgunblaðið
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra sagði fyrir kosningar að önnur mál ættu að vera í forgangi fram yfir ESB-aðildarviðræður.
- Að hluta staðfest Styður Framsóknarflokkurinn telur að afstaða Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra til ESB-aðildarviðræðna hafi breyst eftir kosningar.
Höfum við ekki nóg við peningana að gera? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra sagði í kvöldfréttum RÚV laugardagskvöldið 11. apríl 2026: «Við erum ekki að kjósa um inngöngu.»
Hvernig borðar maður spægipylsu Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún hefur sagt að ESB-andstæðingar treysti ekki dómgreind þjóðarinnar.
Kristrún og þjóðaratkvæðagreiðslan bjorn_is
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir talaði gegn því að kljúfa þjóðina með ESB-málinu fyrir þingkosningar í nóvember 2024.
Kristrún: spyrjið Þorgerði Katrínu hvað nei þýðir Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Kristrún var nauðbeygð að fylgja utanríkisráðherra í ESB-leiðangurinn og hafði gefið loforð um það við stjórnarmyndun fyrir rúmu ári.
Kristrún telur þurfa 70% stuðning við tillöguna Morgunblaðið
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði fyrir kosningar 2024 að ekki væri meirihluti á þingi fyrir ESB-aðild og að svo myndi ekki verða.
Kristrún vill sjálf dæma Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra hefur lýst því yfir að hún muni ekki leggja til aðildarsamning í seinni þjóðaratkvæðagreiðslunni ef hún hefur ekki trú á að hann treysti fullveldi, sjálfstæði og efnahagslega hagsmuni Íslands til lengri tíma.
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir mun greiða já-atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst.
Mun Evrópusambandið eyðileggja feril Kristrúnar? Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir kom til sögunnar í Samfylkingunni árið 2021.
- Að hluta staðfest Andmælir Kristrún Frostadóttir kom til sögunnar í Samfylkingunni árið 2021.
Neitunarvald Kristrúnar ónýtir þjóðaratkvæði í þágu Viðreisnar Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Kristrún forsætisráðherra hefur gefið loforð um að segja já í þjóðaratkvæðagreiðslunni um ESB-umsókn í ágúst 2026.
Ótæk stefna Viðreisnar Björn Bjarnason
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði í útvarpsviðtali 11. apríl 2026: «Við munum ekki ljúka aðildarviðræðum með þessari atkvæðagreiðslu heldur hefja þær að nýju.»
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir tók Evrópumálin af dagskrá Samfylkingarinnar fyrir kosningar.
Svör forsætisráðherra Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra lýsti því yfir á opnum fundi utanríkismálanefndar á föstudag að hún muni segja já í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst.
- Óstutt Andmælir Yfirlýsing Kristrúnar Frostadóttur gerbreytir því ferli sem ríkisstjórnin hefur kynnt um mögulegar aðildarviðræður við Evrópusambandið.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði við Morgunblaðið í ágúst 2025 að ESB-málin snertu ekki núverandi efnahagsástand.
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði í janúar 2026 fjölmiðlum að tímabært væri að setja Evrópumálin á dagskrá þar sem ríkisstjórnin hefði náð miklum árangri í helztu stefnumálum sínum.
- Að hluta staðfest Styður Stærsta stefnumál núverandi ríkisstjórnar var að ná niður vöxtum og verðbólgu.
„Þá þyrfti að fá annan forsætisráðherra" Morgunblaðið
- Staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir hefur yfirlýst að hún muni segja já í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst en muni aldrei leggja til aðildarsamning sem hún telji ekki tryggja fullveldi, sjálfstæði og efnahagslega hagsmuni til lengri tíma
Þjóðaratkvæðagreiðslan er um aðild Íslands að Evrópusambandinu Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir hefur haldið því fram að samningsstaða Íslands sé sterkari nú en þegar sótt var um aðild árið 2009.
"Þú gengur ekki svo auðveldlega út úr ESB" Morgunblaðið
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar, sagði í hlaðvarpinu Chess After Dark 27. ágúst 2024 að það sé «rosalega mikil vegferð» að fara í ferlið við að ganga í ESB og að þjóðin þurfi mikla samstöðu um það.
Tók Tusk tillit til sjávarútvegsmála Írlands? Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar, sagði í samtali við Ríkisútvarpið 10. mars 2026 að Donald Tusk hafi opinberlega sagt að ESB ætti að hlusta á smærri lönd eins og stór.
Vonar hálfpartinn að niðurstaðan verði nei Stjórnmálin
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir lýsti því yfir í Speglinum á RÚV 10. mars 2026 að hún sé jákvæð gagnvart Evrópusambandinu en að Evrópumálin hafi ekki verið ástæða þess að hún fór út í pólitík.
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir lýsti því yfir í ágúst að Evrópumálin snertu ekki núverandi efnahagsástand.