Innleiðing Íslands á EES-löggjöf hefur ekki verið gallalaus. Samkvæmt innri markaðsskýrslu ESA var innleiðingarhalli tilskipana 2,1% (um 17 tilskipanir) í janúar 2025 og batnaði í 1,4% (um 12 tilskipanir) í júlí 2025. Breiðari innleiðingareftirstandandi — allar lagagerðir, ekki aðeins tilskipanir — var 400–500 gerðir. ESA opnaði 25–35 brotamál á ári gegn Íslandi á árunum 2020–2024.
Enska frumtextinn
Iceland's compliance with transposing EEA-relevant EU legislation has been imperfect. The EFTA Surveillance Authority (ESA) Internal Market Scoreboard reported an incorporation deficit of 2.1% (approximately 17 directives) in January 2025, improving to 1.4% (approximately 12 directives) by July 2025. The broader EEA Joint Committee incorporation backlog — covering all legal acts, not just directives — stood at approximately 400–500 outstanding acts. ESA opened 25–35 formal infringement cases per year against Iceland in 2020–2024, comparable to medium-performing EU member states.
Heimild
EFTA Surveillance Authority — Internal Market Scoreboard 2024
Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) hefur eftirlit með innleiðingu og beitingu EES-reglna í Íslandi, Noregi og Liechtenstein, svipuðu hlutverki og framkvæmdastjórn ESB gegnir gagnvart aðildarríkjum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Innleiðingarhalli mælir tímanleika, ekki efnislega fylgni. Tilskipunareftirstandi (12–17 tilskipanir af ~800) má ekki rugla saman við breiðara innleiðingareftirstand allra lagagerða (400–500). Sumar tafir endurspegla smæð stjórnsýslunnar fremur en pólitíska andstöðu.
Notuð í greiningum (16)
Bókun 35 við EES-samninginn og stjórnarskráin Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Eftirlitsstofnun EFTA hefur undanfarin misseri gert athugasemd við lögskýringarregluna í 3. gr. laga nr. 2/1993 og talið hana ekki duga til að fullnægja bókun 35 við EES-samninginn.
- Að hluta staðfest Styður Það er álitamál hvort EES-regla sem ryður burt ósamrýmanlegu ákvæði íslenskrar löggjafar á víðtæku sviði standist íslenskar stjórnskipunarreglur, þar sem fyrirsjáanleiki er oft ekki mikinn.
Brenglað stöðumat vegna ESB bjorn_is
- Að hluta staðfest Andmælir Atvinnuvegaráðherra lýsti því yfir á ársfundi Íslandsstofu að heimur EES-samningsins sé að «ákveðnu leyti horfinn».
Ekki framhald á ESB-viðræðum Morgunblaðið
- Staðfest Styður Bókun 35 í EES-samningnum hafði ekki verið að fullu innleidd í íslensk lög í áratugi, og Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) taldi réttarástandið ófullnægjandi allan þennan tíma.
- Að hluta staðfest Styður Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) greip ekki til afgerandi aðgerða þrátt fyrir að telja réttarástandið á Íslandi ófullnægjandi vegna bókunar 35.
Enn og aftur um bókun 35 og forgang EES-reglna DV
- Að hluta staðfest Styður ESA (Eftirlitsstofnun EFTA) hefur slegið Ísland á puttana fyrir að sinna ekki skyldum sínum um að tryggja EES-reglum forgang.
ESA hefur hafið formlega málsmeðferð gegn Íslandi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) hefur hafið formlega málsmeðferð gegn Íslandi fyrir að hafa ekki fylgt EES-reglum um flutning á dýraafurðum milli EES-ríkja sem eiga uppruna í þriðju ríkjum.
ESA krefur íslenska ríkið svara um fyrirkomulag áfengissölu RÚV
- Að hluta staðfest Styður Noregur og Svíþjóð voru talin hafa brotið gegn Evrópureglum er varða fyrirkomulag áfengissölu, og gætu þau fordæmi átt við um fyrirkomulag Íslands
Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir ESB mat íslenska stjórnsýslu sem of veikburða og taldi þurfa að stórauka hana samhliða aðlögun frá september 2026.
Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Gögn ESB sýna að við inngöngu yrði að stóruka umfang hins opinbera á Íslandi.
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt gögnum ESB er stjórnsýsla Íslands of lítil til þess að ráða við þær skuldbindingar sem fylgja veru innan sambandsins.
Ísland krafið um skýr svör Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ef svör íslenskra stjórnvalda fullnægja ekki kröfum ESA getur stofnunin hafið brotamál fyrir EFTA-dómstólnum.
Netpakki Evrópusambandsins Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Höfundur spáir því að Alþingi Íslands muni innleiða lög um stafræna þjónustu (DSA) án mótbára og gagnrýni, líkt og gert var með fjölmiðlalögin.
Notum þau verkfæri sem nýtast okkur best Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur innleiðingarhalla í orkumálum og hefur ekki innleitt allar þær reglur sem það hefur skuldbundið sig til.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Að hluta staðfest Styður Ísland er nú þegar að innleiða gamlar reglur ESB vegna mikilla tafa á innleiðingu.
Tala þvert á það sem ESB sjálft segir Vísir
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt gögnum Evrópusambandsins um íslenska umsókn vantaði mikið upp á aðlögun Íslands að sambandinu, einkum hvað varðar umfang stjórnsýslunnar.
- Að hluta staðfest Styður Í gögnum Evrópusambandsins vegna íslenska umsóknarferlisins segir að íslenska stjórnsýslan sé lítil og að Ísland muni þurfa að byggja upp getu til þess að taka upp, þýða og innleiða löggjöf ESB.
Þegar rykið sest: Verndartollar ESB og áhrifin á EES Vísir
- Að hluta staðfest Styður Í skýrslu Evrópunefndar Alþingis frá árinu 2007 kemur fram að minnkandi áhugi og þekking sé á EES-samningnum innan ESB.
Utanríkisráðherra segir við Politico að Ísland geti klárað ESB viðræður á mettíma Nútíminn
- Að hluta staðfest Andmælir Vegna þess hve mikið af regluverki ESB er þegar í gildi á Íslandi ætti að vera hægt að klára aðildarviðræðurnar á tiltölulega skömmum tíma.
Við höfum ekki tekið upp 80% af reglum ESB Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Rýnivinna ESB á löggjöf Íslands leiddi í ljós að mikið vantaði upp á og þörf var á mikilli stofnanauppbyggingu hér á landi til að stjórnsýslan ræðist við skuldbindingar ESB-aðildar.
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-rýnivinna sýndi að gapið var einkum í þeim málaflokkum sem heyra ekki undir EES-samninginn.