Sérlausnir á grundvelli 349. greinar SSEB? Spyrjið Möltu
5 fullyrðingar greindar: 2 partially_supported, 2 supported, 1 unverifiable. Sjónarhorn: leans_anti_eu. Heildstæðni: 35%.
Niðurstöður
Staðfest Í 349. grein SSEB er kveðið á um sérstakar undanþágur fyrir ystu svæði sambandsins, svo sem Kanaríeyjar og Azoreyjar, vegna varanlegra landfræðilegra og efnahagslegra annmarka EES/ESB-löggjöf
Í 349. grein sáttmálans um starfshætti Evrópusambandsins er kveðið á um sérstakar undanþágur fyrir svokölluð ystu svæði sambandsins, svo sem Kanaríeyjar og Azoreyjar, vegna varanlegra og alvarlegra landfræðilegra og efnahagslegra annmarka
Fullyrðing: Í 349. grein SSEB er kveðið á um sérstakar undanþágur fyrir ystu svæði sambandsins, svo sem Kanaríeyjar og Azoreyjar, vegna varanlegra landfræðilegra og efnahagslegra annmarka
Lýsingin á 349. grein SSEB er rétt. Greinin fjallar um svokölluð ystu svæði (outermost regions) og veitir þeim sérstakar undanþágur vegna varanlegra erfiðleika eins og fjarlægðar, smæðar og efnahagslegra annmarka. Kanaríeyjar og Azoreyjar eru meðal þessara svæða. Staðreyndagrunnurinn inniheldur ekki beina tilvísun í 349. grein SSEB, en EEA-LEGAL-023 fjallar um aðrar gerðir undanþága og aðlögunarráðstafana innan ESB-samninga, sem styður þá almennu mynd að undanþágur í ESB-rétti séu afmarkaðar og bundnar sérstökum skilyrðum.
Samhengi sem vantar
Staðreyndagrunnurinn inniheldur ekki beinan texta 349. greinar SSEB. Fullyrðingin styðst við almennt aðgengilegan sáttmálatexta sem hægt er að staðfesta í EUR-Lex. Ystu svæðin eru níu talsins og ná einnig til m.a. frönsku yfirhafsvæðanna, Madeiru og Saint-Martin.
Staðfest Grein 349 SSEB felur ekki í sér almennt svigrúm fyrir aðildarríki til að semja um sérlausnir heldur tekur einungis til tiltekinna svæða sem uppfylla skilyrðin EES/ESB-löggjöf
Um er að ræða afmarkaðar heimildir sem taka til tiltekinna svæða sem uppfylla þessi skilyrði, en fela ekki í sér almennt svigrúm fyrir aðildarríki til að semja um sambærilegar sérlausnir
Fullyrðing: Grein 349 SSEB felur ekki í sér almennt svigrúm fyrir aðildarríki til að semja um sérlausnir heldur tekur einungis til tiltekinna svæða sem uppfylla skilyrðin
Rétt er að 349. grein SSEB á eingöngu við um tilgreind ystu svæði, ekki aðildarríki almennt. EEA-LEGAL-017 og EEA-LEGAL-021 undirstrika að aðildarviðræður snúast um hvenær og hvernig umsækjandi innleiðir regluverkið, ekki hvort hann geti fengið undanþágur á borð við þær sem 349. grein veitir. SOV-LEGAL-030 sýnir skipulag valdheimilda ESB og hvernig undanþágur eru bundnar tilteknum greinum sáttmálans.
Samhengi sem vantar
Þó ber að hafa í huga að sérlausnir í aðildarviðræðum byggjast ekki eingöngu á 349. grein. Samkvæmt EEA-LEGAL-023 hafa ríki eins og Danmörk, Írland og Finnland náð varanlegum undanþágum á öðrum grundvelli — í bókunum við sáttmála eða aðildarskilmálum. Grein 349 er þröngur grundvöllur, en hann er ekki eini mögulegi grundvöllurinn.
Að hluta staðfest Höfnun Framkvæmdastjórnarinnar á beiðni Möltu byggðist á tvennu: vilji til að útvíkka ekki undanþágurnar og að Malta er ekki fjarlægt svæði Fordæmi
Tvær ástæður voru aðallega fyrir þessu. Framkvæmdastjórnin vildi ekki útvíkka þessar undanþágur og einnig er Malta ekki fjarlægt svæði.
Fullyrðing: Höfnun Framkvæmdastjórnarinnar á beiðni Möltu byggðist á tvennu: vilji til að útvíkka ekki undanþágurnar og að Malta er ekki fjarlægt svæði
Efnislega er rökin trúverðug. PREC-HIST-020 staðfestir að Malta er lítið eyríki sem fékk tilteknar sérráðstafanir í aðildarferlinu en ekki stöðu ysta svæðis. Sú staðreynd að Malta uppfyllir ekki landfræðileg skilyrði 349. greinar er augljós — Malta er á miðjarðarhafinu, ekki fjarlægt svæði í skilningi greinarinnar. Beinar heimildir um tvöfalda röksemdarfærslu Framkvæmdastjórnarinnar eru þó ekki í staðreyndagrunni.
Samhengi sem vantar
Höfundur vitnar beint í skýrslu utanríkisráðuneytisins frá 2003. Fullt mat á nákvæmni krefst aðgangs að þeirri heimild. Vert er að benda á að EEA-LEGAL-023 sýnir að Framkvæmdastjórnin hefur almennt verið tregari til að veita undanþágur eftir stækkun 2004.
Að hluta staðfest Mörk þess hvaða sérlausnir eru mögulegar liggja í mörgum tilvikum fyrir áður en aðildarviðræður hefjast og eru ekki háð samningaborðinu EES/ESB-löggjöf
Þegar haldið er fram að «samningaborðið» skeri úr um hvaða sérlausnir séu mögulegar er horft fram hjá þeirri staðreynd að mörkin liggja í mörgum tilvikum fyrir áður en viðræður hefjast
Fullyrðing: Mörk þess hvaða sérlausnir eru mögulegar liggja í mörgum tilvikum fyrir áður en aðildarviðræður hefjast og eru ekki háð samningaborðinu
EEA-LEGAL-017 og EEA-LEGAL-021 staðfesta að aðildarviðræður snúast um hvenær og hvernig regluverkið er innleitt, ekki um efni þess — umsækjandi samþykkir acquis eins og það stendur. Í þeim skilningi eru ákveðin mörk fyrirfram gefin. Hins vegar sýna heimildir einnig raunverulegt svigrúm. SOV-LEGAL-006 sýnir að Danmörk náði varanlegum undanþágum (evra, varnarmál, dómsmál) og EEA-LEGAL-023 lýsir langvarandi sérráðstöfunum Finnlands og Írlands. Fullyrðingin er rétt um 349. grein sérstaklega en of víðtæk þegar hún er útvíkkuð yfir á allar sérlausnir.
Samhengi sem vantar
Greinin fjallar um 349. grein sérstaklega, en lykilsetningin um «samningaborðið» vísar til breiðari umræðu. EEA-LEGAL-023 sýnir að pólitískt þunga og einstaka aðstæður ríkis geta skilað varanlegum sérráðstöfunum — en á öðrum lagagrundvelli en 349. grein. Vert er einnig að nefna að ESB hefur verið tregara til undanþága eftir 2004.