ESA krefur íslenska ríkið svara um fyrirkomulag áfengissölu
Raddir í greininni
Niðurstöður
Staðfest EES-samningurinn heimilar ríkiseinokun á áfengissölu að því gefnu að jafnræðis sé gætt EES/ESB-löggjöf
EES-samningurinn heimili þess háttar ríkiseinokun að því gefnu að jafnræðis sé gætt.
Fullyrðing: EES-samningurinn heimilar ríkiseinokun á áfengissölu að því gefnu að jafnræðis sé gætt
EES-samningurinn byggist á sömu meginreglum og ESB-samningurinn um innri markaðinn. Samkvæmt EEA-LEGAL-003 og EEA-DATA-010 nær samningurinn til fjórfrelsisins, þar á meðal fríjsins flæðis vara. Grein 16 í EES-samningnum (sem samsvarar grein 37 TFEU) heimilar ríkiseinokun á viðskiptalegum grundvelli, að því skilyrði að ekki sé mismunat milli rikisborgara EES-ríkja. Fordaemi frá Noregi og Svíþjóð staðfesta að áfengiseinokun getur samræmst Evrópurétti ef jafnræðisskilyrði eru uppfyllt.
Samhengi sem vantar
Heimildin um ríkiseinokun er háð skilyrðum. Dómafordaemi ESB-dómstólsins (t.d. Franzen-málið C-189/95 gegn Systembolaget) og EFTA-dómstólsins gegn Noregi hafa sýnt að einokun verður að vera réttlætt með lýðheilsusjónarmidium og mega ekki mismuna innfluttum vörum.
Að hluta staðfest Noregur og Svíþjóð voru talin hafa brotið gegn Evrópureglum er varða fyrirkomulag áfengissölu, og gætu þau fordæmi átt við um fyrirkomulag Íslands Fordæmi
Í bréfinu er vísað til tveggja dómafordæma þar sem Noregur og Svíþjóð voru talin hafa brotið gegn Evrópureglum er varða fyrirkomulag áfengissölu og gætu þau fordæmi átt skírskotun til fyrirkomulagsins á Ísland.
Fullyrðing: Noregur og Svíþjóð voru talin hafa brotið gegn Evrópureglum er varða fyrirkomulag áfengissölu, og gætu þau fordæmi átt við um fyrirkomulag Íslands
Staðreyndagrunnurinn staðfestir að dómafordæmi tengd áfengiseinokun eru til staðar í Evrópurétti. ESA hefur lögforðaða heimild til að vísa til slíkra fordæma (EEA-LEGAL-009). Samkvæmt EEA-DATA-007 opnar ESA reglulega brotamál gegn Ísland. Hins vegar inniheldur staðreyndagrunnurinn ekki sérstakar heimildir um dómana gegn Noregi og Svíþjóð varfiandi áfengi, það er að segja tilvísun ESA í þessi dómafordæmi er sérstaklega máléfnisins og ekki hægt að bera saman fullt út.
Samhengi sem vantar
Franzen-málið (C-189/95) gegn Svíþjóð og mál EFTA-dómstólsins gegn Noregi um áfengiseinokun eru mikilvæg fordæmi. Á þeim málum var skodat hvort innflutningsreglur og einokunarfyrirkomulag mismunadi innfluttum vörum.