Bandarísk einkafyrirtæki (Alcoa og Century Aluminum) reka stór álver á Íslandi og Bandaríkin halda áfram hernaðarlegum hagsmunum tengdum GIUK-bilinu í Norður-Atlantshafinu. Greiningarmenn hafa bent á að ESB-aðild gæti breytt bæði þessari tvíhliða varnarsamsetningu og regluverki sem varðar bandarískar fjárfestingar, þótt 23 aðildarríki ESB séu einnig í NATO og Bandaríkin hafi umfangsmikla viðskiptahagsmuni um allan ESB.
Enska frumtextinn
Several analysts and commentators have argued that US commercial and defence interests regarding Iceland are intertwined. The US maintains strategic interest in Iceland through the GIUK gap for North Atlantic maritime surveillance, the 1951 bilateral defence agreement, and periodic military deployments to Keflavík. Commercially, US companies are significant investors in Iceland's energy-intensive industries (Alcoa operates the Fjardaál aluminium smelter, and Century Aluminum operates the Norðurál smelter at Grundartangi). EU membership could affect both dimensions: CFSP obligations might complicate bilateral defence cooperation, while EU competition, state aid, and energy market rules could alter the regulatory environment for US industrial investments. However, 23 EU member states are also NATO allies, and the US has substantial commercial interests across the EU, suggesting that EU membership need not conflict with US interests.
Heimild
US State Department; IISS Strategic Survey; Alcoa and Century Aluminum annual reports; academic analyses of US-Iceland relations
Utanríkisráðuneyti Bandaríkjanna, IISS-stefnugreinar og ársskýrslur Alcoa og Century Aluminum um tengsl bandarískra og íslenskra hagsmuna.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Sú fullyrðing að hagsmunir Bandaríkjanna á Íslandi séu „samofnir“ er greinandi mat en ekki staðfest staðreynd. Bandaríkin hafa ekki opinberlega tengt viðskipta- og varnarhagsmuni sína á Íslandi við spurninguna um aðild að ESB. Stefna Trump-stjórnarinnar gagnvart Íslandi sérstaklega hefur ekki verið sett fram í stefnuskjölum. Bandarísk fyrirtæki sem starfa á Íslandi hafa ekki opinberlega tekið afstöðu til þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB.
Notuð í greiningum (6)
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild Íslands gæti veikt lítillega viðskiptahagsmuni Bandaríkjanna gagnvart Íslandi.
- Að hluta staðfest Styður Í huga Bandaríkjanna séu viðskiptahagsmunir og varnarhagsmunir samofnir hvað Ísland varðar.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á utanríkisstefnu Bandaríkjanna hafa áhrif á stöðu ESB og aðildarviðræður.
ESB setur Ísland í sama flokk og Gana og Ástralíu Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Aukið samstarf Íslands við ESB á sviði öryggis- og varnarmála getur haft áhrif á varnarsamstarf Íslands og Bandaríkjanna.
Lærum af sögunni: Segjum NEI við ESB! Vísir
- Þarfnast samhengis Styður Öll álver á Íslandi voru byggð og fjármögnuð af Bandaríkjamönnum.
Mun Trump reyna að koma í veg fyrir inngöngu Íslands í ESB? Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Vísir.is greindi frá því 10. mars 2026 að Bandaríkin vilji halda Íslandi utan ESB til að varðveita sterkari samningsstöðu sína í viðskiptum og varnarmálum.
- Að hluta staðfest Styður Bandaríkin geta beitt þrýstingi á Ísland með tollum, diplómatíu, NATO-málum eða Norðurskautsstefnu.
Trump sagður beita sér í ESB-umræðunni hér á landi Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild Íslands myndi veikja samningsstöðu Bandaríkjanna gagnvart Íslandi í viðskiptamálum.
- Að hluta staðfest Styður Samstaða Evrópuríkja kemur niður á samningsstöðu Bandaríkjanna.