FISH-PREC-002
Opinber tölfræði
Há
Í desember 2025 lokuðu fjögur ESB-ríki — Frakkland, Þýskaland, Pólland og Holland — á beitingu Haag-viðmiðanna á sjávarútvegsfundi ráðherraráðs ESB, í fyrsta skipti á tæpum 50 árum. Afleiðingin var að Írland fékk um 57.000 tonnum minna í kvóta fyrir 2026 — þar á meðal 70% skerðingu á makríl, 41% á kolmunna og 22% á hjágildu — og írskur ráðherra lýsti niðurstöðunni sem „sviksemi“ ríkjanna sem njóta mests aðgangs að írskum sjávarlöndum.
Enska frumtextinn
In December 2025, four EU member states — France, Germany, Poland, and the Netherlands — blocked Ireland's invocation of the Hague Preferences at the EU Fisheries Council, the first time in nearly 50 years that this protection mechanism was blocked. This resulted in Ireland facing approximately 57,000 tonnes less quota for 2026, with mackerel cut by 70%, blue whiting by 41%, and boarfish by 22%. Ireland's Minister of State for Fisheries Timmy Dooley described it as an 'act of betrayal' by those who benefit most from access to Irish waters.
Heimild
RTÉ News / The Fishing Daily / The Skipper
RTÉ News er ríkisútvarp og aðaluppspretta frétta á Írlandi; The Fishing Daily og The Skipper eru fagblöð sem fjalla um sjávarútveg og kvótasamningana í Evrópu.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Kvótaskerðingin var að hluta til byggð á vísindalegri ráðgjöf (ICES) um ofveidda stofna, einkum makríl sem þriðju lönd utan ESB hafa ofveitt. Lokun á Haags-forgangsréttindum var einn af nokkrum þáttum. Enn er ósvarað lagalegum spurningum um hvort fjögur ríki geti myndað gildan neitunarminnihluta samkvæmt atkvæðagreiðslureglum ESB.
Notuð í greiningum (10)
ESB-aðild sögð jákvæð fyrir stóru útgerðirnar RÚV
- Að hluta staðfest Styður Í ráðherraráði ESB togast pólitískir hagsmunir á við vísindin og tilhneigingin er sú að veitt er umfram ráðgjöf með tilheyrandi neikvæðum áhrifum á fiskistofna.
Fylgja fordæmi Íslands og fara gegn vísindunum Vísir
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið hefur heimilað ofveiði á makríl í Norður-Atlantshafi þvert á ráðleggingar Alþjóðahafrannsóknarráðsins (ICES).
- Að hluta staðfest Styður ESB hafði upphaflega ákveðið í desember að draga saman makrílkvóta um 70 prósent árið 2026 miðað við 2025, í samræmi við ráðleggingar ICES.
- Að hluta staðfest Styður ESB lýsti áhyggjum af því að fjórhliða makrílsamningurinn kynni að stefna makrílstofninum í hættu og grafa undan samkeppni við sjávarútveg í aðildarlöndum ESB.
- Að hluta staðfest Styður Fulltrúar franskra fiskiútgerða kvörtuðu undan því að löndunum fjórum væri heimilt að veiða um of og samt flytja fiskinn til Evrópulanda, sem grafi undan samkeppni.
Gerðir samningar sviknir af ESB Vísir
- Staðfest Styður ESB tók ákvörðun um mikinn niðurskurð í aflaheimildum í sameiginlegri efnahagslögsögu sambandsins fyrir jól vegna ofveiði.
- Staðfest Styður Niðurskurðurinn í aflaheimildum náði sérstaklega til fiskimiðanna við Írland.
- Að hluta staðfest Styður Írar höfðu samning við ESB sem fól í sér sérlausn þess efnis að við verulegan niðurskurð yrði þeim tryggð ákveðin lágmarks aflahlutdeild sem kæmi af kvóta annarra ríkja.
- Staðfest Styður Samningurinn sem Írar höfðu við ESB um lágmarks aflahlutdeild gengur einnig undir heitinu Haag-viðmið.
- Að hluta staðfest Styður Írar gátu ekki komið í veg fyrir þá útfærslu á Haag-viðmiðunum sem samþykkt var vegna meirihlutareglu.
- Staðfest Styður Þegar ákvörðunin um niðurskurð var tekin var Haag-viðmiðunum ekki beitt með þeim hætti sem Írar töldu samrýmast fyrri framkvæmd.
- Að hluta staðfest Styður ESB tók ákvörðunina um niðurskurð í aflaheimildum, ekki alþjóðlegt vísindaráð.
- Staðfest Styður Forystumenn í írskum stjórnmálum og sjávarútvegi töluðu um níðingsskap ESB í tengslum við ákvörðun um niðurskurð í aflaheimildum.
- Að hluta staðfest Styður Frakkland, Þýskaland, Pólland og Holland komu í veg fyrir að Haag-viðmiðin yrðu virt að fullu í krafti íbúafjölda síns.
- Að hluta staðfest Styður Reynsla Íra sýnir að ekki sé hægt að treysta því að ESB standi við gerða samninga.
- Að hluta staðfest Styður Sérlausnir á sviðum undir einkavaldi ESB lúta sama ákvörðunarkerfi og aðrar ráðstafanir innan stefnunnar.
- Staðfest Styður Fyrirkomulag sem ekki er fest í frumrétti ESB heldur byggir á framkvæmd innan sameiginlegrar stefnu er háð meirihlutavilja innan ráðherraráðsins.
Hreppaflutningar umræðunnar Blog.is (Heimssýn)
- Að hluta staðfest Styður Írland gerði samning um forgang sinn að írskum miðum ef kæmi til mikils niðurskurðar á aflaheimildum innan ESB.
- Að hluta staðfest Styður Írski samningurinn um forgang að írskum miðum reyndist haldlaus þegar á reyndi.
- Að hluta staðfest Styður Írskt fyrirkomulag um forgang að hafsvæðum var ekki fest í frumrétti ESB heldur háð meirihlutaákvörðunum samkvæmt 3. gr. TFEU.
Írland v.s. Ísland. Munar bara einum staf? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ICES metur makrílstofninn nú undir öryggismörkum og mælir með 70% niðurskurði á makrílveiðum við Írland.
- Að hluta staðfest Styður Makríll hefur verið ofveiddur árum saman í Norður-Atlantshafi.
- Staðfest Styður Fyrirhugaður niðurskurður á makrílveiðum við Írland er 70%.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Bretar og Írar beyttu neitunarvaldi sínu og sögðu að þeir myndu ekki fallast á að sjávarútvegskaflinn yrði opnaður í aðildarviðræðum nema samið yrði um makrílveiðar.
Tók Tusk tillit til sjávarútvegsmála Írlands? Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Fyrir síðustu jól beittu stjórnvöld í Póllandi sér fyrir því ásamt Frakklandi, Þýzkalandi og Hollandi að samningur Írlendinga við ESB um sjávarútvegsmál yrði sniðgenginn.
- Að hluta staðfest Styður Írskir ráðamenn gátu ekki komið í veg fyrir að stóru ríkin snemmtu yfir þá og haft samning þeirra við ESB að engu.
Valdið færi annars til Brussel Vísir
- Að hluta staðfest Styður Fjölmennustu ríki ESB komu nýverið í veg fyrir í Ráðherraráðinu að staðið væri við samning sem Írland gerði við sambandið í sjávarútvegsmálum.
Valdið færi annars til Brussel stjornmalin
- Að hluta staðfest Styður Fjölmennustu ríki Evrópusambandsins komu nýverið í veg fyrir að staðið væri við samning sem Írland hafði gert við sambandið í sjávarútvegsmálum.
Valdið yfir sjávarútvegsmálunum færi til Brussel Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Írsk stjórnvöld reyndu að virkja samning sem gerður var við Efnahagsbandalag Evrópu í lok áttunda áratugar vegna mikils niðurskurðar á aflaheimildum.
- Að hluta staðfest Styður Þýskaland, Frakkland, Pólland og Holland komu í veg fyrir að Írland gæti virkjað eldri samning sinn um sjávarútveg, í krafti íbúafjölda síns.