← Til baka á Heimildir
TRADE-DATA-028 Lagalegur texti Há
Viðskipti Efnahagslegt eu mercosur agreement 2024
ESB og Mercosur-ríkin (Brasilía, Argentína, Úrúgvæ, Paragvæ) undirrituðu 17. janúar 2026 víðtækan viðskiptasamning sem myndar markað með um 780 milljónir neytenda og felur í sér afnám yfir 90% tolla — þetta er stærsti viðskiptasamningur sem ESB hefur gert. Fullgilding er þó óviss þar sem Evrópuþingið greiddi 334–324 atkvæðum til hliðar til að leggja málið fyrir Evrópudómstólinn varðandi bráðabirgðabeitingu samningsins.
Enska frumtextinn

The EU and Mercosur (Brazil, Argentina, Uruguay, Paraguay) concluded negotiations on a comprehensive trade agreement on 6 December 2024, after over 20 years of intermittent talks. The EU Council authorised signature on 9 January 2026, and the agreement was signed on 17 January 2026 in Paraguay. The deal creates a market of approximately 780 million people and would eliminate over 90% of customs duties. It is the largest trade agreement the EU has ever negotiated. Ratification remains uncertain: on 21 January 2026, the European Parliament voted 334–324 to ask the European Court of Justice to rule on whether the trade component can be provisionally applied before full ratification by all member states. The agreement demonstrates the EU's capacity to conclude major trade deals — relevant to the Icelandic debate about whether EU membership provides trade advantages that EEA membership does not.

Dagsetning 9. janúar 2026
Síðast staðfest 12. mars 2026
Svið Efnahagslegt
Heimildaflokkur Lagalegur texti

Heimild

Council of the European Union — EU-Mercosur Agreement

Ráðherraráð ESB er löggjafar- og ákvarðanatökustofnun þar sem ráðherrar aðildarríkjanna koma saman og samþykkja löggjöf og alþjóðlega samninga.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Fullgilding er ekki tryggð — andstaða Frakka og Austurríkismanna er enn sterk og tilvísun til Evrópudómstólsins gæti tafið innleiðingu. Ísland, sem aðili að EES, er ekki aðili að viðskiptasamningum ESB við þriðju ríki. Ákvæði samningsins er varða landbúnað hafa verið umdeild, einkum hvað varðar innflutning á nautakjöti og áhyggjur af skógareyðingu.

Tengdar heimildir (3)

EEA-LEGAL-022 EES/ESB-löggjöf

EES-samningurinn nær til innri markaðar ESB en undanskilur ýmis stór stefnusvið sem full ESB-aðild myndi ná til: sameiginlega landbúnaðarstefnu, sameiginlega sjávarútvegsstefnu, tollabandalagið, utanríkis- og öryggisstefnu, refsimál og löggæslumál, peningastefnu og skattamál. Ísland heldur þannig sjálfstæðri stefnu á þessum sviðum í gegnum EES-fyrirkomulagið.

 TRADE-DATA-002 Viðskipti

Með EES-samningnum nýtur Ísland þegar tollafrjáls aðgangs að innri markaði ESB að mestu leyti — að undanskildum flestum landbúnaðarvörum — á meðan sjávarafurðir njóta hagstæðs aðgangs samkvæmt bókun 9 og bókun 3 samningsins. ESB-aðild myndi fela í sér fulla tollbandalagsmembership, þar með talið afnám allra eftirstandandi tolla og kröfu um sameiginlegan ytri toll ESB.

 POL-DATA-016 Samtakastefnur

Forysta Samtaka iðnaðarins (SI) styður aðild að ESB og heldur því fram að hún myndi bæta markaðsaðgang, draga úr kostnaði vegna regluverks og laða að erlenda fjárfestingu í framleiðslu og tækni. Meðal félagsmanna SI eru álverin á Íslandi (rekin af Alcoa, Rio Tinto og Century Aluminum), sem nú flytja vörur sínar tollfrjálst til ESB samkvæmt EES-samningnum en standa frammi fyrir óvissu í regluverki vegna kolefnistollakerfis ESB á landamærum (CBAM). SI halda því fram að aðild að ESB myndi: (1) veita Íslandi aðkomu að ákvörðunum um iðnaðarstefnu sem hafa áhrif á orkufrekan iðnað landsins; (2) tryggja aðgang að rannsóknar- og þróunarsjóðum ESB (Horizon Europe) sem fullgildur þátttakandi fremur en sem aukaaðili; (3) draga úr viðskiptahindrunum fyrir framleiddar vörur utan innri markaðarins.

Notuð í greiningum (5)

Enginn afsláttur gefinn segi þjóðin já við aðildarviðræðum RÚV

  • Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið er að klára viðskiptasamninga sem hafa staðið stirðir í tugi ára.

Er ekki kominn tími til að afskrímslavæða báknið í Brussel? Vísir

  • Staðfest Styður Evrópski markaðurinn hýsir um hálfan milljarð neytenda.

Erum við í ofbeldissambandi við ESB? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið hefur stærsta net fríverslunar- og samstarfssamninga í heiminum.

Hvað felst í liggja lágt leiðinni? DV

  • Að hluta staðfest Styður ESB er stærsti frjáls markaður í heimi.

Mótmæli bænda í Brussel eru viðvörun Vísir

  • Staðfest Styður Mercosur-samningurinn er samningur milli ESB og Argentínu, Brasilíu, Paraguay og Uruguay um umfangsmikil vöruviðskipti, þ.m.t. með landbúnaðarvörur.
  • Að hluta staðfest Styður Frakkland og Ítalía hafa staðið í vegi fyrir endanlegri staðfestingu Mercosur-samningsins.
  • Að hluta staðfest Styður ESB frestaði afgreiðslu Mercosur-málsins fram í janúar.
  • Að hluta staðfest Styður Staðfesting Mercosur-samningsins mun breyta verðmyndun og samkeppnisstöðu landbúnaðarafurða í Evrópu.
  • Að hluta staðfest Styður Þegar ESB opnar dyr sínar fyrir Mercosur-samningi er verið að endurmóta samkeppnisumhverfið á þann hátt sem vinnur ekki með smáum, viðkvæmum landbúnaðarkerfum á jaðarsvæðum.