Í dómi Hæstaréttar Íslands í máli Huginn ehf. gegn íslenska ríkinu (2. júlí 2025) komst dómstóllinn að þeirri niðurstöðu að úthlutun makríllkvóta 2011–2018 bryti á atvinnuréttindum eldri kvótahafa og dæmdi 250 milljóna króna skaðabætur. Dómurinn staðfestir að þótt veiðiheimildir séu ekki full eignarréttur þá verður úthlutunarlíkan ríkisins að uppfylla stjórnarskrárkröfur og handahófskennd eða mismunandi úthlutun getur kallað á skaðabætur.
Enska frumtextinn
In the Huginn ehf. v Iceland case (2 July 2025), the Icelandic Supreme Court ruled that the government's method of distributing mackerel quotas during 2011–2018 infringed the commercial rights of existing quota holders. The court awarded Huginn ehf. 250 million ISK in compensation. In a companion case (Vinnslustöðin hf.), the compensation claim was dismissed due to insufficient economic evidence. The rulings established that while quotas are not full property rights, the state's reallocation methods must be constitutionally sound — arbitrary or discriminatory redistribution triggers compensation liability.
Heimild
The Fishing Daily — Icelandic Supreme Court Rules on Mackerel Quota Disputes
The Fishing Daily er sérfræðitímarit fiskveiðiiðnaðarins sem hýsir greinar og fréttir um fiskveiðimál á heimsvísu, þar á meðal um réttarstöðu íslenskra kvóta.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Heimildin er umfjöllun fagfjölmiðla um dómsúrskurðinn, ekki texti úrskurðarins sjálfs. Upphæðin 250 milljónir ISK og lagarökin eru samkvæmt fréttaflutningi. Samhengi makríldeilunnar (alþjóðlegur ágreiningur frá 2010 og síðar um veiðiheimildir milli Íslands/Færeyja og ESB/Noregs) er aðskilið frá innlendri úthlutun kvóta.
Notuð í greiningum (4)
Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir Vísir
- Þarfnast samhengis Styður Veiðiréttindin eru eignfærð hjá kvótaleyfishöfum en ekki hjá ríkinu eða þjóðinni.
- Að hluta staðfest Styður Samningsstaða fulltrúa Íslands nær eingöngu til þjóðarréttarlegs umboðs en ekki eignarréttarumboðs.
Írland v.s. Ísland. Munar bara einum staf? Vísir
- Staðfest Styður Makríll er flökkustofn sem krefst samninga á milli ríkja.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Reglugerð sem heimilaði bann á innflutningi makríls var síðar beitt gegn Færeyjingum en aldrei gegn Íslendingum.
Valdið yfir sjávarútvegsmálunum færi til Brussel Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið hefur litið svo á að Ísland eigi engan rétt á að veiða makríl.
- Staðfest Styður Í krafti fullveldisins gat Ísland tekið eigin ákvarðanir í makrílmálinu.