Þegar ESB-viðskiptakerfi með losunarheimildir (ETS) fyrir flugið var tekið upp í EES-samninginn árið 2023, samdi Ísland um sérstaka aðlögun þar sem óskað var eftir mati á neikvæðum áhrifum á samkeppnisstöðu Keflavíkurflugvallar sem millilendingarhöfn milli Evrópu og Norður-Ameríku. Draghi-skýrslan (september 2024) staðfesti þessa sérstöðu með almennum orðum um að flug-ETS raskist samkeppnisstöðu tengitenginga innan EES.

Í október 2024 birti EFTA-starfshópur (stofnaður júlí 2024) skýrslu þar sem fjórir flokkar ESB-löggjafar eru tilgreindir sem ógnunarvaldur gagnvart markaðsaðgangi EES-ríkja: reglur með þriðjuríkjaákvæðum, reglur um iðnaðarstefnu ESB, reglur um öryggi og vörn, og reglur sem nýta ESB-samstarfsáætlanir sem stefnumótunartæki. Starfshópurinn varaði við að EES/EFTA-ríki gætu í vaxandi mæli verið flokkuð sem þriðju lönd í tilteknum geirum ESB-markaðarins.

Í janúar 2025 sendu Ísland, Noregur og Liechtenstein inn sameiginlegar athugasemdir við stefnu ESB um sameiginlegan markað, þar sem varaðar var við því að ESB-löggjöf fjallar í vaxandi mæli um mál utan EES og að nýjar hindranir gætu brotið upp markaðinn. Þjóðirnar lýstu jafnrétti sínu til þátttöku í ESB-áætlunum 2028–2034 og gáfu í skyn áhyggjur af breytingum á ríkisstyrkjareglum sem gætu komið þeim í óhag.