Kristrún Frostadóttir lýsti því yfir fyrir alþingiskosningarnar í nóvember 2024 að ESB-aðild yrði ekki á dagskrá næsta kjörtímabils, en eftir myndun ríkisstjórnar í desember sama árs tilkynnti ríkisstjórnin um áform um þjóðaratkvæðagreiðslu sem síðar var hraðað í 29. ágúst 2026. Í ræðu á Alþingi í febrúar 2026 sagðist Kristrún þó "ekki reiðubúin að ganga í ESB á hvaða skilmálum sem er" og vísaði til breyttra alþjóðlegra aðstæðna sem skýringar á stefnubreytingunni.
Enska frumtextinn
Kristrún Frostadóttir, formaður Samfylkingarinnar, sagði skýrt fyrir alþingiskosningarnar í nóvember 2024 að ESB-aðild yrði ekki á dagskrá á næsta kjörtímabili ef hún næði að mynda ríkisstjórn. Hún sagði forgangsverkefnin vera efnahagsmál, ríkisfjármál og heilbrigðismál — ekki aðildarviðræður. Eftir kosningarnar og myndun ríkisstjórnar í desember 2024 snerist afstaðan hratt. Ríkisstjórnin tilkynnti um áform um þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild, sem var fyrst ráðgerð árið 2027 en hraðað í 29. ágúst 2026. Í ræðu á Alþingi í febrúar 2026 sagðist Kristrún 'ekki reiðubúin að ganga í ESB á hvaða skilmálum sem er' — tilraun til að draga úr tilfinningu um stefnubreytingu. Andstæðingar hafa sakað hana um svikræði gagnvart kjósendum.
Heimild
Útvarp Saga — Hvað sagði Kristrún um ESB; Alþingi — ræða forsætisráðherra 2026-02-16
Útvarp Saga er íslenskt fjölmiðlaverkefni; Alþingi heldur opinbera skrá yfir ræður þingmanna og ráðherra og er aðgengilega á vef þingsins.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Útvarp Saga er gagnrýnið fjölmiðlaverkefni sem oft tekur afstöðu gegn ESB-aðild. Þeirra úrdráttur á forsögu Kristrúnar er þó byggður á opinberum yfirlýsingum. Kristrún hefur rökstutt stefnubreytinguna með breyttum alþjóðlegum aðstæðum (stríðið í Úkraínu, Trump-stjórnin, öryggisumhverfi). Hvort þetta sé 'svik' eða 'eðlileg viðbrögð við nýjum aðstæðum' er pólitískt mat.
Notuð í greiningum (6)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði í aðdraganda kosninga 2024 að hún ætlaði ekki í ESB-vegferðina vegna brýnna verkefna heima fyrir, og endurtók það í áramótaávarpi sínu.
- Að hluta staðfest Styður Samfylkingin fór fyrst að rísa í skoðanakönnunum þegar hún setti Evrópumálin til hliðar.
ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann Vísir
- Staðfest Styður Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur hefur sett aðildarviðræður við Evrópusambandið á dagskrá, þvert á það sem hún lofaði fyrir síðustu kosningar.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði, rétt fyrir síðustu Alþingiskosningar, að þegar illa gengi í efnahagsmálum og verðbólga og vextir væru til vandræða, færi fólk að tala meira um inngöngu í Evrópusambandið.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði í aðdraganda kosninga að aðild að ESB sé aðeins raunhæft verkefni ef víðtæk samstaða ríki í samfélaginu.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að skref í átt að ESB-aðild þurfi stuðning breiðs hóps, ekki aðeins í stjórnmálum heldur einnig meðal atvinnurekenda og verkalýðshreyfingar.
Fólk sem treystir ekki þjóð til að hafa vit fyrir sjálfri sér Vísir
- Staðfest Styður Þjóðaratkvæðagreiðslan um ESB-aðildarviðræður var samið um í stjórnarsáttmála í desember 2024.
Hvað gerist ef kosið verður að halda áfram viðræðum? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Talsmenn ESB-aðildar, fulltrúar ríkisstjórnarinnar og orðalag þjóðaratkvæðagreiðslunnar sjálfrar hafa lýst þjóðaratkvæðagreiðsluna sem tækifæri til að "kíkja í pakkann" og "sækja samning" án skuldbindingar.
Orðhengilsháttur vill einkenna ESB-umræðuna Vísir
- Staðfest Styður Talað hafði verið um að farið yrði í aðildarviðræður við ESB í síðasta lagi fyrir 2027.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir tók Evrópumálin af dagskrá Samfylkingarinnar fyrir kosningar.