Í ESB ríkir umtalsverð samþjöppun í fiskveiðunum — smábátaflotinn (skip undir 12 metrum) er um 73% flotans að fjölda en hefur einungis um 6% af heildartonnaskattalið og lítinn hlut í kvótum. Þrátt fyrir yfirlýst markmið sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu um vernd smábátasjávarútvegar hefur markaðsvæðing veiðiréttinda í nokkrum aðildarríkjum leitt til svipaðrar samþjöppunar og þekkist á Íslandi.
Enska frumtextinn
Ownership concentration in EU fisheries is significant and mirrors patterns seen in Iceland's ITQ system. In the Netherlands, a small number of family-run companies control the majority of pelagic fishing quota. In Spain, large fleet operators dominate the distant-water fleet. The EU's small-scale coastal fleet (vessels under 12 metres) represents approximately 73% of the fleet by number but holds only about 6% of the tonnage and a small share of total quota. Research shows that the marketisation of fishing rights within several EU member states has led to consolidation similar to Iceland's experience, despite the CFP's stated objectives of protecting small-scale fisheries and coastal communities. The European Parliament has repeatedly called for stronger protections for small-scale fisheries in quota allocation, but implementation varies widely across member states.
Heimild
European Parliament Research Service — Fisheries Ownership and Concentration in the EU
Greining Rannsóknarþjónustu Evrópuþingsins um eignarhaldssamþjöppun og skiptingu veiðiréttinda í sjávarútvegi ESB-ríkjanna.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Samþjöppunarmynstur er mjög breytilegt milli aðildarríkja – Danmörk og Holland búa við mikla samþjöppun á meðan ríki við Miðjarðarhaf hafa sundurleitari flota. ESB hefur gripið til aðgerða til að styðja við smábátaútgerð (EMFAF-sjóðurinn, ívilnandi reglur um aðgang) sem ekki eru til staðar í íslenska kerfinu. Beinn samanburður á samþjöppun innan ESB og samþjöppun í íslenska aflamarkskerfinu (ITQ) krefst vandlegrar samhengisgreiningar.
Notuð í greiningum (6)
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Núverandi íslenskt kvótakerfi nær þegar þeim markmiðum sem andstæðingar ESB-aðildar vara við — þ.e. sjávarpláss leggjast af og fiskur er fluttur óunninn úr landi.
ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Spænskir og aðrir suður-evrópskir togarar starfa við allt annað launaumhverfi en íslenskar útgerðir og geta greitt mun lægra kaup til sjómanna.
Hver er reynsla Svía af 30 ára ESB aðild? Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Litlum strandveiðimönnum í Svíþjóð hafa verið boðnir styrkir til að hætta veiðum, sem hefur leitt til þess að meirihluti sænskra smábátaútgerða hefur þurrkast út.
Kvótahopp og ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Fáeinar stórauðugar fjölskyldur og alþjóðlegar samsteypur eiga megnið af sjávarútveginum í Evrópu.
Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kvótakerfið hefur í reynd skapað aðgang að auðlind sem getur gengið milli kynslóða í gegnum eignarhald fyrirtækja, þótt formlega sé ekki um eignarrétt yfir fiskinum að ræða.
- Að hluta staðfest Styður Í núverandi kerfi skiptir í reynd litlu máli hvort ESB ráðskist með þjóðarauðlindina eða hvort hún sitji áfram hjá fámennum hópi einkaaðila innanlands, þar sem þjóðin hefur takmarkað vald yfir henni hvort sem er.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á veiðistjórnunarkerfi Íslands sem höfundur óskar eftir rúmast innan regluverks ESB og skylda meira að segja góðan hluta þeirra.