Landskjörstjórn fellst á tillögur um nýtt orðalag
Raddir í greininni
Niðurstöður
Að hluta staðfest Landskjörstjórn telur að tvær nýjar tillögur að spurningu þjóðaratkvæðagreiðslunnar 29. ágúst samræmist meginsjónarmiðum um að spurningin eigi að vera skýr, skiljanleg og hlutlæg. Annað
Landskjörstjórn telur tvær nýjar tillögur að spurningu sem lögð verði undir landsmenn í þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst. Tillögurnar frá stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis eru taldar samræmast meginsjóðanarmiðum um að spurningin eigi að vera skýr, skiljanleg og hlutlaus.
Fullyrðing: Landskjörstjórn telur að tvær nýjar tillögur að spurningu þjóðaratkvæðagreiðslunnar 29. ágúst samræmist meginsjónarmiðum um að spurningin eigi að vera skýr, skiljanleg og hlutlæg.
SOV-PARL-008 staðfestir að Landskjörstjórn skilaði umsögn 10. apríl 2026 þar sem mælt var með opnara og hlutlausara orðalagi spurningarinnar og einfaldari já/nei svarmöguleikum. Heimildirnar staðfesta meginsjónarmið Landskjörstjórnar um skýrleika og hlutleysi en ná ekki yfir nýja umsögn frá 1. maí 2026 þar sem nefndin metur tvær nýjar tillögur stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar. Sjálft matið á því hvort nýju tillögurnar samræmist þessum sjónarmiðum er því ekki staðfest beint í staðreyndagrunni.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta upphaflegar athugasemdir landskjörstjórnar (10. apríl 2026) en ekki nýrri umsögn um endurskoðaðar tillögur stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar. Frumheimild — umsögn landskjörstjórnar 1. maí 2026 — liggur sennilega fyrir í erindaskrá Alþingis (mál 516) en hefur ekki verið dregin saman í staðreyndagrunninn.
Staðfest Landskjörstjórn gerði áður athugasemdir við að talað yrði um að "halda áfram" viðræðum við Evrópusambandið í spurningunni. Annað
landskjörstjórn hafði áður gert athugasemdir við að talað yrði um að „halda áfram" viðræðum við Evrópusambandið
Fullyrðing: Landskjörstjórn gerði áður athugasemdir við að talað yrði um að "halda áfram" viðræðum við Evrópusambandið í spurningunni.
SOV-PARL-008 staðfestir beint að Landskjörstjórn skilaði umsögn 10. apríl 2026 þar sem gerðar voru athugasemdir við orðalagið „Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?“. Nefndin benti á að spurningin gefi til kynna að viðræðum hafi ekki verið slitið — atriði sem sjálft er umdeilt — og að kjósendur sem telja að viðræðum hafi verið slitið ættu erfitt með að svara já eða nei án þess að taka óbeina afstöðu til þeirrar forsendu. Þetta passar nákvæmlega við fullyrðingu greinarinnar.
Samhengi sem vantar
Umsögn Landskjörstjórnar er aðgengileg í erindaskrá Alþingis fyrir mál 516. Þorsteinn Pálsson (DV 16. apríl 2026) hefur efast um hvort nefndin hafi farið út fyrir umboð sitt með athugasemdum um efni umfram spurningarformið sjálft.
Staðfest Svarmöguleikar í þjóðaratkvæðagreiðslunni yrðu «Já» og «Nei». Annað
Svarmöguleikarnir yrðu „Já" og „Nei".
Fullyrðing: Svarmöguleikar í þjóðaratkvæðagreiðslunni yrðu «Já» og «Nei».
SOV-PARL-008 staðfestir að Landskjörstjórn lagði til einfaldara já/nei svarform fremur en að endurtaka spurninguna í svörunum. Þetta passar við fullyrðingu greinarinnar um að svarmöguleikarnir verði «Já» og «Nei». Fyrra mat úr fullyrðingabanka (líkindi 0.775) flokkaði sambærilega fullyrðingu sem stutta að hluta vegna óstaðfests orðalags atkvæðaseðils, en hér er fullyrðingin afmarkaðri og einungis um já/nei-form svaranna.
Samhengi sem vantar
Þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi (SOV-DATA-006) og endanlegt orðalag spurningar og atkvæðaseðils ræðst af lokaafgreiðslu Alþingis. POLL-DATA-010 minnir á að orðalag getur haft veruleg áhrif á niðurstöður — allt að 10 prósentustig.