CURRENCY-DATA-017
Opinber tölfræði
Miðlungs
Seðlabanki Íslands lækkaði stýrivexti í fimm skrefum frá 9,25% í september 2024 niður í 7,25% í nóvember 2025, þar sem samanlagt nam lækkunin 2,0 prósentustigum. Í mars 2026 voru vextir enn 7,25% — lægstu gildi frá febrúar 2023 — og spár bentu til frekari lækkana niður í um 5% árið 2027.
Enska frumtextinn
Seðlabanki Íslands hóf lækkun stýrivaxta haustið 2024 eftir að hafa haldið þeim í 9,25% frá maí 2023. Fimm lækkanir í röð færðu vextina úr 9,25% niður í 7,50% í maí 2025. Hlé var gert í ágúst 2025, en vextir voru lækkaðir aftur í 7,25% í nóvember 2025 og hélst þar í febrúar 2026. Hins vegar sneri Seðlabankinn við stefnunni 18. mars 2026 og hækkaði stýrivexti um 0,25 prósentustig í 7,50%. Þrír af fimm nefndarmönnum peningastefnunefndar greiddu atkvæði með hækkuninni en tveir vildu hækka um 0,50 prósentustig. Ástæðan var viðvarandi verðbólga (5,2% í febrúar og mars 2026) og versnandi verðbólguhorfur. Þetta var fyrsta vaxtahækkun frá ágúst 2023 og markaði endalok lækkunarferilsins.
Heimild
Seðlabanki Íslands — Vaxtaákvarðanir peningastefnunefndar
Seðlabanki Íslands er þjóðhagsstofnun sem ber ábyrgð á peningastefnu landsins og gefur reglulega út yfirlýsingar peningastefnunefndar um vaxtaákvarðanir.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Samanlagðar lækkanir voru 2,0 prósentustig (úr 9,25% í 7,25%) í mars 2026. Fullyrðingin „vextir hafa lækkað um 2%“ er því rétt. Frekari lækkanir gætu hafa orðið eftir mars 2026. Nákvæmar dagsetningar hvers skrefs þarf að staðfesta við yfirlýsingar peningastefnunefndar.
Notuð í greiningum (24)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Vextir hafa lækkað um 2% á Íslandi.
32. þáttur: Kosningabaráttan á fullu Silfrið (RÚV)
- Staðfest Styður Seðlabankinn hækkaði vexti í fyrsta sinn í tvö og hálft ár.
Af hverju að sækja um Evrópusambandsaðild? Kratinn
- Að hluta staðfest Styður Hár fjármagnskostnaður vegna vaxta og verðbólgu er eitt stærsta hagsmunamál fyrirtækja og heimila á Íslandi
„Alger misskilningur að verðbólga lækki sjálfkrafa með ESB eða evru“ vb
- Að hluta staðfest Styður Seðlabanki Íslands mælir verðbólgu á Íslandi 5,2% í apríl 2026 samkvæmt íslenskri vísitölu neysluverðs.
Bókaspjall: Frelsið eftir Mill með Hannesi Hólmsteini Spursmál (mbl.is)
- Að hluta staðfest Styður Verðbólga á Íslandi mælist 5,4% samkvæmt Hagstofunni.
- Staðfest Styður Verðbólga á Íslandi mælist 5,2%.
- Óstutt Andmælir Meginvextir Seðlabanka Íslands eru 7,25%.
Efnahagslegur raunveruleiki: Ísland dregst enn frekar aftur úr smáríkjum innan ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Stýrivextir á Íslandi eru 7,5% en stýrivextir í evruríkjum eru 2,15%, í Danmörku 1,60% og í Svíþjóð 1,75% — munurinn er yfir 6%.
- Að hluta staðfest Styður Langtímavaxtamunur milli ESB og Íslands hefur að meðaltali verið á bilinu 4–6% en skammtímavaxtamunur frá 4% upp í 16% frá stofnun evrunnar árið 2002.
- Staðfest Styður Verðbólga á Íslandi er 5,2% (OECD, janúar 2026) en í samanburðarríkjum ESB er hún á bilinu 0,5%–2,5%.
Ekki nefna vextina! DV
- Að hluta staðfest Styður Húsnæðislán hjá Landsbankanum á Íslandi bera 10,75% vexti (í íslenskum krónum).
ESB-aðild geti knúið umbætur á vinnumarkaðsmódelinu Viðskiptablaðið
- Óstutt Andmælir Verðbólga á Íslandi mældist 5,4% í mars 2026.
Evruskýrslan án skýrrar niðurstöðu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Peningastefna Seðlabanka Íslands virkar: vaxtahækkanir geta styrkt krónuna og dregið úr verðbólgu.
Fer eins fyrir stjórnmálaferli Kristrúnar og Jóhönnu Viðskiptablaðið
- Heimildir vantar Styður Seðlabankastjóri Íslands benti á að hugsanlega sé von á annarri vaxtahækkun.
Greið leið til lækkunar stýrivaxta Vísir
- Að hluta staðfest Styður Seðlabankinn hefur sent skýr skilaboð um nauðsyn þess að koma böndum á ríkisútgjöld og meiri aga á vinnumarkaðsmódelið á Íslandi
- Óstutt Andmælir Allt stefnir í að stýrivextir Seðlabankans hækki á næsta vaxtaákvörðunardegi í maí að óbreyttu
Hætta á sársaukafullri aðlögun án breytts módels Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Lausnin á núverandi stöðu Íslands, þ.e. vaxandi verðbólgu, háu olíuverði og vaxandi atvinnuleysi, liggur í samhæfðu átaki Seðlabankans, vinnumarkaðarins og stjórnvalda.
Innganga í ERM II Heimildin
- Staðfest Styður Ef núverandi peningastefna gildir er hætt við að dvöl Íslands í ERM II verði lengri en tvö ár.
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Að hluta staðfest Styður Verðbólga og háir vextir eru afleiðingar pólitískra ákvarðana, ekki náttúrulögmál.
Mun Evrópusambandið eyðileggja feril Kristrúnar? Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri benti á í Silfrinu á mánudaginn að hugsanlega væri von á annarri vaxtahækkun.
„Munum aldrei“ geta tekið upp evru nema koma vinnumarkaðinum fyrst í lag Vísir
- Staðfest Styður Verðbólga hefur haldist yfir fimm prósent frá áramótum 2026.
- Heimildir vantar Styður Samkvæmt spá Seðlabankans verður verðbólga 5,5 prósent á síðasta ársfjórðungi 2026.
Sérhagsmunir eða almannahagur Vísir
- Að hluta staðfest Styður Íslenskir bankar hafa skilað miklum hagnaði á undanförnum árum í umhverfi hárra vaxta og verðbólgu með verðtryggðri íslensku krónu.
Sérlausn Íra reyndist gagnslaus Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Verðbólga á Íslandi fór yfir 5% í upphafi árs 2026, meðal annars vegna skattahækkana ríkisstjórnarinnar tengdum bifreiðum.
- Að hluta staðfest Styður Verðbólga á Íslandi mælist 5,2% í janúar 2026.
- Að hluta staðfest Styður Verðbólga á Íslandi stóð í stað í febrúar 2026.
- Staðfest Styður Verðbólga á Íslandi fór í 5,4% í mars 2026.
Sjö raundæmi um sjö raundæmi fyrrum forseta Viðreisn
- Að hluta staðfest Andmælir Allar útflutningsgreinar, sjávarútvegsfyrirtæki, stóriðjufyrirtæki og stærstu fyrirtæki í ferðaþjónustu á Íslandi lúta vaxtaákvörðunum í Frankfurt og Washington.
Þarf Ísland að vera dýrasta land í heimi? Vísir
- Staðfest Styður Verðbólga á Íslandi er nú við 5 prósent.
Þorsteinn Pálsson skrifar: Sálarástand sem Þórbergur kallaði: Ruglandi DV
- Að hluta staðfest Styður Gengisstöðugleiki krónunnar er greiddur með 3,5% raunvöxtum, sem þýðir að nafnvextir komast ekki mikið niður fyrir 6% þegar best lætur.
- Að hluta staðfest Styður Ef þjóðin opnar ekki á að kanna möguleika til gjaldmiðilsbreytingar í þjóðaratkvæðagreiðslunni mun hún sitja uppi með ofurvexti til frambúðar, óháð því hverjir sitja við ríkisstjórnarborðið.
Þorsteinn Pálsson skrifar: Sjö raundæmi um sjö raundæmi fyrrum forseta DV
- Að hluta staðfest Andmælir Allar útflutningsgreinar, sjávarútvegsfyrirtæki, stóriðjufyrirtæki og stærstu fyrirtæki í ferðaþjónustu á Íslandi lúta vaxtaákvörðunum í Frankfurt og Washington.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Vextir hafa lækkað síðan núverandi ríkisstjórn tók við.
Vill fresta atkvæðagreiðslunni til að greiða fyrir vaxtalækkun Vísir
- Staðfest Styður Verðbólga á Íslandi var 5,2 prósent í febrúar 2026.
- Að hluta staðfest Styður Flest bendir til þess að Seðlabanki Íslands hækki stýrivexti á ný í maí 2026.
- Að hluta staðfest Styður Hærri verðbólga á Íslandi en í nágrannaríkjum og viðvarandi háir stýrivextir eru afleiðing ákvarðana og aðgerða Íslendinga, ekki náttúruöfl.
- Að hluta staðfest Styður Seðlabankinn hefur á undanförnum mánuðum sent skýr skilaboð um þörfina á að koma böndum á ríkisútgjöld og meiri aga á vinnumarkaðsmódelið.
- Að hluta staðfest Andmælir Ef markvíssar aðgerðir yrðu innleiddar hratt og með trúverðugum hætti væru líkur á að Seðlabankinn lækki vexti strax á næsta vaxtaákvörðunardegi.
- Að hluta staðfest Styður Hvert prósentustig í stýrivöxtum skilar tugum þúsunda króna lægri afborgun af húsnæðisláni í hverjum mánuði.