← Til baka á Raddirnar

Finnbogi Jónasson

Einstaklingur

Aðstoðaryfirlögregluþjónn hjá greiningardeild ríkislögreglustjóra

Aðstoðaryfirlögregluþjónn hjá greiningardeild ríkislögreglustjóra — hlutlaus um ESB-aðild.

Afstaða
Hlutlaus
Fullyrðingar 5
Greinar 2
Tilvitnað 3 Umorðað 6

Yfirlit

Að hluta staðfest: 5

Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.

Fullyrðingar (5)

Að hluta staðfest Lögreglan telur að sum ríki kunni að sjá sér hag í ESB-aðild Íslands vegna náttúruauðlinda landsins. Umorðað Fullveldi
Þá sé líka horft til þess að sum ríki eða aðrir aðilar kunni að sjá sér hag í því að Ísland verði hluti af sambandinu vegna auðlindanna sem hér er að finna.

TRADE-DATA-022 staðfestir að ESB hefur hagsmuni af Íslandi, meðal annars vegna sjávarauðlinda sem myndu falla undir sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna. SOV-DATA-019 nefnir einnig auðlindaákvæðið og áhyggjur af ESB-aðild hvað varðar yfirráð yfir auðlindum. Þó styðja þessar heimildir undirliggjandi hugmyndina um erlenda hagsmuni af íslenskum auðlindum er ekki hægt að sannreyna að þetta sé sérstaklega mat lögreglunnar — heimildir koma frá fræðimönnum og ESB-skjölum.

Samhengi sem vantar

Heimildin TRADE-DATA-022 bendir á að ESB hefði hag af sjávarauðlindum Íslands, en tekur jafnframt fram að Ísland sé ekki í forgangi hjá ESB og aðild þess hefði «lágmarksáhrif» á efnahag sambandsins. Fullyrðingin er eiginlega um mat lögreglunnar, en engar lögreglutengdar heimildir eru tiltækar í staðreyndagrunni.

Lögregla metur ógn af erlendum áhrifum á ESB-atkvæðagreiðslu Vísir

Að hluta staðfest Upplýsingar frá erlendum samstarfsaðilum lögreglunnar sýna að reynt hefur verið að hafa áhrif á kosningar í öðrum ríkjum. Umorðað Fordæmi
Hann segir upplýsingar frá erlendum samstarfsaðilum sýna að reynt hafi verið að hafa áhrif á kosningar í öðrum ríkjum.

POLL-DATA-025 sýnir að 62,1% íslenskra svarenda sögðust hafa séð rangar eða villandi upplýsingar sem ætlað var að hafa áhrif á alþingiskosningarnar 2024 — sem staðfestir almennt viðhorf um upplýsingaóreiðu í kosningum. PARTY-DATA-022 greinir frá tengiliðum erlends pólitísks ráðgjafa við íslenska stjórnmálaflokka. Hins vegar vísar engin heimild beint til upplýsinga frá erlendum lögregluyfirvöldum eða leyniþjónustum.

Samhengi sem vantar

Heimildir staðfesta almennt að erlend áhrif á kosningar séu þekkt fyrirbæri á alþjóðavettvangi, en staðreyndagrunnurinn inniheldur engin gögn frá erlendum lögregluyfirvöldum eða leyniþjónustum sem vísað er til. Fullyrðingin byggir á frumheimild (yfirlýsing lögreglunnar) sem er utan gagnagrunnsins.

Heimildir: POLL-DATA-025

Lögregla metur ógn af erlendum áhrifum á ESB-atkvæðagreiðslu Vísir

Að hluta staðfest Meðal leiða til erlendra áhrifa á kosningar eru áróður, þrýstingur á kjósendur, ólögleg fjármögnun og hótanir gegn þeim sem taka þátt í opinberri umræðu. Tilvitnað Fullveldi
sambærilegar tilraunir geti beinst að Íslandi, meðal annars með áróðri, þrýstingi á kjósendur, ólöglegri fjármögnun eða hótunum gegn þeim sem taka þátt í opinberri umræðu.

SOV-LEGAL-025 staðfestir lög um bann við erlendum fjárframlögum til stjórnmálasamtaka, sem tengist ólöglegri fjármögnun. POLL-DATA-025 sýnir að 62,1% svarenda höfðu orðið varir við rangar eða villandi upplýsingar í aðdraganda kosninga 2024 — sem styður hugmyndina um áróður. Heimildir taka þó ekki til allra nefndra aðferða; sérstaklega vantar gögn um þrýsting á kjósendur og hótanir gegn þátttakendum í opinberri umræðu á Íslandi.

Samhengi sem vantar

SOV-LEGAL-025 tekur fram að lögin ná eingöngu til fjárframlaga, ekki óbeinna áhrifa eins og ráðgjafar eða óformlegra samskipta. Fullyrðingin telur upp fjórar aðferðir en heimildir staðfesta aðeins tvær þeirra (áróður og ólöglega fjármögnun) í íslensku samhengi. Engin heimild nefnir beint þrýsting á kjósendur eða hótanir á Íslandi.

Lögregla metur ógn af erlendum áhrifum á ESB-atkvæðagreiðslu Vísir

Að hluta staðfest Greiningardeildin hjá ríkislögreglustjóra hyggst meta hvort erlend ríki eða aðrir hagsmunaaðilar reyni að hafa áhrif á þjóðaratkvæðið um ESB-aðild á Íslandi. Tilvitnað Fullveldi
Til stendur að leggja mat á það af hálfu greiningardeildar ríkislögreglustjóra hvort erlend ríki eða erlendir aðrir hagsmunaaðilar kunni að reyna að hafa áhrif á þjóðaratkvæðið í lok sumars um það hvort sækjast eigi á ný eftir inngöngu í Evrópusambandið.

SOV-PARL-005 staðfestir að utanríkisráðherra varaði við erlendum afskiptum af þjóðaratkvæðinu og sagði þau óásættanleg, hvort sem um ESB eða önnur ríki væri að ræða. Þetta styður almenna umræðu um erlend áhrif á kosningaferlið. Hins vegar nefnir engin heimild greiningardeild ríkislögreglustjóra sérstaklega, né þau áform deildarinnar að meta erlend áhrif. Fullyrðingin er því aðeins studd að hluta — umræðan um erlend afskipti er staðfest, en hlutverk lögreglunnar er ekki staðfest.

Samhengi sem vantar

Engin heimild nefnir greiningardeild ríkislögreglustjóra eða áform hennar um mat á erlendum áhrifum. SOV-LEGAL-025 lýsir banni við erlendum fjárframlögum til stjórnmálasamtaka, en tekur ekki til ólöglegra áhrifa eða njósnastarfsemi. Til þyrfti yfirlýsingu frá ríkislögreglustjóra eða opinbera staðfestingu á þessum áformum.

Heimildir: SOV-PARL-005

Hvað með afskipti Evrópusambandsins? Stjórnmálin

Að hluta staðfest Lögregluyfirvöld á Íslandi líta til þess hvort ríki með sérstakan hag af auðlindum Íslands gætu reynt að hafa áhrif á þjóðaratkvæðagreiðsluna. Tilvitnað Fullveldi
"Það eru ríki sem gætu séð hag í því að Ísland sé hluti af Evrópusambandinu, þau hafi mögulega einhvers konar auðlindir sem að menn sjá fyrir að þeir gætu sótt í," sagði hann enn fremur.

SOV-PARL-005 staðfestir að utanríkisráðherra varaði við erlendum afskiptum af þjóðaratkvæðinu og nefndi ESB og önnur ríki. Almennt styðja heimildir þá umræðu að erlend afskipti séu áhyggjuefni. Hins vegar nefna heimildir ekki lögregluyfirvöld né greiningardeild ríkislögreglustjóra í þessu samhengi. Tilvitnunin í fullyrðingunni bendir til sérstaks einstaklings sem ræðir auðlindahagsmuni erlendra ríkja, en staðreyndagrunnurinn inniheldur enga heimild sem tengir lögregluyfirvöld beint við þetta mat.

Samhengi sem vantar

SOV-DATA-019 og SOV-LEGAL-017 fjalla um auðlindavernd og stjórnarskrárákvæði, en tengja þessi málefni ekki við lögregluyfirvöld eða erlend áhrif á kosningar. SOV-DATA-020 nefnir bandaríska og erlenda fjárfestingarhagsmuni á Íslandi en nefnir ekki lögreglulegt eftirlit. Til þyrfti yfirlýsingu frá ríkislögreglustjóra eða opinbera fréttaflutning til fullrar staðfestingar.

Heimildir: SOV-PARL-005

Hvað með afskipti Evrópusambandsins? Stjórnmálin

Greinar (2)