← Til baka á Raddirnar

DV ritstjórn

Samtök/stofnun

Fréttablað

Stofnun

Afstaða
ESB-jákvæð
Fullyrðingar 3
Greinar 1
Fullyrt 5

Yfirlit

Staðfest: 1 Að hluta staðfest: 2

Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.

Fullyrðingar (3)

Að hluta staðfest Í Evrópusambandinu er fjárfest í innviðum nýrra aðildarríkja sem skortir innviði, þau eru efld og fara að standa á eigin fótum. Fullyrt Viðskipti
Þegar lönd sem skortir innviði koma þar inn er fjárfest í innviðum þeirra. Þau eru byggð upp og efld og fyrr en varir eflast þau efnahagslega og fara að standa á eigin fótum.

PREC-DATA-023 staðfestir að VLF á mann (PPS) jókst umtalsvert hjá 2004-aðildarríkjunum — Pólland fór úr 49% af meðaltali ESB upp í 81%, Eistland úr 52% í 85%, Tékkland úr 77% í 93%. EEA-DATA-016 lýsir byggðasjóðum ESB sem nema 392 milljörðum evra á tímabilinu 2021–2027 og styðja innviðauppbyggingu. Hins vegar er myndin ófullkomin. Árangurinn var misjafn: Grikkland lenti í djúpri skuldakreppu og Króatía glímir við fólksflutninga (brain drain). Samleitnin rak á mörgum þáttum umfram ESB-aðild — hnattvæðingu, tækniyfirfærslu og stofnanaumbreytingum. Orðalagið «fara að standa á eigin fótum» er of einföld lýsing á flóknu ferli.

Samhengi sem vantar

Grikkland (aðild 1981) upplifði djúpa skuldakreppu þrátt fyrir áratuga aðild og byggðasjóði. Króatía (aðild 2013) nýtur byggðasjóða en glímir við fólksflutninga til ríkari ESB-ríkja. Samleitni rak ekki eingöngu á ESB-aðild heldur einnig alþjóðlegum þróunum — Noregur, Sviss og Ísland sýndu einnig vöxt utan ESB. Ný aðildarríki fengu bein greiðslur á 25% af stigi eldri ríkja í upphafi og tóku 10 ár að ná jöfnuði.

Orðið á götunni: Öldungar á ýmsum aldri á móti framtíðinni DV

Að hluta staðfest Austantjaldslönd sem voru undir Sovétríkjunum hafa gengið í ESB og eru nú farin að láta til sín taka á öllum sviðum. Fullyrt Fordæmi
Þetta höfum við séð t.d. í austantjaldslöndunum sem eitt sinn voru undir járnhæl Sovétsins en gengu í ESB og eru nú farin að láta til sín taka á öllum sviðum.

PREC-DATA-023 staðfestir töluverðan efnahagslegan árangur fyrrverandi austantjaldslanda eftir ESB-aðild — VLF á mann (PPS) hækkaði umtalsvert, t.d. í Póllandi (49% → 81%) og Eistlandi (52% → 85%). Erlend fjárfesting jókst verulega og viðskipti innan ESB aukust um 10–20 prósentustig. Orðalagið «á öllum sviðum» er þó of víðtækt. Heimildir benda á ójöfn úrslit: Króatía glímir við fólksflutninga (brain drain) sem VLF-tölur ná ekki yfir, og pólitískar áskoranir í Ungverjalandi og Póllandi varðandi réttarríkisreglur ESB sýna að árangur er ekki algildur á öllum sviðum.

Samhengi sem vantar

Árangur var misjafn eftir löndum og sviðum — brain drain úr nýjum aðildarríkjum var umtalsvert vandamál sem VLF-tölur ná ekki yfir. Samleitni var drifin áfram af mörgum þáttum umfram ESB-aðild, þar á meðal alþjóðlegri þróun, stofnanaumbreytingum og beinni erlendri fjárfestingu. Pólitískar áskoranir í ríkjum eins og Ungverjalandi og Póllandi sýna takmarkanir á fullyrðingunni «á öllum sviðum».

Heimildir: PREC-DATA-023

Orðið á götunni: Öldungar á ýmsum aldri á móti framtíðinni DV

Staðfest Tékkland og Pólland eru dæmi um fyrrverandi austantjaldslönd sem hafa opnað nýja og öfluga markaði eftir ESB-aðild. Fullyrt Fordæmi
Sem dæmi má nefna Tékkland og Pólland. Þar hafa opnast nýir og öflugir markaðir fyrir útflutningsvörur annarra og grónari ESB-ríkja.

PREC-DATA-023 staðfestir þetta með skýrum gögnum. Viðskiptasamþætting dýpkaði verulega eftir stækkunina 2004 — hlutdeild viðskipta innan ESB jókst um 10–20 prósentustig hjá nýjum aðildarríkjum og erlend fjárfesting nam um 250 milljörðum evra á fyrsta áratugnum. VLF á mann hækkaði umtalsvert í báðum löndum: Pólland fór úr 49% í 81% af meðaltali ESB og Tékkland úr 77% í 93%. Þetta staðfestir að markaðir opnuðust í báðar áttir — nýju aðildarríkin urðu bæði útflutnings- og innflutningsmarkaðir.

Samhengi sem vantar

Markaðsopnunin gekk í báðar áttir — nýju aðildarríkin opnuðu sína markaði jafnframt. Brain drain úr nýjum aðildarríkjum var umtalsverður kostnaður sem jafnvægir myndina. Samleitnin var einnig drifin áfram af alþjóðlegri þróun og stofnanaumbreytingum, ekki eingöngu ESB-aðild.

Heimildir: PREC-DATA-023

Orðið á götunni: Öldungar á ýmsum aldri á móti framtíðinni DV

Greinar (1)