Nútíminn
FjölmiðillNews outlet
Stofnun — hlutlaus um ESB-aðild.
Umfjöllun
Dreifing niðurstaðna yfir allar fullyrðingar sem birtust í umfjöllun Nútíminn.
Málefni
Greinar (15)
Kristrún og Þorgerður segja Grænlandsdeiluna hafa áhrif á ESB-umræðuna
ESB-tillaga Þorgerðar Katrínar hangir á bláþræði
Atvinnulífið snýst gegn ESB-viðræðum
Makrílsamningur Þorgerðar Katrínar í ljósi ummæla Össurar
Þorgerður Katrín: Grænland er ástæða ESB-umsóknar Íslands
RÚV birtir ekki gagnrýni Ólafs Ragnars
ESB útskýrir aðlögun umsóknarríkja
Segir Ísland tipla inn í ESB án umræðu
Bubbi Morthens segir að fólk eigi aldrei að kjósa Viðreisn
ESB setur Ísland í sama flokk og Gana og Ástralíu
Ólafur Ragnar svarar Carl Bildt: Stjórnarskrárlega ómögulegt
Ekkert samráð við þjóðina um ESB-kosningu
Kristrún sneri baki við Þorgerði Katrínu
Utanríkisráðherra segir við Politico að Ísland geti klárað ESB viðræður á mettíma
Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (11)
Heimildir vantar Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra og formaður Samfylkingar mætti ekki á sjónvarpsfund formanna stjórnmálaflokka til að ræða þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar um þjóðaratkvæðagreiðslu vegna ESB-umsóknar. Fullyrt Flokkastefnur
Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra og formaður Samfylkingar mætti ekki á sjónvarpsfund formanna stjórnmálaflokka til að ræða þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðagreiðslu vegna ESB-umsóknar.
Engar heimildir í staðreyndagrunninum fjalla beint um fjarveru Kristrúnar af sjónvarpsfundi formanna. PARTY-DATA-016 staðfestir að Kristrún er formaður Samfylkingarinnar og forsætisráðherra, og POLITICAL-DATA-003 staðfestir ráðherrastöðu hennar. Þingsályktunartillaga Þorgerðar Katrínar er staðfest í SOV-LEGAL-028. Sjálf fjarvistan af sjónvarpsfundi er hins vegar ekki staðfest eða afsönnuð af fyrirliggjandi heimildum.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta bakgrunnsatriði (Kristrún er forsætisráðherra, þingsályktunin var lögð fram) en engar heimildir fjalla um sjónvarpsfundinn sjálfan eða fjarveru Kristrúnar af honum.
Að hluta staðfest Þingsályktun Þorgerðar Katrínar um þjóðaratkvæðagreiðslu vegna ESB-umsóknar var kynnt á alþingi sama dag og sjónvarpsfundurinn var haldinn. Fullyrt Fullveldi
Þann sama dag var þingsályktun Þorgerðar Katrínar kynnt á alþingi.
SOV-LEGAL-028 staðfestir að þingsályktunartillagan var lögð fram á alþingi föstudaginn 7. mars 2026. SOV-PARL-001 staðfestir að Þorgerður Katrín flutti tillöguna 9. mars 2026. Dagsetning sjónvarpsfundarins er hins vegar ekki staðfest í heimildum, þannig að ekki er hægt að sannreyna hvort tvennt hafi verið sama daginn. Grunnforsenda fullyrðingarinnar — að Þorgerður Katrín hafi lagt fram þingsályktun — er vel studd.
Samhengi sem vantar
Heimildir gefa tvær mismunandi dagsetningar: SOV-LEGAL-028 segir 7. mars (föstudagur) og SOV-PARL-001 segir 9. mars (mánudagur). Ekki er ljóst á hvaða degi sjónvarpsfundurinn var haldinn, svo ekki er hægt að staðfesta tímasambandið.
Að hluta staðfest Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-umsókn er stærsta pólitíska mál ríkisstjórnarinnar og jafnframt það umdeildasta. Fullyrt Fullveldi
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-umsókn er stærsta pólitíska mál ríkisstjórnarinnar og jafnframt það umdeildasta.
Heimildir styðja að þjóðaratkvæðagreiðslan sé mjög umdeild — SOV-PARL-005 lýsir harðri andstöðu stjórnarandstöðunnar og POL-DATA-024 sýnir að upplýsingaherferðin hefur valdið pólitískum deilum. PARTY-DATA-013 staðfestir að þetta var lykilatriði í stjórnarsáttmálanum. Hins vegar er fullyrðingin um að þetta sé «stærsta» málið mat sem heimildir styðja ekki beint — ríkisstjórnin hefur einnig lagt áherslu á ríkisfjármál og efnahagsmál samkvæmt PARTY-DATA-016.
Samhengi sem vantar
Samkvæmt PARTY-DATA-016 sagði Kristrún fyrir kosningar að forgangsverkefnin væru efnahagsmál, ríkisfjármál og heilbrigðismál. Hvort þjóðaratkvæðagreiðslan sé «stærsta» málið fer eftir mælikvarða — hún er án efa umdeildasta málið, en hvort hún sé stærsta er matskennd fullyrðing.
Að hluta staðfest Til að fá þingsályktun um ESB-þjóðaratkvæðagreiðsluna samþykkta á alþingi þarf ríkisstjórnarmeirihlutinn að standa saman. Fullyrt Fullveldi
Til að fá þingsályktun samþykkta á alþingi þarf ríkisstjórnarmeirihlutinn að standa saman.
PARTY-DATA-013 staðfestir að stjórnarflokkarnir þrír hafa 32 af 63 þingsætum — mjór meirihluti. Þar sem stjórnarandstaðan er á móti þingsályktuninni (SOV-PARL-005) þarf meirihlutinn að standa saman til samþykktar. Fullyrðingin er í meginatriðum rétt en einföld — fræðilega gæti einstakur stjórnarandstöðuþingmaður greitt atkvæði með og vegið upp fráhvarf úr stjórnarmeirihutanum.
Samhengi sem vantar
Flokkur fólksins er ESB-efasemdarflokkur þrátt fyrir þátttöku í ríkisstjórninni (PARTY-DATA-013). Samþykkt þingsályktunarinnar krefst einfalds meirihluta, og mögulegt er að einstakir þingmenn frá stjórnarandstöðu greiði atkvæði með — eða að einstakir stjórnarþingmenn brjóti línuna.
Heimildir vantar Þorgerður Katrín utanríkisráðherra lenti í harðri orðasenu við Sigmund Davíð formann Miðflokksins sem vakti athygli á að Kristrún þvæði hendur sínar af ESB-málinu. Fullyrt Flokkastefnur
Hún lenti í stælum við Sigmund Davíð formann Miðflokksins sem vakti athygli á að Kristrún þvæði hendur sínar af málinu.
Engin heimild staðfestir tiltekna «harða orðasenu» milli Þorgerðar Katrínar og Sigmundar Davíðs. POLITICAL-DATA-012 staðfestir hlutverk Þorgerðar sem utanríkisráðherra og PARTY-DATA-012 staðfestir formannsstöðu Sigmundar Davíðs í Miðflokknum. PARTY-DATA-016 fjallar um afstöðu Kristrúnar til ESB-málsins og stefnubreytingu hennar, en engin heimild vísar í þessa tilteknu atburðarás eða orðasenu.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta bakgrunn allra þriggja aðila — hlutverk, flokka og afstöður — en segja ekkert um þennan tiltekna atburð. Til þess að staðfesta þyrfti beina lýsingu á samskiptunum, t.d. úr þingfundargerðum eða fjölmiðlaumfjöllun.
Að hluta staðfest Svokallað kjarnorkuákvæði í þingskölum vofir yfir ESB-málinu samkvæmt frétt Nútímans. Fullyrt Fullveldi
Nútíminn birti frétt um að svokallað kjarnorkuákvæði í þingskölum vofir yfir ESB-málinu.
Heimildir staðfesta að þingsköp Alþingis innihalda ákvæði sem gætu haft áhrif á afgreiðslu ESB-málsins. SOV-LEGAL-019 fjallar um 24. grein þingskapa um samráðsskyldu utanríkismálanefndar, og SOV-LEGAL-028 lýsir andstöðu vegna ófullnægjandi samráðs. SOV-DATA-002 og SOV-LEGAL-027 fjalla um stjórnarskrárfyrirkomulag sem gæti tafið ferlið. Hins vegar er hugtakið «kjarnorkuákvæði» ekki útskýrt í heimildum og frétt Nútímans er ekki í staðreyndagrunninum.
Samhengi sem vantar
Hugtakið «kjarnorkuákvæði» er ekki skilgreint í heimildum. Líklega er átt við ákvæði sem gæti stöðvað eða tafið þingsályktunina, en nákvæmlega hvaða ákvæði er átt við er óljóst. Frétt Nútímans er ekki í staðreyndagrunninum og ekki hægt að sannreyna efni hennar.
Að hluta staðfest Þórunn Sveinbjarnardóttir er þingforseti og þingmaður Samfylkingar. Fullyrt Flokkastefnur
Þórunn Sveinbjarnardóttir er þingforseti. Hún er þingmaður Samfylkingar.
POLITICAL-DATA-008 staðfestir að Þórunn Sveinbjarnardóttir er þingmaður Samfylkingarinnar, kosin í Suðvesturkjördæmi. Hins vegar staðfesta engar heimildir í grunninum beint að hún gegni embætti þingforseta. Þingræðurnar sýna hana í forsetahlutverki (hún stýrir umræðum og nefnir «forseti» í ræðum frá 2025), sem styður fullyrðinguna óbeint.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta flokksaðild Þórunnar en ekki formlega embætti þingforseta. Þingræðurnar benda þó sterklega til þess að hún gegni því hlutverki — hún stýrir fundargöngu og er nefnd «forseti» í umræðum.
Staðfest Þjóðaratkvæðagreiðslan um ESB-aðild Íslands fer fram 29. ágúst 2026. Fullyrt Annað
ef þjóðin samþykkir að hefja þær á ný í þjóðaratkvæðagreiðslu sem fram fer 29. ágúst
Margar heimildir staðfesta dagsetninguna 29. ágúst 2026. SOV-PARL-007 vísar í frumvarp 516 frá 6. mars 2026 þar sem dagsetningin er sett fram, og SOV-PARL-001 staðfestir hana í flutningsræðu utanríkisráðherra 9. mars 2026. SOV-DATA-006 og SOV-PARL-011 styðja einnig dagsetninguna.
Samhengi sem vantar
Þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi en ekki bindandi fyrir Alþingi. Stjórnarandstaðan hefur gagnrýnt dagsetninguna sem of nálæga til að tryggja næga umræðu samkvæmt SOV-DATA-006.
Utanríkisráðherra segir við Politico að Ísland geti klárað ESB viðræður á mettíma Nútíminn
Staðfest Þjóðaratkvæðagreiðsla um hvort halda eigi áfram viðræður um aðild Íslands að ESB verður haldin 29. ágúst 2026. Fullyrt Fullveldi
Þjóðaratkvæðagreiðsla um hvort halda eigi áfram viðræður um aðild Íslands að ESB verður ekki haldin fyrr en 29. ágúst næstkomandi.
Margar heimildir staðfesta dagsetninguna 29. ágúst 2026. SOV-PARL-007 vísar í frumvarp 516 frá 6. mars 2026 þar sem dagsetningin er sett fram, og SOV-PARL-001 staðfestir hana í flutningsræðu utanríkisráðherra 9. mars 2026. SOV-DATA-006 og SOV-PARL-011 styðja einnig dagsetninguna.
Samhengi sem vantar
Þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi en ekki bindandi fyrir Alþingi. Stjórnarandstaðan hefur gagnrýnt dagsetninguna sem of nálæga til að tryggja næga umræðu samkvæmt SOV-DATA-006.
Að hluta staðfest New York Times skrifar að áhugi á ESB hafi aukist á Íslandi samhliða aukinni umræðu um öryggismál og stöðu norðurslóða. Fullyrt Kannanir
Í fréttinni er því lýst hvernig áhugi á Evrópusambandinu hafi aukist á Íslandi á sama tíma og umræða um öryggismál og stöðu norðurslóða hefur færst í aukana.
Sá efnislegi kjarni að stuðningur við ESB-aðild hafi aukist er vel studdur: POLL-DATA-001 og POLL-DATA-004 sýna að fylgi reis úr um 30% árið 2022 í um 45% undir lok árs 2025. POLL-DATA-027 staðfestir jafnframt vaxandi áhyggjur almennings af alþjóðamálum og öryggi. Fullyrðingin er þó endursögn á efni New York Times-greinar sem ekki er í grunninum, og orsakatenging milli öryggisumræðu og ESB-áhuga er túlkun fremur en mæld staðreynd.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-027 mælir viðhorf til alþjóðamála almennt, ekki ESB-stuðning sérstaklega, og varar við að vaxandi áhyggjur samrýmist mörgum stefnuviðbrögðum. POLL-DATA-009 minnir á að ESB-stuðningur fylgir efnahagslegri óvissu, svo öryggisumræðan ein skýrir ekki þróunina.
Kristrún og Þorgerður segja Grænlandsdeiluna hafa áhrif á ESB-umræðuna Nútíminn
Að hluta staðfest Í íslenskri umræðu hafa Kristrún og Þorgerður Katrín oftar rætt efnahagsleg rök fyrir mögulegri ESB-aðild, svo sem áhrif á viðskipti. Fullyrt Flokkastefnur
Í íslenskri umræðu hafa Kristrún Frostadóttir og Þorgerður Katrín oftar rætt efnahagsleg rök fyrir mögulegri aðild að Evrópusambandinu, svo sem áhrif á viðskipti, stöðu Íslands innan Evrópu og framtíðarsamskipti við helstu viðskiptalönd landsins.
Heimildir styðja að ráðherrarnir leggi áherslu á efnahagsleg rök í innlendri umræðu. POL-DATA-022 lýsir Kristrúnu sem hagkvæmum Evrópusinna sem rammar ESB-aðild fremur í efnahagslegu en hugmyndafræðilegu ljósi, og POL-DATA-012 staðfestir efnahagsleg rök eins og lægri fjármagnskostnað. Fullyrðingin er hins vegar samanburðarstaðhæfing — að efnahagsrök séu rædd «oftar» innanlands — sem engin heimild mælir beint eða telur.
Samhengi sem vantar
Engin heimild ber saman tíðni efnahagslegra og öryggistengdra raka í málflutningi ráðherranna innanlands. SOV-PARL-001 sýnir að Þorgerður Katrín hefur einnig lagt ríka áherslu á fullveldi og öryggi á Alþingi, svo skiptingin er ekki einhlít.
Kristrún og Þorgerður segja Grænlandsdeiluna hafa áhrif á ESB-umræðuna Nútíminn