Stuðningur við ESB-aðild á Íslandi hefur sterka fylgni við efnahagsáföll. Í fjármálakreppunni 2008–2010 hækkaði stuðningur úr um 35% í 55% þegar landsframleiðsla dróst saman um 10,5% og krónan féll um helming. Fylgnistuðullinn milli trausts neytenda og ESB-stuðnings er um -0,6.
Enska frumtextinn
Support for EU membership in Iceland is strongly correlated with economic distress. During the 2008–2010 financial crisis, when GDP contracted by 10.5% cumulatively and the króna lost 50% of its value, support for EU membership surged from ~35% to ~55%. As the economy recovered (2011–2016), support fell back to 25–30%. A secondary uptick to ~40% occurred during the 2022–2023 inflation episode (CPI 8.3–8.7%). This pattern suggests that EU/euro membership is viewed partly as an insurance policy against economic instability rather than a principled commitment to European integration. The correlation coefficient between consumer confidence and EU support is approximately -0.6 (negative: lower confidence = higher EU support).
Heimild
Gallup Ísland — EU polls cross-referenced with Hagstofa consumer confidence index
Gallup á Íslandi er leiðandi skoðanakönnunarfyrirtæki sem framkvæmir reglulegar Þjóðarpúlskannanir um viðhorf almennings til stjórnmála og samfélagsmála.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Correlation is not causation — other factors (government composition, media coverage, international events) also influence EU support. The current referendum occurs during a period of moderate economic performance, which may reduce crisis-driven support. If the economy weakens before August 2026, the 'Yes' side could benefit.
Notuð í greiningum (3)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Staðfest Styður Í yfir tíu ár hefur þjóðin verið klofin um ESB-málið eftir að kosturinn var tekinn af borðinu.
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórnin setti ESB-málið á oddinn vegna þess að hún var komin í þrot með efnahagsmálin sem hún var kosin út á — verðbólgu, vexti og stöðu heimilanna.
- Að hluta staðfest Styður Í tíð vinstristjórnarinnar var markmiðið að nota tækifærið í hruninu til að koma Íslandi inn í ESB, og mátti helst ekkert ganga upp á forsendum Íslands af því að það mátti ekki styggja ESB.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Staðfest Styður Efnahagslegar og hernaðarlegar breytingar í heiminum hafa breytt forsendum ESB-umræðunnar.
Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið
- Staðfest Styður Margir sem studdu ESB-aðild vildu fá evru í stað íslensku krónunnar.
- Staðfest Styður Eitt af markmiðum ESB-aðildar var að styrkja viðskipti og efnahag Íslands eftir bankahrunið 2008.