Um 90% af íslenskum sjávarafurðum er flutt út og fer um 60–65% af þeim útflutningi til ESB-landa, þar sem uppgjör fer að mestu fram í evrum. Tekjur sjávarútvegsfyrirtækja eru þannig að stórum hluta í erlendum gjaldmiðlum á meðan rekstrarkostnaður — laun, olía og hafnargjöld — er aðallega í íslenskum krónum.
Enska frumtextinn
Íslensk sjávarútvegsfyrirtæki selja vörur sínar að stórum hluta á erlendum mörkuðum og gera upp í erlendum gjaldmiðlum, einkum evrum og Bandaríkjadölum. Samkvæmt gögnum Seðlabankans og Hagstofu Íslands eru um 90% af sjávarafurðum fluttar út, og meirihluti útflutnings fer til ESB-landa (um 60–65% af sjávarafurðaútflutningi). Uppgjör í evrum er algengast fyrir sölu til Evrópu, en Bandaríkjadalir eru notaðir í viðskiptum við Asíu og Ameríku. Þetta þýðir að tekjur útvegsfyrirtækja eru að stórum hluta í erlendum gjaldmiðlum á meðan kostnaður (laun, olía, hafnargjöld) er að mestu í íslenskum krónum.
Heimild
Hagstofa Íslands — Utanríkisverslun; Seðlabanki Íslands — Greiðslujöfnuður
Hagstofa Íslands er opinber tölfræðistofnun landsins; Seðlabanki Íslands heldur utan um greiðslujöfnuðarskrár og gjaldeyrisviðskipti og bæði gefa út gögn um utanríkisverslun.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Hlutfall útflutnings til ESB-landa sveiflast eftir árum og afurðategundum. Tilvitnunin í að „útgerðin gerir upp í evrum“ er rétt að því er varðar evrópska markaðinn en er einföldun — hluti uppgjörs er í dollurum og öðrum gjaldmiðlum. Innlent uppgjör (t.d. á fiskmörkuðum) er í krónum.
Notuð í greiningum (12)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Íslenski gjaldmiðillinn hefur sett klafa á íslensk heimili og fyrirtæki, nema þau fyrirtæki sem fá að gera upp í evrum og dollurum.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
- Staðfest Styður Sum íslensk útgerðarfyrirtæki gera upp í evrum.
Dagur fagnar heimsókn Ursulu von der Leyen DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland selur yfir 70% af útflutningsvörum sínum til Evrópu.
Ekki nefna vextina! DV
- Heimildir vantar Styður 265 fyrirtæki á Íslandi hafa yfirgefið krónuna og gera upp rekstur sinn aðallega í evrum.
Gylfi Magnússon: Eini raunhæfi kosturinn er ESB og evra DV
- Að hluta staðfest Styður Það er gríðarlegur kostnaður, beinn viðskiptakostnaður, sem felst í því að vera með gjaldmiðil sem er ekki gjaldgengur utan landsteinanna
Hvað felst í 'liggja lágt' leiðinni? Viðreisn
- Heimildir vantar Styður ESB-aðild myndi opna möguleika á að auka tollfrjálsan útflutning sjávarafurða inn á stærsta frjálsa markað í heimi um þriðjung.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Um 230 stærstu fyrirtæki landsins, þar á meðal sjávarútvegsrisarnir, hafa yfirgefið krónuna sem gjaldmiðil og nota nú þegar evru eða dollar.
Ísland er ekki til sölu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Stærstur hluti gjaldeyristekna íslenska þjóðarbúsins kemur frá auðlindum: náttúru Íslands, hafinu, fallvötnum og jarðvarma
Jón Gnarr: ESB ske es spé DV
- Að hluta staðfest Styður Mörg íslensk fyrirtæki gera upp í evrum en ekki íslenskum krónum
Öll arðsemi fjárfestingarinnar er í húfi Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Óvissa í rekstrarumhverfi sjávarútvegsfyrirtækja dregur til lengri tíma litið úr samkeppnishæfni þeirra á alþjóðamarkaði.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Útgerðin gerir upp í evrum.
Vantaði vettvang fyrir sérfræðinga Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Í Noregi, á Íslandi og í Færeyjum er meirihluti fiskafla fluttur út á alþjóðamarkaði, ólíkt mörgum öðrum löndum þar sem stærsti hluti aflans er nýttur innanlands