← Til baka á Heimildir
HOUSING-DATA-001 Opinber tölfræði Há
Húsnæðismál Efnahagslegt affordability
Hlutfall húsnæðisverðs af tekjum á höfuðborgarsvæðinu náði um 8,5 árið 2025, samanborið við 6,0 árið 2015, sem gerir Ísland einn dýrasta húsnæðismarkaðinn á Norðurlöndum. Um 35–40% leigjenda á almennum markaði verja meira en 30% ráðstöfunartekna í húsnæðiskostnað, samanborið við 25% að meðaltali í ESB.
Enska frumtextinn

Iceland's housing price-to-income ratio has risen significantly since 2015. According to Seðlabanki Íslands, the ratio of median house price to median household disposable income in the Reykjavík capital area reached approximately 8.5 in 2025, up from roughly 6.0 in 2015. This places Iceland among the least affordable housing markets in the Nordic countries. Real house prices in Iceland increased by approximately 55% between 2015 and 2025, driven by population growth, tourism-related demand, and constrained supply. The rent-to-income burden for tenants is particularly acute: approximately 35–40% of private renters spend more than 30% of disposable income on housing costs, compared to roughly 25% for EU-27 renters on average.

Dagsetning 1. október 2025
Síðast staðfest 9. mars 2026
Svið Efnahagslegt
Heimildaflokkur Opinber tölfræði

Heimild

Seðlabanki Íslands — Financial Stability Report; Hagstofa Íslands — Housing price index

Seðlabanki Íslands gefur út fjármálastöðugleikaskýrslu og Hagstofa Íslands birtir húsnæðisverðsvísitölu sem mælir þróun fasteignaverðs á landinu.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Hlutfall íbúðaverðs og tekna er mjög mismunandi eftir því hvort um er að ræða höfuðborgarsvæðið eða landsbyggðina. Hlutfallið fyrir Ísland utan höfuðborgarsvæðisins er umtalsvert lægra (u.þ.b. 5,0). Alþjóðlegur samanburður er viðkvæmur fyrir aðferðafræði — sumar vísitölur nota meðaltal frekar en miðgildi og skilgreiningar á ráðstöfunartekjum eru mismunandi milli landa.

Tengdar heimildir (3)

HOUSING-DATA-002 Húsnæðismál

Uppsafnaður skortur á húsnæði á höfuðborgarsvæðinu er metinn á 4.000–6.000 íbúðir samkvæmt Húsnæðis- og mannvirkjastofnun. Íbúðafjöldi sem lokið var við var að meðaltali um 1.800 á ári á tímabilinu 2018–2025, en lýðfræðileg þörf er áætluð 2.500–3.000 íbúðir árlega, einkum smærri íbúðir fyrir einstaklingsheimili og ungt fjölskyldufólk.

 HOUSING-DATA-003 Húsnæðismál

Í byggingarstarfsemi á Íslandi starfa um 15.000–17.000 manns, eða um 8% vinnuaflsins, og erlendir ríkisborgarar eru áætlaðir 40–50% starfsmanna — aðallega frá Póllandi, Litháen og Portúgal. Samtök iðnaðarins hafa ítrekað bent á skort á sérhæfðu vinnuafli þar sem innlend starfsmenntun útskrifar aðeins 200–300 sveinspróf á ári á móti þörf upp á 500 eða fleiri.

 LABOUR-DATA-003 Vinnumarkaður

Meðallaun á Íslandi eru með þeim hæstu í Evrópu — um 15–20% yfir meðaltali ESB-27 að teknu tilliti til kaupmáttar. Lágmarkslaun samkvæmt kjarasamningum námu um 425.000 kr. á mánuði (~2.800 evrur) í byrjun árs 2026, en hátt verðlag dregur verulega úr launaforskotinu.

Notuð í greiningum (4)

Evrópuhraðlestin fer út af sporinu Viðskiptablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Frá árinu 2010 hefur íbúðaverð í ESB hækkað um 55% og leiguverð um tæplega 30%, á meðan tekjur hafa að meðaltali einungis aukist um 20%.
  • Að hluta staðfest Andmælir Hlutfall ráðstöfunartekna íslenskra heimila sem fór í húsnæðiskostnað var meðal það lægsta á Norðurlöndunum samkvæmt nýlegum tölum Seðlabankans.
  • Að hluta staðfest Andmælir Samkvæmt gögnum Eurostat nam hlutfall húsnæðiskostnaðar hjá íslenskum heimilum 22,3% af heildarneyslu þeirra árið 2023.

Greiðsluþreyta og könnunarfarið sem er á leið til Brussel Viðskiptablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Íbúð keypt á 50 milljónir króna í sæmilega vinsælu hverfi í Reykjavík myndi í dag seljast á um 110 milljónir króna.
  • Að hluta staðfest Styður Evrópuþingið telur húsnæðiskreppu ríkja í álfunni vegna þess að húsnæði er of dýrt miðað við tekjur og framboðsskortur er á fasteignum í stærri borgum.
  • Að hluta staðfest Andmælir Hlutfall ráðstöfunartekna íslenskra heimila sem fór í húsnæðiskostnað var einna lægst á Norðurlöndunum samkvæmt nýlegum tölum Seðlabankans.
  • Að hluta staðfest Andmælir Ísland kemur vel út í samanburði við flest Evrópulönd þegar húsnæðiskostnaður sem hlutfall af neyslu heimila er skoðaður.

Lilja hvöss: Hún tekur enga ábyrgð Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórnin hefur ekki sinnt húsnæðismarkaðinum á höfuðborgarsvæðinu og ber ábyrgð á þéttingarstefnu sem hefur keyrt upp íbúðaverð.

Raunveruleg svik við fullveldi þjóðarinnar Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Íslendingar eru í erfiðri stöðu hvað húsnæðislán varðar.