Þegar ESB-viðskiptakerfi með losunarheimildir (ETS) fyrir flugið var tekið upp í EES-samninginn árið 2023, samdi Ísland um sérstaka aðlögun þar sem óskað var eftir mati á neikvæðum áhrifum á samkeppnisstöðu Keflavíkurflugvallar sem millilendingarhöfn milli Evrópu og Norður-Ameríku. Draghi-skýrslan (september 2024) staðfesti þessa sérstöðu með almennum orðum um að flug-ETS raskist samkeppnisstöðu tengitenginga innan EES.
Enska frumtextinn
Iceland negotiated a special adaptation when the EU Emissions Trading System (ETS) for aviation was incorporated into the EEA Agreement in 2023, requesting assessment of negative effects on competitive conditions at Keflavík transit airport for air services between Europe and North America. In September 2024, the Draghi Report on EU competitiveness (~400 pages) validated Iceland's position, stating that the aviation ETS 'distorts competitive position of connecting hubs within European Economic Area' and 'can lead to carbon leakage.' The ETS review consultation deadline was set for 8 July 2025. This represents the highest-profile EU economic report of 2024 echoing a specific Icelandic concern about EEA implementation.
Heimild
Brussel-vaktin (Sendiráð Íslands í Brussel) — 13. september 2024 og 2. maí 2025
Brussel-vaktin er fréttabréf sendiráðs Íslands í Brussel sem fylgist reglulega með stefnumörkun ESB og EES-málum fyrir íslenska hagsmunaaðila og stjórnvöld.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Umfjöllun Draghi-skýrslunnar um röskun vegna losunarheimildakerfis í flugi er almenn athugasemd um tengistöðvar, ekki sérstaklega um Ísland – en Brussel-vaktin túlkar hana sem staðfestingu á sértækum áhyggjum Íslands vegna Keflavíkur. Niðurstaða endurskoðunar losunarheimildakerfisins kann að taka á samkeppnislegum áhyggjum Íslands eða ekki. Staða Keflavíkur sem tengistöðvar í flugi yfir Atlantshafið gerir þetta mál einstakt fyrir Ísland innan EES-samhengisins.
Notuð í greiningum (1)
Vongóður um leiðréttingu á stöðu Íslands í ETS Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Ísland fékk eins ríkis aðlögun á ETS-kerfinu í flugi í EES-samninginn.
- Staðfest Styður Hagsmunagæslan sem nú er í gangi snýst um að samkeppnishallinn sem ETS-kerfið leiðir til verði leiðréttur í kerfinu sjálfu.
- Að hluta staðfest Styður Tillögur Íslands lúta m.a. að því að viðmiðunarvegalengdir í flugi verði minnkaðar fyrir Ísland vegna landfræðilegrar legu landsins.
- Að hluta staðfest Styður Ef ekki tekst að leiðrétta samkeppnishallann í ETS-kerfinu sjálfu verður leitað að sértækri aðlögun fyrir Ísland á grundvelli viðurkenningar á sérstöðu landsins.