← Til baka á Heimildir
HOUSING-ANALYSIS-001 Sérfræðigreining Miðlungs
Húsnæðismál Efnahagslegt eu free movement construction
ESB-aðild myndi ekki veita nýjan frelsi til hreyfanleika byggingarstarfsmanna umfram það sem EES-samningurinn tryggir þegar. Ísland nýtir nú þegar EES-vinnuaflið mikið í byggingarstarfsemi. Þó gæti aðild bætt gagnkvæma viðurkenningu á fagréttindum og aukið aðgang að starfsmenntun á vegum ESB, sem myndi draga úr skorti á sérhæfðu vinnuafli.
Enska frumtextinn

EU membership would not create new free movement rights for construction workers beyond what already exists under the EEA Agreement. Iceland already has full access to EEA labour mobility, and the construction sector already draws heavily on Polish, Lithuanian, and Portuguese workers. However, EU membership could affect labour supply indirectly: (1) full participation in the European Labour Authority (ELA) could improve cross-border worker coordination and reduce administrative friction; (2) enhanced mutual recognition of professional qualifications under EU frameworks could simplify the process for skilled tradespeople from EU countries to work in Iceland; (3) access to EU-funded vocational training programmes (e.g. Erasmus+, which Iceland already partially participates in through the EEA) could help address domestic skills gaps in the construction trades.

Dagsetning 1. janúar 2025
Síðast staðfest 9. mars 2026
Svið Efnahagslegt
Heimildaflokkur Sérfræðigreining

Heimild

European Labour Authority — Annual Report 2024; EU Directive 2005/36/EC on professional qualifications

Evrópska vinnumarkaðsstofnunin (ELA) er stofnun ESB sem stuðlar að samræmdu framfylgni vinnumarkaðsreglna, en tilskipun ESB 2005/36 fjallar um gagnkvæma viðurkenningu starfsréttinda.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

The practical impact on labour supply would likely be marginal, since EEA free movement already provides the fundamental right. The main barriers to attracting construction workers to Iceland are housing costs for workers themselves, Iceland's remote location, and the króna's volatility — none of which EU membership directly resolves. Conversely, some argue that EU membership could increase outward migration of Icelandic workers, though EEA rights already enable this.

Tengdar heimildir (3)

LABOUR-DATA-001 Vinnumarkaður

Ísland nýtur þegar frjálsrar för launafólks í gegnum EES-samninginn sem hefur gilt síðan 1994. EES-borgarar hafa rétt til búsetu og vinnu á Íslandi án atvinnuleyfis, og Íslendingar hafa gagnkvæman rétt í ESB/EES-ríkjum. ESB-aðild myndi ekki veita ný frelsi til hreyfanleika umfram þetta, en myndi gefa Íslandi atkvæðisrétt um þær reglur sem gilda um frjálsa för.

 HOUSING-DATA-003 Húsnæðismál

Í byggingarstarfsemi á Íslandi starfa um 15.000–17.000 manns, eða um 8% vinnuaflsins, og erlendir ríkisborgarar eru áætlaðir 40–50% starfsmanna — aðallega frá Póllandi, Litháen og Portúgal. Samtök iðnaðarins hafa ítrekað bent á skort á sérhæfðu vinnuafli þar sem innlend starfsmenntun útskrifar aðeins 200–300 sveinspróf á ári á móti þörf upp á 500 eða fleiri.

 EEA-LEGAL-001 EES/ESB-löggjöf

Um 70% af löggjöf innri markaðar ESB hefur verið innleidd í íslenskan rétt í gegnum EES-samninginn. Þetta nær til frjálsra vöruviðskipta, þjónustu, fjármagns og fólks en útilokar sjávarútveg, landbúnað og réttarmál.

Notuð í greiningum (3)

Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB

  • Að hluta staðfest Styður Það er ósatt að ESB-aðild muni sjálfkrafa hafa í för með sér að hingað komi erlend skip með erlendar áhafnir sem leggi sjávarplássin í eyði.

Kvótahopp og ESB Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Staðfesturéttur ESB tryggir erlendum ESB-fyrirtækjum rétt til að stofna og reka fyrirtæki, eða kaupa upp starfandi fyrirtæki, í hvaða aðildarríki sem er á nákvæmlega sömu kjörum og heimamenn.

Sjávarauðlindin í ESB Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Það er óvéfengjanlega ósatt að ESB-aðild myndi sjálfkrafa leiða til þess að erlend skip með erlendar áhafnir komi og leggi sjávarplássin í eyði.