Finnland og Svíþjóð tryggðu sér varanlegan rétt til viðbótar ríkisstuðnings við norðlægan landbúnað samkvæmt 142. grein aðildarsáttmálans frá 1994. Finnskur stuðningur nemur um 290 milljónum evra árlega (um 90% af heildar ríkisstuðningi við landbúnað) og nær til greiðslna á dýr, á lítra mjólkur og á hektara. Þetta er nærtækasta fordæmið fyrir hugsanlega íslenska samninga.
Enska frumtextinn
Finland and Sweden secured permanent national agricultural aid provisions under Article 142 of the 1994 Act of Accession. This allows them to grant long-term national aid to maintain agricultural activity in northern regions with harsh climatic conditions, low population density (<10 persons/km²), and limited agricultural area (<10% of total land). Finland's Article 142 aid totals approximately €290 million per year (roughly 90% of its total national agricultural aid), covering per-animal payments for cattle, sheep, and horses, per-litre payments for milk, hectare-based crop payments, and greenhouse horticulture support. The current authorisation (2022–2027) caps total aid at €574.5 million per year, with a maximum of €221 million for cow's milk. Sweden has a parallel scheme. Austria received separate transitional and structural aid provisions. These are the closest precedents to what Iceland might negotiate.
Heimild
Act of Accession of Austria, Finland and Sweden (1994), Article 142; Finnish Ministry of Agriculture and Forestry; Commission Decision (EU) 2022/2460
Aðildarsáttmálar Evrópusambandsins og finnskt landbúnaðarráðuneyti veita lagagrunn og gögn um sérstakar heimildir norðlægra ríkja til ríkisstuðnings.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Article 142 aid is not a 'permanent derogation from the CAP' — it supplements CAP payments rather than replacing them. Finland and Sweden still fully implement the CAP; the national aid is additional. The aid must not lead to increased production or exceed pre-accession support levels. Whether Iceland could negotiate similar provisions depends on its accession terms, and no two accessions are identical.
Notuð í greiningum (3)
390.000 hektarar af landbúnaðarlandi breytast í skóg og votlendi Vísir
- Að hluta staðfest Styður Í Finnlandi hefur stuðningur úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni verið nýttur til að greiða bændum fyrir að breyta landnotkun á kolefnisríkum jarðvegi og endurheimta votlendi.
Enginn afsláttur gefinn segi þjóðin já við aðildarviðræðum RÚV
- Að hluta staðfest Styður Þegar Svíþjóð og Finnland gengu í Evrópusambandið var búin til sérstök landbúnaðarstefna um stöðu þeirra landa.
Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir
- Villandi Andmælir Engar varanlegar almennar undanþágur frá sameiginlegri landbúnaðarstefnu ESB hafa verið veittar.
- Óstutt Andmælir Undanþágur frá landbúnaðarstefnu ESB hafa einungis verið veittar tímabundið, aldrei varanlega.
- Að hluta staðfest Andmælir Ekki er hægt að fá varanlegar undanþágur frá sameiginlegri landbúnaðarstefnu ESB.