Donald Trump forseti lýsti ítrekað yfir áhuga á að eignast Grænland í síðara forsetatímabili sínu (frá janúar 2025) og neitaði að útiloka hernaðaraðgerðir. Heimskautasvæðið hefur vaxandi hernaðarlega þýðingu vegna bráðnunar ísa, sjaldgæfra jarðefna og vaxandi áhuga Kína og Rússlands, sem eykur hernaðarlegt mikilvægi Íslands.
Enska frumtextinn
US President Donald Trump repeatedly stated during his second term (from January 2025 onwards) that the United States should acquire Greenland, characterising it as essential for US national security and strategic interests. Trump first raised the idea of purchasing Greenland in August 2019 during his first term, which was dismissed by Danish PM Mette Frederiksen as 'absurd'. In his second term, he escalated the rhetoric significantly: in January 2025 he refused to rule out military force to acquire Greenland, appointed Ken Howery as ambassador to Denmark (a figure seen as sympathetic to the acquisition idea), and referred to Greenland as vital for 'national security purposes'. The strategic context includes: (1) the Arctic's growing geopolitical importance as ice retreats open new shipping routes; (2) Greenland's rare earth mineral deposits; (3) US concerns about Chinese research and investment activities in the Arctic and Greenland specifically; (4) Russia's military build-up along the Northern Sea Route. Iceland's geographic position between Greenland and Europe makes it strategically relevant to US Arctic policy.
Heimild
Multiple news sources — Reuters, AP, BBC coverage of Trump Greenland statements (2025)
Reuters er ein stærsta alþjóðlega fréttaþjónusta heims sem veitir hlutlausan og áreiðanlegan fréttaflutning úr heimspólitík, efnahagsmálum og alþjóðasamskiptum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Yfirlýsingar Trumps um Grænland hafa verið túlkaðar á ólíkan hátt; sumir sérfræðingar líta á þær sem raunverulegan landakröfumetnað, aðrir sem samningsstöðu til að tryggja sér herstöðvarréttindi eða aðgang að auðlindum. Sú skýring að kínversk „starfsemi nærri Grænlandi“ sé aðalástæðan fyrir afstöðu Trumps er umdeild; Trump sjálfur hefur nefnt margvíslegar ástæður. Danmörk og heimastjórn Grænlands hafa staðfastlega hafnað hvers kyns yfirfærslu á fullveldi.
Notuð í greiningum (6)
Brusselspuni um öryggismál bjorn_is
- Heimildir vantar Styður POLITICO greindi frá því mánudaginn 23. febrúar 2026, með vísan til nafnlausra heimildarmanna, að tal Trumps um Grænland hefði valdið öryggisótta á Íslandi og aukið stemninguna fyrir ESB-aðild.
- Að hluta staðfest Styður Trump hefur nefnt ógn frá Rússum og Kínverjum sem rök fyrir nauðsyn þess að Grænland falli undir Bandaríkin.
Dagur reifar ömurlegar afleiðingar Brexit DV
- Að hluta staðfest Styður Skeytasendingar Trumps til Breta hafa hrundið af stað umræðu um hagsmuni af nánara sambandi við Evrópusambandið og jafnvel fullri aðild
Feilspor til Brussel bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Rök ráðherra fyrir ESB-aðild hafa einkum snúið að öryggis- og varnarmálum, þ.e. að yfirlýsingar Donalds Trump, einkum um Grænland, geri ESB-aðild nauðsynlega.
Ríkisstjórn á reki til ESB bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður POLITICO greindi frá því að aukinn stuðningur við ESB-aðild á Íslandi væri einkum knúinn áfram af öryggissjónarmiðum og ótta við Trump, fremur en efnahagslegum hvötum.
- Að hluta staðfest Styður Íslensk stjórnvöld hygðust flýta boðaðri þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðildarviðræður frá 2027 fram í ágúst 2026 vegna ótta við ásælni Trumps gagnvart Grænlandi.
Þorgerður Katrín: Grænland er ástæða ESB-umsóknar Íslands Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Íslenska ríkisstjórnin ígrundaði ESB-aðild að hluta til vegna deilna Bandaríkjanna við Danmörku og Evrópusambandið um Grænland.
- Að hluta staðfest Styður Það hefur sjaldan verið haldið því fram jafn skýrt að ástæða þess að Ísland íhugar ESB-aðild tengist stöðunni í kringum Grænland og breyttri stöðu stórvelda á Norður-Atlantshafi.
Trump sagður beita sér í ESB-umræðunni hér á landi Vísir
- Að hluta staðfest Styður Upplýsingarnar um afskipti Trump-stjórnarinnar koma frá norska vefnum Altinget.no, þar sem vitnað er í meðlimi teymis sem undirbýr Billy Long fyrir starf sem sendiherra á Íslandi.
- Að hluta staðfest Styður Meint umsvif Kínverja á og kringum Grænland eru stór ástæða þess að Trump hefur haldið fram að Bandaríkin verði að eignast Grænland.
- Staðfest Styður Trump hefur haldið því fram að Bandaríkin verði að eignast Grænland.