← Til baka á Heimildir
HOUSING-DATA-002 Opinber tölfræði Miðlungs
Húsnæðismál Efnahagslegt supply
Uppsafnaður skortur á húsnæði á höfuðborgarsvæðinu er metinn á 4.000–6.000 íbúðir samkvæmt Húsnæðis- og mannvirkjastofnun. Íbúðafjöldi sem lokið var við var að meðaltali um 1.800 á ári á tímabilinu 2018–2025, en lýðfræðileg þörf er áætluð 2.500–3.000 íbúðir árlega, einkum smærri íbúðir fyrir einstaklingsheimili og ungt fjölskyldufólk.
Enska frumtextinn

Iceland faces a persistent housing supply shortfall. A 2023 report by HMS (Húsnæðis- og mannvirkjastofnun, the Housing and Construction Authority) estimated the cumulative housing deficit in the greater Reykjavík area at approximately 4,000–6,000 units, driven by population growth outpacing construction during 2016–2022. Annual housing completions averaged approximately 1,800 units nationally over 2018–2025, while demographic projections and household formation rates suggest a sustained need for 2,500–3,000 units per year. The shortfall is concentrated in smaller apartments (1–2 bedrooms) suitable for single-person households and young families, which are the fastest-growing household types.

Dagsetning 1. júní 2025
Síðast staðfest 9. mars 2026
Svið Efnahagslegt
Heimildaflokkur Opinber tölfræði

Heimild

HMS — Húsnæðis- og mannvirkjastofnun; Hagstofa Íslands — Building permits and completions

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun (HMS) er íslensk ríkisstofnun sem hefur eftirlit með húsnæðismarkaði og mannvirkjagerð og birtir greiningar á stöðu húsnæðismála.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Mat á húsnæðisskorti er viðkvæmt fyrir forsendum um myndun heimila og æskilegt hlutfall lausra íbúða. Skorturinn skýrist að hluta til af því að nánast engin uppbygging átti sér stað á árunum 2009–2014 í kjölfar fjármálakreppunnar. Byggingastarfsemi hefur aukist frá árinu 2022 en afkastagetuþvinganir í greininni takmarka hraða uppbyggingarinnar.

Tengdar heimildir (3)

HOUSING-DATA-001 Húsnæðismál

Hlutfall húsnæðisverðs af tekjum á höfuðborgarsvæðinu náði um 8,5 árið 2025, samanborið við 6,0 árið 2015, sem gerir Ísland einn dýrasta húsnæðismarkaðinn á Norðurlöndum. Um 35–40% leigjenda á almennum markaði verja meira en 30% ráðstöfunartekna í húsnæðiskostnað, samanborið við 25% að meðaltali í ESB.

 HOUSING-DATA-003 Húsnæðismál

Í byggingarstarfsemi á Íslandi starfa um 15.000–17.000 manns, eða um 8% vinnuaflsins, og erlendir ríkisborgarar eru áætlaðir 40–50% starfsmanna — aðallega frá Póllandi, Litháen og Portúgal. Samtök iðnaðarins hafa ítrekað bent á skort á sérhæfðu vinnuafli þar sem innlend starfsmenntun útskrifar aðeins 200–300 sveinspróf á ári á móti þörf upp á 500 eða fleiri.

 HOUSING-DATA-008 Húsnæðismál

Mikill skipulagsmunur er á húsnæðislánum á Íslandi og á evrusvæðinu. Óverðtryggð lán á Íslandi bera 7,5–8,5% nafnvexti en verðtryggð lán bera 3,5–5,5% nafnvexti auk verðbótaþáttar. Meðalvextir á nýjum húsnæðislánum á evrusvæðinu voru 3,2–3,8%. Samanburður á nafnvöxtum er villandi þar sem um 80% íslenskra húsnæðislána eru verðtryggð og höfuðstóll þeirra hækkar með verðbólgu.

Notuð í greiningum (1)

Lilja hvöss: Hún tekur enga ábyrgð Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórnin hefur ekki sinnt húsnæðismarkaðinum á höfuðborgarsvæðinu og ber ábyrgð á þéttingarstefnu sem hefur keyrt upp íbúðaverð.