ESB-aðild myndi krefjast stjórnarskrárbreytinga á Íslandi þar sem núverandi stjórnarskrá hefur ekkert ákvæði um framsal valds til alþjóðastofnana. Samkvæmt 79. grein þyrfti breytingin að fara í gegnum tvö þing með kosningum á milli, sem bætti 1–2 árum við aðildarferlið. Lögfræðingar eru ósammála um hvort þetta sé nauðsynlegt.
Enska frumtextinn
EU accession would require constitutional change in Iceland. Article 2 of the Icelandic Constitution (Stjórnarskrá) vests legislative power jointly in the Althingi and the President, and Article 21 provides that the President can refuse to sign legislation. There is no explicit provision for transferring sovereignty to international organisations. Legal scholars are divided on whether accession would require a constitutional amendment — some argue that a simple act of parliament ratifying the accession treaty would suffice, while others insist that the transfer of legislative competence to EU institutions requires amending Article 2. The 2024 referendum act specifies that the result is binding, but does not address the constitutional amendment question.
Heimild
Stjórnarskrá lýðveldisins Íslands (Constitution of Iceland); University of Iceland — Faculty of Law analyses
Stjórnarskrá lýðveldisins Íslands er æðsti löggjöf landsins og kveður á um skipan ríkisvalds, grundvallarréttindi og breytingaferli.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
The constitutional question has not been definitively resolved by the courts. If a constitutional amendment is required, it would need to pass two consecutive Althingi sessions with an election in between (Article 79), extending the accession timeline by at least 1–2 years beyond the referendum.
Notuð í greiningum (3)
Ekki víst hvernig Evrópusambandið bregst við Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ekki liggur fyrir hvort kalla þurfi saman ríkjaráðstefnu allra 27 Evrópusambandsríkjanna til að samþykkja aðildarumsókn Íslands.
ESB-pakkinn er galopinn Vísir
- Villandi Andmælir Aðildarkjör ESB séu þegar þekkt og aðgengileg almenningi — ekkert sé óvænt við þann samning sem Íslandi bíðst.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Að hluta staðfest Styður Ísland þarf stjórnarskrárbreytingu til þess að geta gengið í Evrópusambandið og þarf tvö þing að samþykkja hana.