Í kjölfar Factortame-dómanna (1990–1999) stunduðu spænskuveiðar skip skráð undir breskum fána kvótaþvætti á Bretlandi í takmörkuðum mæli; á hámarkstímum voru um 73 slík skip og gengu þær afur um 26 milljónir punda í breskan kvóta árlega. Bretland breytti ekki þjóðernisskilvirkni (bönnuð eftir Factortame) heldur kröfðust þess að skip uppfylltu «efnahagsleg tengsl» við bretlönd — kröfur sem Evrópudómstóllinn viðurkenndi sem lögmætar.
Enska frumtextinn
Following the Factortame rulings (1990–1999), 'quota hopping' by Spanish-owned vessels registered in the UK continued but remained quantitatively limited. At its peak in the early 2000s, approximately 73 Spanish-owned vessels were initially registered in the UK fleet (known as 'Anglo-Spanish' vessels), primarily targeting hake, megrim, monkfish, and sole in the Western Approaches and Celtic Sea. These vessels took approximately GBP 26 million worth of UK quota annually at their peak. The UK responded not with nationality restrictions (prohibited after Factortame) but with 'economic link' conditions — requiring vessels to land at least 50% of their catch at UK ports, employ a proportion of UK-resident crew, or demonstrate other economic ties to UK fishing communities. These economic link requirements were upheld by the ECJ as compatible with EU law (provided they were not indirectly discriminatory by nationality). The UK government paid GBP 55 million in damages to affected Spanish vessel owners in 2000. By 2010, many 'Anglo-Spanish' vessels had either been sold to UK owners or left the fleet. The overall impact on UK fishing employment and communities was significantly less dramatic than initially feared.
Heimild
UK House of Commons Library — Quota Hopping; DEFRA reports on Anglo-Spanish fleet
Bókasafn Breska þingsins (House of Commons Library) og DEFRA-skýrslur um kvótaþvætti og spænskar útgerðir skráðar undir breskum fána.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Gögn um nákvæmt umfang kvótahopps eru umdeild og voru pólitískt viðkvæmt mál í umræðunni um Brexit. Skilyrði um „efnahagsleg tengsl“ drógu úr þessari iðju en útrýmdu henni ekki. Aðstæður Íslands væru aðrar: sjávarútvegur landsins er mun stærri í hlutfalli við íbúafjölda og hvatinn fyrir flota ESB til að fá aðgang að íslenskum hafsvæðum (auðugum fiskimiðum) væri umtalsvert meiri en hvatinn til að stunda kvótahopp með úthlutanir Bretlands. Fordæmið í Factortame-málinu setur lagalegan ramma en segir ekki til um hversu umfangsmikil starfsemi erlendra fyrirtækja yrði í íslenskum sjávarútvegi.
Notuð í greiningum (3)
ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ef erlend skip fengju aðgang að íslenskum aflaheimildum yrði aflinn landaður í heimahöfnum skipanna fremur en á Íslandi.
Kvótahopp og ESB Vísir
- Staðfest Styður Á níunda áratugnum keyptu spænskar útgerðir upp bresk fiskiskip til að komast yfir breskan kvóta.
- Að hluta staðfest Styður Bretar neyddust til að afnema eigin lög og borga skaðabætur til spænsku útgerðanna í kjölfar Factortame-málsins.
- Staðfest Styður Eftir Factortame-málið reyndu Bretar að setja skilyrði um að útgerðir yrðu að sýna fram á raunveruleg efnahagsleg tengsl við Bretland.
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt dómaframkvæmd ESB-dómstólsins getur aðildarríki þvingað erlenda útgerð til að landa afla í innlendri höfn, en getur ekki þvingað hana til að skilja arðinn eftir í landinu eða stjórnað því hver á hana.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengur í ESB ætti að vera hægt að koma í veg fyrir að þurfa að úthluta afla til skipa í eigu erlendra aðila með svipuðum skilyrðum og gert er í löggjöf Breta og Dana til að koma í veg fyrir kvótahopp — án undanþágna.